mánadagur 5. oktober 2009síða 29

29 tíðindi Nr. 189 - 5. oktober 2009 Uppskot er lagt fyri norska Stórtingið um eina nýggja gjald­ førislániskipan, ið hevur eina láni­ rammu á tilsamans 250 milliónir norskar krónur. Skipanin skal umsitast av Innovasjon Norge   FISKIVINNA Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Sambært norska fiskimála­ ráðharranum, Helgu Peder­ sen,  fer  hetta  saman  við  øðrum tiltøkum at tryggja,  at fiskiskapurin í 2010 kann  fara  fram  so  vanligt  sum  møguligt. Uppskot er eisini lagt fyri  Stórtingið  um  at  tillaga  málbólkin, ið er fevndur av  verandi  garantirammu  á  97,5  mió.nkr.,  soleiðis  at  garantiirnir  koma  at  galda  fyri  alla  móttøku  av  fiski  og uttan avmarkingar í mun  til uppbygging av goymslu. Norska  stjórnin  ber  ótta  fyri, at partar av fiskivinnuni  ikki hava nøktandi gjaldføri  til at tryggja neyðugu mót­ tøkuorkuna  til  at  avgreiða  toskafiskiskapin  í  2010.  Hetta kann viðføra óhepnar  avleiðingar  fyri  fiskimenn  og  tær  bygdir,  ið  liva  av  toskafiskiskapinum. Stjórn­ in kann kortini ikki endur­ rinda  vinnuni  tey  tap  hon  hevur  havt,  og  við  einari  nýggjari gjaldførislániskip­ an  og  tillagaðum  garanti­ rammum  ynskir  stjórnin  tí  at geva sítt íkast til at bøta  um  gjaldførisavbjóðingina,  sum nógvar fiskivinnufyri­ tøkur hava. Tað verða framvegis still­ að  krøv  til  kredittvirði  hjá  fyritøkunum,  og  um  tær  skulu  fáa  lut  í  gjaldføris­ lánunum  ella  garanti­ rammuni, er eisini neyðugt,  at peningastovnarnir luttaka  við  at  átaka  sær  partar  av  økta váðanum. Gjaldførislán kunnu játt­ ast  upp  til  3  ár,  og  skulu  latast við vanligum treytum.  Gjaldførislánskipanin kem­ ur ikki í staðin fyri vanligar  rakstrarfíggingar,  men  er  ætlað  at  styrkja  fíggjarliga  grundarlagið í feløgunum. Hóast Stórtingið fyrst má  samtykkja bæði gjaldføris­ lániskipanina  og  tillaging­ arnar  av  garantiskipanini,  áðrenn  Innovasjon  Norge  kann  geva  nakra  endaliga  tilsøgn, mælir norski fiski­ málaráðharrin  einstøku  fyritøkunum til at seta seg í  samband  við  Innovasjon  Norge,  fyri  at  kanna,  hvørjar  møguleikar  tær  hava  at  fáa  tilsøgn  um  lán  og garantiir., skrivar Vinnu­ húsið á heimasíðu síni. 250 milliónir til norsku fiskivinnuna 25 feløg hava nú sent eina eftirlýsing út eftir vælferðar­ samfelagnum Føroyar. Feløgini mótmæla harðliga niðurlagingini, ið samfelagið er fyri MótMælI Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo 25  feløg  mótmæla  nú  raðfestingunum  hjá  útinn­ andi valdinum í landinum. ­  Vælferðin  hevur  ikki  fingið nøktandi raðfesting í  góðum tíðum, og tá tíðirnar  gerast  verri,  verður  vælferðin  munandi  skerd.  Hetta  hevur  verið  serliga  ringt seinasta árið, og einki  bendir  á,  at  lagt  verður  á  annan bógv, siga feløgini í  tíðindaskrivi. ­  Tvørturímóti  so  er  nærum hvørja viku, at lagt  verður  eftir  tilboðum  ella  skipanum, ið fólk hava fyri  neyðini. Tað seinasta álopið  var  á  børn  við  serligum  tørvi, og næst á skránni eru  tey sálarsjúku. Áðrenn hetta  hava  pensjónistar,  fólk,  ið  hava tørv á heilivági, børn  og ung við serligum tørvi,  staðið fyri skotum. At landi­ num vantar pening er ongin  umbering fyri at leggjast á  tey,  sum  mest  hava  brúk  fyri,  at  vit  hava  nøkur  tilboð,  sum  kann  javnseta  borgararnar  her  á  landi,  staðfesta  feløgini,  sum  eisini telja stóru fakfeløgini  Føroya  Arbeiðarafelag,  Føroya Fiskimannafelag og  Havnar Arbeiðsmannafelag,  sum saman mynda Samtak. Løgtingið má leggja á annan bógv Tey  25  feløgini  eftirlýsa  einum sosial politikki, sum  tekur atlit til tey, sum hava  tørv  á  einum  sosialum  trygdarnetið.  Í tíðindaskriv­ inum  siga  tey  seg  óttast  gongdina og heita inniliga á  politisku  skipanina  um  at  leggja á annan bógv.  ­ Tørvur er á raðfestingum,  og  at  hesar  eru  samhalds­ fastar.  Hetta  kann  Føroya  Løgting gera nakað við, nú  fíggjarlógin 2010 er til við­ gerðar, sláa feløgini fast. Sorla verandi tilboð Feløgini  heita  á  landsins  myndugleikar  um  at  halda  ásetingarnar  í  ST­sáttmál­ anum fyri fólk við breki, og  at  ásetingarnar  í  nýggja  psykiatrilógini vera virdar.  ­ Tað  er  ikki  haldbart  at  lóggeva  við  aðrari  hondini  og  skerja  við  hinari.  Samsvar  má  vera  ímillum  lóggávu og fíggjarliga rað­ festing.  Undirritaðu  feløg  eftirlýsa  eini  greiðari  og  miðvísari  sosialpolitiskari  ætlan,  sum  mennir  Føroya  land á vælferðarøkinum, og  ikki  einum  politikki,  sum  sorlar tey tilboð sum eru. Tey 25 feløgini, sum hava sent eftirlýsingina út eru:  Almanna- og heilsurøkt- arafelag Føroya Barnabati Bioanalytikarafelagið Ergoterapeutfelagið Epileptikarafelag Føroya Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar Føroya Arbeiðarafelag Føroya Fiskimannafelag Føroya Handverkarafelag Føroya Pedagogfelag Havnar Arbeiðskvinnufelag Havnar Arbeiðsmannafelag Heilsuhjálparafelag Føroya Javni Klaksvíkar Arbeiðskvinnufelag Klaksvíkar Arbeiðsmannafelag Landsfelag Handverkaranna Landsfelag Pensjónista Ljósmøðrafelagið Musikklærarafelagið Magistarafelag Føroya Nýrafelagið S & K Felagið Samtak Sclerosufelagið Eftirlýsa vælferðar- samfelagnum Helga Pedersen, norskur fiskimálaráðharri Lesið Sosialin