mikudagur 7. oktober 2009síða 15

Nr. 191 - 7. oktober 2009 15 tíðindi Nú er arbeiðið at gera eina føroyska byggi­ reglu gerð ávegis, og verða vit ikki long ur eftirbátar í byggi­ reglu gerðarhøpi, tá ið hugsað verður um at áseta krøv til eitt nú orkunýtsluna í hús­ um okkara Byggivinnan Birita Wardum, arkitektur, Landsverk Fyrsta desember í ár verður Veðurlags- Orkuráðstevna í Keypmannahavn “COP 15”- ein ráðstevna, sum fer at draga nógv fólk um allan knøtt in til Keyp manna- havnar. Landsstýriskvinnan í inn- lendis málum, Annika Ol sen, verður ein av teim- um, sum verður á ráð stevn- uni í Danmark í desember. Orkuparturin fyrst Í juni mánað í ár gav lands- stýris kvinnan Landsverki uppgávuna at áseta reglur fyri orkunýtsluni av før- oysk um bygningum. Áseting av reglum fyri orku nýtslu ni í føroyskum bygn ingum er bert ein lítil part ur av einum nógv meira um fatandi arbeiði, sum fevn ir um ásetingar fyri før oy sk ari bygging í breiðas tu merking. Í fleiri umførum hevur verið roynt at venda skútuni í Føroyum og seta hol á ar beiðið at orða eina før- oyska byggireglugerð, og hava fleiri byggireglugerðir ver ið ávegis síðan 1976, men er arbeiðið altíð steðg- að uppaftur. Tí er tað sera umráðandi, at komið verður á mál hesaferð. Fyri at fáa byggi reglu- gerðina í gildi og at virka sum skjótast, er ætlanin at fara stigvíst til verka, so leiðis at einstakir partar í samlaðu reglugerðini verða settir í gildi so við og við. Orkuparturin, sum setir krøv um bjálving og tætt- leika, tá ið bygt verður, verð- ur sostatt tann fyrsti part ur in, sum kemur í gildi. Hetta kann tó elva til trupulleikar, tí slík ar reglugerðir han g a saman, t.e. ávísu partarnir vísa til hvønnannan. Orku- parturin hong- ur soleiðis saman við øðrum pørtum í reglugerðini og kann illa setast í gildi einsa mallur. Roynt verð ur tí longu nú at taka hædd fyri slíkum trupul leik- um. Arbeiðið við orku partinum er farið í gongd, og trý hús eru vald út at gera nærri kanningar av, og verður tað út grei n ingin av hes- um saman við ymiskum út rokn- ingum, sum á set- inga r nar verða grund að ar á. Danir ganga á odda Danir hava síðan 1961 havt greið ar ásetingar fyri bygg- ing, og er reglugerðin eisini dagførd við jøvnum millum bilum. Enn ein nýggj útgáva av donsku reglu num, BR2010, kemur í gildi næsta ár. Avgjørt er at brúka donsku reglugerðina sum leist fyri føroysku byggi- reglu gerðini. Avgerðin er tikin út frá, at Danmark er so frammalaga innan áset- an av orkukarmum. Somu- leiðis er málið eingin trupul leiki, og flest øll fak- fólk í byggivinnuni í Før- oyum eru útbúgvin í Dan- mark og kenna donsku krøv ini. At enda kann nevn- ast, at føroyskir ráðgevar í dag nýta donsku reglu gerð- ina vegleiðandi, tá ið hús og bygningar skulu byggj- ast. Enn er tað ikki vanligt at nýta orkupartin í donsku reglugerðini, tí hesin er heldur trupul at fylgja, men eisini tí at tað ikki hevur verið siðvenja at byggja orku vinarligt í Føroyum. Sjálvt um støðið verður tik- ið í tí donsku reglugerðini, verð ur eisini hugt eftir byggi reglu gerðum í hinum granna londunum. Arbeiðssetningurin Føroyska lands byggi reglu- gerðin skal áseta reglur fyri bygging í Føroyum og er ætlað fakfólkum í byggi- vinn uni. Hon skal tryggja, at góðskan á byggingini verð ur tillagað føroysk viður skifti.Byggireglu- gerð in skal við øðrum orð- um tryggja, at samfelagið fær sum mest burturúr allari framtíðar bygging í Føroyum. Evnisdagur um byggireglugerð Í juni mánað var so “spakin” settur í á einum evnisdegi á Hotel Hafniu, har virkir, fyritøkur, stovnar og umboð fyri kommunurnar luttóku. Umboð úr Danmark og Grøn landi vóru við og kunnaðu um teirra royndir við byggireglugerðum í ávika vist Danmark og Grøn landi. Ein verkætlanarbólkur og ein stýrisbólkur vóru skip- aðir beinanvegin á staðnum umboðandi ymiskar bólkar í byggivinnuni. Verkætlanarbólkurin skal taka sær av sjálvum a r beið- num í samband við reglu- gerðina, meðan stýris bólk- urin skal seta út í kortið og taka støðu til møguligar spurn ingar í sambandi við verk ætlanina. Harafturat skal stýrisbólkurin góð ken- na arbeiðið hjá verk æt l an- ar bólkinum, so hvørt tað tek ur seg fram. Byggisiður í broyting Nógv fólk møttu á Hafnia til evnisdag um byggi- reglugerðina, og vístu tey ar beiðnum sera stóran áhuga. Talan er eisini um eitt størri verk, sum fer at hava stóra ávirkan á byggi- siðin í Føroyum. Semja var tó um, at vit ikki skulu upp- finna djúpa tallerkin um aftur, men at Føroyar skulu fylgja granna londu- num og samstundis hava sín ar egnu ásetingar, ið taka hædd fyri føroyskum ser- viður skiftum. Í dag byggja vit hús, sum eru alt ov illa bjálvað, og eru tey heldur ikki nóg tøtt. Landsbyggireglugerðin fer at ávirka føroyskan byggi sið heilt nógv. Í fram- tíð ini fara vit at seta saml- aðu orku-nýtsluna í sam- felag num niður við at bygg- ja meira orkuvinarligt. Tað kann gerast ein trupulleiki hjá eitt nú “sjálvbyggjarum” at fylgja nýggju krøvunum, tí tú sleppur næstan ikki undan fakligari vegleiðing, áðr enn bygt verður. Í fyrstu syftu verður tað tí dýrari hjá hesum at byggja, men í longdini verður tað bíligari í rakstri. Fyrireiking neyðug Tá ið orkuparturin er liðug- ur, liggur eitt stórt arbeiði fyri framman, tí allir partar, sum verða raktir av broyt- ing unum, og sum tískil skulu fylgja nýggju reglu- num, mugu fyrireika seg væl, áðrenn nýggju krøvini verða sett í gildi. Fyri at reglugerðin skal virka til fulnar er tað somu- leiðis ein treyt, at byggi- harr ar frá politiskari síðu verða stuðlaðir og eggjaðir til at velja orkuvinarligu loysn ir nar. At enda er tað av alstórum týdn ingi, at hvør einstakur sær hesar fyrimunir við nýgg j u reglunum – eisini “sjálv byggjarin”. Føroysk byggireglugerð verður smíðað FAKTA UM BYGGIREGLUGERÐ • Byggireglugerðin ásetur reglur og krøv til bygging og bygningar. • Ásetingarnar í byggireglugerðini fevna um: - fyrisitingarligar ásetingar - ásetingar fyri bygdarløg og grannaløg - innrætting av bygningum, atkomuviðurskifti - konstruktiónir - brunaðviðurskiftir - inniluft - innlegging - orkunýtslu • Yvirskipað ásetur byggireglugerðin krøv og reglur fyri allari nýbygging og ístandsetan av bygningum. • Komandi byggireglugerðin fer at virka sum karmur fyri kommunalar byggisamtyktir. PROSJEKTBYGNAÐUR STÝRISBÓLKUR: Umboð fyri Innlendismálaráðið, stjórin á Landsverki, deildarleiðarin á bygningadeildini á Landsverki, samskiparin í verkætlanarbólkinum er skrivari ÁHUGABÓLKAR VERKÆTLANARBÓLKUR: Verkætlanarsamskipari, umboð fyri Landsverk, Ráðgevarafelagið, Arbeiðseftirlitið, Føroya Handverksmeistarafelag, Brunaumsjón Landsins, Kommunusamskipan Føroya, Føroya Kommunufelag RÁÐGEVAR - Í nógv ár hava Føroyar verið eftirbátar, tá ið hugsað verður um, hvørji krøv vit seta í samband við bygging, sigur Birita Wardum, arkitektur á Landsverki, sum nú hevur sett hol á arbeiðið at orða eina landsbyggireglugerð fyri Føroyar Mynd: Landsverk