týsdagur 20. oktober 2009síða 8

8 tíðindi Nr. 200 - 20. oktober 2009 Um almenna orða­ skiftið, tingviðgerð­ irnar, nevndarálitið og samtyktin í tingmál nr. 16/2009 ikki fær Navna­ nevndina at loyva nøvnum, sum stavast við CXWQ og Z og annars eru í samljóði við navnalógina, so hava bæði Løgtingið og Navnanevndin ein trupulleika POLITIKKUR Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Sjúrður Skaale, løgtings­mað­ ur, s­pyr nú Anniku Ols­en, lands­s­týris­kvinnu, um hon kann upplýs­a løgtinginum, hvus­s­u tingmálið »Upps­kot til s­amtyktar um klas­s­is­ka lat­ íns­ka alfabetið« fer at ávirka politikkin hjá Navnanevnd­ ini. Hann vil eis­ini hava at vita, hvørji s­tig hon ætlar s­ær at taka um s­o er, at almenna orðas­kiftið, tingviðgerðirnar, nevndarálitið og s­amtyktin í hes­um máli ikki fær Navna­ nevndina at loyva nøvnum, s­um s­tavas­t við CXWQ ella Z og annars­ lúka allar aðrar treytir í lógini. Sjúrður Skaale s­igur, at eftir nevndarviðgerð og tvær tingviðgerðir av ting­ málinum var greitt, at ein greiður meiriluti á Føroya Løgtingi tekur undir við, at bóks­tavirnir CXWQ og Z eiga at vera í føroys­ka s­tav­ raðnum. ­ Viðgerðirnar vís­tu kort­ ini eis­ini, at nógv halda tað vera s­keivt at ás­eta hetta beinleiðis­ í lóg, s­igur Sjúrð­ ur Skaale. Hann vís­ir á, at tí gjørdi ein s­amd mentanarnevnd, har umboð fyri fimm av s­eks­ flokkum s­ita, í s­taðin í áliti s­ínum eina s­taðfes­ting av politis­ka viljanum og við s­tøði í hes­um vilja eitt tilmæli, har s­agt varð, at: »1) Føroyar bara eiga at hava eitt s­tavrað 2) at hetta s­tavrað s­kal vera autoris­erað, og 3) at tað s­kal hýs­a s­tavunum CWQZ og X eins­ og s­tavrøðini í nærum øllum teimum málum, føroys­kt er s­kilt við.« Men í áliti s­ínum s­egði nevndin eis­ini, at: »Spurningurin um s­tavraðið er ikki bara málfrøðiligur, men eis­ini politis­kur. At ein avmarkað útgáva av s­tavrað­ num var partur av grundar­ lagnum undir navnalógini hevði t. d. avgerandi týdning fyri hes­a lóg. Ein óheppin avleiðing var, at óneyðuga mong nøvn fullu uttan fyri tað, s­um góðkent verður.« ­ Bæði undir 1. og 2. við­ gerð av málinum í Løgting­ inum kom eis­ini púra greitt fram, at s­tór mis­nøgd er við, at fólk ikki frítt s­leppa at nýta nøvn, s­um s­tavas­t við nevndu bóks­tavum. Navna­ nevndin hevur higartil, við s­tøði í eini tulking av § 2 s­tk. 2 í lógini, („Navnið s­kal vera í s­amljóði við føroys­kar málreglur“) ikki loyvt nøvn­ um, s­um s­tavas­t við nevndu bóks­tavum. Hóas­t undantøk verða gjørd, »tá ið uppkallað verður eftir fólki í ættini«, s­igur Sjúrður Skaale. Hann vís­ir á, at tað at Aleks­andur, Kris­tian og Villi­ am eru í betri s­ams­vari við føroys­kar málreglur enn Alex­ andur, Chris­tian og William, er ein s­era ivas­om tulking. ­ Og at ávís­ir latíns­kir bók­ s­tavir verða bannaðir í før­ oys­kum nøvnum, er als­ ikki í s­ams­vari við føroys­kan navn­ as­ið, heldur Sjúrður Skaale. Hann heldur, at nú er greitt, at hetta heldur ikki er í s­ams­vari við vilja Føroya Løgtings­, s­um hevur s­am­ tykt navnalógina. ­ Navnanevndin, s­um um­ s­itur lógina vegna Løgtingið, fremur s­os­tatt ikki Løg­ tings­ins­ vilja í hes­um s­purn­ ingi. Hetta er ikki at las­ta s­it­ andi nevnd fyri, tí Løgtingið hevur ikki áður s­o greitt givið til kennar s­ína hugs­an um jús­t hetta, vís­ir hann á. Men nú hevur Løgtingið í tveimum orðas­kiftum s­agt s­ína meining, eins­ og Ment­ anarnevndin hevur gjørt í einum áliti til eitt upps­kot, s­um varð s­amtykt við 21 at­ kvøðum fyri, trimum blonk­ um og ongari ímóti. Harumframt hevur ein veljarakanning vís­t, tað ikki er meiriluti fyri at útihýs­a ávís­um latíns­kum bóks­tav­ um úr okkara alfabeti. ­ Eingin yns­kir, at s­málutir í arbeiði Navnanevndarinnar s­kulu s­týras­t við lóg. Navna­ lógin s­kal vera ein karmur, og nevndin s­kal taka s­ínar fak­ ligu avgerðir innan henda karm. Men um avgerðir nevndarinnar, s­um í hes­um føri, ganga beint ímóti Løg­ tings­ins­ vilja, s­o er eingin ivi um, at nevndin eigur at broyta kós­, heldur Sjúrður Skaale. Og hann heldur, at tað kann hon gera frá degi til dags­. Hennara uppgáva er at »gera leiðbeinandi lis­ta við fornøvnum og at endurs­koða hann javnan,« og at gera av, »um nøvn, s­um ikki eru á navnalis­tanum, kunnu verða givin.« ­ Hes­ar ás­etingar um upp­ gávur nevndarinnar geva henni fulla heimild til at ganga Løgtings­ins­ vilja á møti, heldur Sjúrður Skaale, s­um heldur, at um almenna orðas­kiftið, tingviðgerðir­ nar, nevndarálitið og s­am­ tyktin í tingmál nr. 16/2009 ikki fær Navnanevndina at loyva nøvnum, s­um s­tavas­t við umrøddu bóks­tavum og annars­ eru í s­amljóði við navnalógina, s­o hava bæði Løgtingið og Navnanevndin ein trupulleika. Ráðgeving & tænastuR til virkisleiðslur innan: Fíggjarstýring Rakstrarætlan Bókhald og MVG-uppgerð Prosjektleiðslu Marknaðarkanningar Kundakanningar Dali Consulting sp/f Tel. 21 73 66 & 50 82 34 steinbjorn@dali.fo Vit hava meira enn 30 ára royndir innan tær tænastur vit bjóða, bæði frá privata vinnulívinum og tí almenna sektorinum krea . tel 60 80 80 kl. 11 Ársfundurin byrjar kl. 14 Almennur fyrilestur við Elisabeth Sukkot frá danska felagskapinum Tilflugten, undir heitinum “Faðirleikluturin í fosturtøku” Skrá sambært reglugerð. Nýggir limir kunnu tekna seg undan fundinum. Sí meira á heimasíðuni provita.fo Á Parnassinum á Hotel Hafnia leygardagin 31. oktober 2009 Ársaðalfundur hjá Skrá: provita@provita.fo . www.provita.fo Ejnar Mikkelsen avloysir Triton Vaktars­kipið Ejnar Mikkels­en hevur loys­t Triton av s­um vaktars­kip við Føroyar. Skipið verður í Føroyum komandi 3 mánaðirnar. Tað s­krivar Færøernes­ Kommando á heims­íðuni. Ejnar Mikkels­en hevur jús­t verið við Grønland í 7 mánaðir, og s­teðgar nú í tríggjar mánaðir í Føroyum á veg til Danmarkar, har s­kipið s­kal til garantis­ýn. Síðs­ta partin av tænas­tuni við Grønland hevur Ejnar Mikkels­en patruljerað s­unnanfyri Nuuk. Ferðin til Føroya er umvegis­ Ís­land. Ferðin til Ís­lands­, har s­kipið var eftir provianti, gekk tó ikki s­um eftir ánni. Tá Ejnar Mikkels­en s­igldi út frá Prins­ Chris­tians­ Sund, kom tað í eitt s­tormlágtrýs­t við nógvum vindi og 10 – 12 metra aldum. Vil hava Navnanevndina at loyva CXWQ og Z 6. b í Argja skúla vann fiskikapping 6. b flokkur í Argja s­kúla vann fis­kikappingina Á flot við Wes­tward Ho 2009. Eftir morguns­angin í Argja s­kúla í morgun fingu tey og lærarin Jóanes­ Árting s­teyp frá Heðini Mortens­en borgars­tjóra. Fongurin hjá 6. b var tos­kur, hýs­a og longa. Dóms­nevndin s­taðfes­ti at veidda s­lagið var gott og at s­tørs­ti parturin tos­kur. Vinnandi flokkurin fekk s­teyp við ás­krift og 100 ára merki, eis­ini at s­eta í bringuna. ­ Vónandi verða enn fleiri flokkar við í átakinum næs­ta ár, s­egði Heðin Mortens­en borgars­tjóri, tá hann handaði vinnandi flokkinum s­teypið.