týsdagur 10. november 2009síða 20

20 tíðindi Nr. 215 - 10. november 2009 Heilivágsídnaðurin er frítikin ábyrgd Fyritøkur, sum framleiða vaksinu móti svínakrími, vilja vera frítiknar ábyrgd fyri møgulig hjáárin. Heilivágsídnaðurin hevur kravt, at hann verður frítikin fyri ábyrgd fyri møgulig hjáárin av H1N1-vaksinu. Orsøkin er, at tað hevur verið eitt hart tíðartrýst at fáa nýggju vaksinuna á marknaðin. Vanliga er tað ikki loyvt framleiðarum at fáa frítøku fyri ábyrgd, men í hesum føri hevur Danmark eins og onnur lond valt at gera eitt undantak. Tað sigur danski heilsumálaráðharrin, Jakob Axel Nielsen. - Fyri sjúklingarnar merkir tað einki, og høvdu vit ikki góðtikið hesar treytir, hevði vaksinan ikki verið komin á marknaðin, leggur hann aftrat. Bæði Danmark og Noregi fáa sína vaksinu móti svínakrími frá bretska framleiðaranum, GlaxoSmithKline. Tað er áhugavert, at í dag, sama dagin sum Tekniski Skúlin í Tórshavn hevur sín 75 ára føðingardag verður endaliga »kappingartilfarið« í sambandi við at byggja »Skúladeplin við Marknagil« handað skúlamyndug­ leikunum. Hetta kann ikki annað enn roknast sum ein rimmar føðingar­ dagsgáva til Tekniska Skúlan í Tórshavn Tíðindaskriv Tekniski Skúlin í Tórshavn Hugtakið »Skúladepilin við Marknagil« sá dagsins ljós í 1999, tá Signar á Brúnni landsstýrismaður útskrivaði eina almenna hugskotskapp- ing um »Skúladepil við Marknagilsvegin í Tórs- havn«. Í 1997 byrjaði stýrið sam- an við stjóranum fyri Tekn- iska Skúlan í Tórshavn at fyrireika umsókn til skúla- myndugleikarnar. Ætlanin var at fara undir at byggja nýggj hølir til Tekniska Skúlan í Tórshavn á tí 40.000 fermetra stóra økin- um, sum skúlin eigur, og sum liggur niðan fyri Skúla- heimið við Marknagils- vegin. Føroya Handilsskúli hevði góð, men ov fá undirvísimngarhølir. Stýrini og stjóranir á Føroya Hand- ilsskúli, og Tekniski Skúl- anum í Tórshavn tosaðu saman og var gjørt av, at fara undir eina felags byggi- ætlan til hesar báðar skúl- arnar. Um hetta mundið tók Eilif Samuelsen, landsstýr- ismaður, avgerð um, at Føroya Studentaskúli og HF skeið skuldi flytast, og at nýggjur bygningur til skúlan skuldi byggjast úti í Marknagili. Hetta førdi til, at Arki- tektakappingin um »Skúla- depilin við Marknagils- vegin« var útskrivað, í 1999 og var vinnarin funnin í 2000. Í byrjanini var mótstøða á fleiri »frontum« bæðið pol- itiskt og eisini innanhýsis imóti at byggja tríggjar skúl- ar undir sama taki. Orrust- urnar vóru ikki so fáar og heldur ikki altið so mjúkar. Nógvar ymiskar kapping- ar og royndir at fáa gongd á byggingina av skúladeplin- um fóru fyri bakka. Men nú »dagnar« og eru helst tey flestu - bæðið polit- ikarar og onnur samd um, at hesuferð fer at bera á mál. Endaliga »kappingartil- farið« verður sum áður sagt, latið skúlamyndugleik- unum í dag. Gongur sum ætlað verður farið undir projekteringina av størstu einstøku byggi- verkætlanini í Føroya søgu, seinast í hesum árinum. Ymiskar meiningar og hugsanir eru sjálvssagt um eina so stóra og nýhugsandi nýbygging. Egon Øregaard, stjóri á Tekniska Skúlanum metir, at hetta helst er størsta fram- brotið í nýggjari føroyskari skúlasøgu. Hann heldur at møguleik- arnir eru nógvir. - Ja, helst er tað bert hug- flogið, sum setir mørk fyri teimum møguleikum, sum samansjóðingin av trimum so ymiskum skúlum veitir. Ongin ivi er um, at henda stóra íløgan fer at gagna landi og fólki í størri mun, enn vit í dag duga at ímynda okkum, sigur hann. Fyri 75 árum síðani - í 1934 - búleikaðust umleið 25.700 fólk í Føroyum, av hesum búðu umleið 3.600 í Tórshavn. Hindenburg, ríkispresi- dentur, Týsklands doyði í 1934, og gjørdist Adolf Hitl- er bæði kanslari og presi- dentur og útnevndi seg sjálvan til der Führer fyri týsku tjóðina. Torført er at seta seg inn í, hvussu samfelagsviður- skiftini hesa tíðina vóru heima í Føroyum og enn minni, hvussu viðurskiftini vóru úti í stóru verð. Heims- umfatandi fíggjarkreppa og fyrri heimsbardagi kastaðu enn sínar longu skuggar á dagliga dagin. Hóttanin um enn ein heimsbardaga, dag- aði í havsbrúnni. Hetta vóru umstøðurnar tá Tekniski Skúlin í Tórs- havn sá dagsins ljós og var settur á stovn í 1934. Men hugsjónarmenn í samtíðini sóu ein tørv, og tóku sjálvir stig til at stovna Tekniska Skúlan í Tórshavn - ein skúla, sum var fyri handverkarar. Hesir úrmælingar vóru greiðir yvir, at lótu teir standa til, var stórur vandi fyri at føroysk handverkara- vinna ikki nøktaði fakliga tørvin og tey krøv, sum framtíðin fór at seta. Hesir »tordu« at bróta upp úr nýggjum og at hugsa øðrvísi enn tey flestu. Vilhelm Nielsen, smiðju- meistari, Jóhannes Simon- sen, múrarameistari, Stein- grím Winther, byggimeistari og fleiri við teimum »realis- eraðu« setningin -»Man skal forandre for at bevare«- soleiðis sum danski forsæt- isráðharrin Poul Schlüter, orðaði tað, mong ár seinni. Hesi 75 árini hevur Tekn- iski Skúlin í Torshavn ment seg frá at verða ein partur av einari kvøldskúlaskipan, til ein framkomnan yrkis og miðnámsskúla á høgum fakligum støði. Í løtuni hava uml 310 næmingar sína dagligu gongd á skúlanum. Skúla- bygnaðurin hjá lærlingunum er lagaður eftir einari skift- isskipan og eru tað tí í alt uml. 530 næmingar og lær- lingar, sum hava tilknýtið til Tekniska Skúlan í Tórs- havn. Útbúgvingarnar sum Tekniski Skúlin í Tórshavn bjóðar fram eru: Lærlinga- útbúgvingar, SIT, og fram- haldandi útbúgvingar. Har- umframt samstarvar Tekn- iski Skúlin í Tórshavn við Føroya Handilsskúla um Skeiðsdepilin. Seinnu árini er skúlin farin undir at bjóða fram fleiri nýggjar útbúgvingar so sum: Framleiðslutøkning, sum er ein 2 ára framhaldandi útbúgving Byggitøkning, sum somu- leiðis er 2 ára framhaldandi útbúgving Klædna handverkara – sum er ein 2 ára endalig útbúgving Kosmetikari, sum er ein -2 ½ ára endalig útbúgving Tekniski Skúlin í Tórs- havn er skipaður sum almennur sjálvsognarstovn- ur við einum seksmanna stýri. Magnus Magnussen er stýrisformaður Tað eru í dag 75 starvsfólk á lønarlistanum hjá Tekn- iska Skúlanum í Tórshavn, sum svarar til uml. 69 árs- verk. Tekniski Skúlin í Tórshavn fyllir 75 ár í dag Móttøka Í sambandi við 75 ára dagin fer skúlin at skipa fyri almennari móttøku 20. november klokkan 15 á Skúlaheiminum við Marknagilsvegin. Byrjað verður við at skúlin hevur opið hús í Smiðjugerði 1, frá kl. 12.00 til kl. 14.30, har næmingar og lærarar fegin vísa skúlan fram fyri foreldrum, læruplássum og øllum áhugaðum. Júst í dag á 75 ára føðingardegnum hjá Tekniska Skúla í Tórshavn verður endaliga kappingartilfarið um Skúladepilin í Marknagili handa skúlamyndugleikunum, og tað er vorðið sum føðingardagsgáva, heldur Egon Øregaard, stjóri á Tekniska skúla