mikudagur 11. november 2009síða 8

8 tíðindi Nr. 216 - 11. november 2009 Av ótta fyri at tað skal elva til ruðuleika, hevur altjóða orku­ stovnurin valt at dylja, at tað er nógv minni olja til í heiminum, enn almenningurin hevur fingið og fær at vita Oljuvinna Árni Joensen arni@sosialurin.fo Tað er tað viðurkenda bretska blaðið The Guardi­ an, sum kemur við teimum skelkandi tíðindunum, og sambært blaðnum eru tey ikki tikin úr leysum lofti. Tvørturímóti sigur blaðið seg hava tíðindini frá einum týðandi embætismanni hjá altjóða orkustovninum IEA. Hann vil vera við, at IEA er vitandi um, at um ikki so langa tíð verður oljutrot, men at stovnurin hevur valt at dylja tað fyri at sleppa undan ruðuleika á markn­ aðunum. Gevur USA skyldina Keldan hjá The Guardian vil vera við, at USA hevur lagt trýst á altjóða orku­ stovnin fyri at fáa hann at geva eina ov ljósa mynd av teimum oljuleiðum, sum eru staðfestar, samstundis sum hann hevur verið ov bjart skygdur, tá tað snýr seg um vánirnar fyri at finna nýggjar oljuleiðir. Nið ur støðan hjá The Guardian er, at tey nýggjastu tølini hjá IEA kunnu ikki metast at vera eftirfarandi, og í øllum førum er orsøk til at seta spurnartekin við tey, skrivar blaðið. – Fyri fýra árum síðani kunngjørdi IEA, at í 2030 verður heimsins olju fram­ leiðsla 120 milliónir tunnur um dagin. Stutt eftir bleiv metingin broytt til 116 milliónir tunnur, og í fjør noyddist IEA at rætta metingina eina ferð afturat til 105 milliónir tunnur, sigur keldan við The Guard­ ian. – Tann fyrsta metingin var burtur úr vón og viti, og at tann seinasta er heldur ikki røtt. Og tað veit IEA, sigur keldan við blaðið. Hon vil vera við, at tað er rættiliga vanlig uppfatan í IEA, at tað verður ómøguligt at fáa ta dagligu fram leiðsl­ una upp um 90 milliónir tunnur um dagin í 2030. Men av ótta fyri ruðuleika á fíggjarmarknaðunum torir IEA ikki at lækka metingina meiri, enn gjørt varð í fjør. Klára ikki meiri The Guardian hevur eisini tosað við ein fyrrverandi embætismann hjá altjóða orkustovninum. Hann váttar tað, sum hin hevur sagt og leggur afturat, at í hansara starvstíð var tað umráðandi at gera forsagnir, sum ameri kanararnir kundu góð taka, sjálvt um tey, sum gjørdu metingarnar, vistu, at tað var ikki so nógv av olju eftir í heiminum, sum metingin segði. – Vit hava longu rokkið mestamarkinum, tá tað snýr seg um heimsins olju fram­ leiðslu, og eg haldi, at støð­ an er álvarssom, sigur fyrr­ verandi IEA­starvsmaðurin, sum eins og hin ikki vil verða nevndur við navni. Bretski tinglimurin John Hemming hevur leingi víst á, at IEA sigur heimsins oljugoymslar at vera mun­ andi størri, enn tær í veru­ leikanum eru. Nú sigur hann við The Guardian, at greinin í blaðnum vísir, at heimurin kemur í oljutrot nógv fyrr, enn almenn ing­ urin hevur fingið at vita. Nógv minni olja eftir í heiminum enn higartil hildið Sambært teirri ónevndu kelduni hjá The Guardian er nógv minni olja eftir í heiminum enn higartil hildið Mynd: Reuters Obama til minningarhald Umleið 15.000 fólk vóru í gjárkvøldið til minningarhald á herstøðini Fort Hood í amerikanska statinum Texas, har ein heryvirmaður myrdi 13 fólk og særdi 29 í síðstu viku. Í røðu síni á minningarhaldinum fordømdi Barack Obama, forseti, tað, sum drápsmaðurin hevði gjørt, og hann segði seg vera vísan í, at drápsmaðurin fær ta røttu revsingina ­ bæði í hesum heiminum og tí næsta. Tey flestu, sum doyðu í hópdrápinum, skuldu til Afghanistan og Irak, og tað nam fordetin eisini við. Hann segði, at USA er í kríggi aðrastaðni, men at hesi vórðu skotin í heimlandinum. Tað ger sorgarleikin so mikið verri og heilt ófatiligan, segði Obama. Færri flýggja til Evropa Talið á fólki, sum royna at flýggja úr Afrika til Evropa, er minkað nógv í ár. Í fjør skrásettu ES­myndugleikarnir 90.000 ólóglig flóttafólk, sum royndu at sleppa til Evropa umvegis Spania, Italia ella Grikkaland, men í ár eru tey nógv færri. Sponsku myndugleikarnir siga, at har er talið minkað eina helvt, og í Italia er tað minkað uppaftur meiri. Bæði Spania og Italia hava gjørt avtalur við lond í Norðurafrika um at steðga flóttafólkastreyminum um Miðjarðarhavið, og hetta hevur virkað eftir ætlan, siga marknamyndugleikarnir hjá ES.