hósdagur 12. november 2009síða 19

19 tíðindi Nr. 217 - 12. november 2009 sólskinssøga Ótrygt at flúgva í Afrika Hóast flogferðirnar yvir afrikanskari jørð eru bara fýra prosent av øllum flogferðum í heiminum, hendir triðja hvør flogvanlukka har. Tað kom fram á einari ráðstevnu um flogtrygd, sum hevur verið í vesturafrikanska landinum Togo teir seinastu dagarnar. Á ráðstevnuni samdust londini um at leggja størri dent á trygdina og at samstarva, tá vanlukkur skulu kannast. Umboðini vóru á einum máli um, at nógv flogfør, sum flúgva í Afrika, eru ótíðarhóskandi, viðlíkahaldið er ikki nóg gott, og trygdarreglur verða ikki fylgdar. Harafturat er tilbúgvingin í sambandi við vanlukkur ikki nøktandi. Um einki valevni hev­ ur meldað seg hin 4. desember klokkan 16, sum er evsta freist til upp still ing í Føroya Fiski manna felag, verður felags for mað­ ur sitandi í eitt skeið aftrat Valár Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Í gjár vóru júst tríggjar vik­ ur eftir, til tíðin at stilla upp til felagsformansvalið í Før oya Fiskimannafelag er úti Jan Højgaard, felags for­ mað ur, sigur, at enn hevur eingin avbjóðari meldað seg, og enn hevur felags­ skriv stovan heldur ikki fing ið nakra fráboðan um, at nakar listi er á veg. Treytin fyri at gerast val­ evni er, at tú hevur fimm still arar, sum eru skips­ mann ingar ella sóknir. Hetta merkir, at tú kanst hava fimm skipsmanningar aftanfyri teg – ella 5 sóknir. Tú kanst eisini hava tríggjar skips manningar og tvær sókn ir – ella øvut. Hevur einki valevni meld að seg hin 4. desember klokkan 16, sum er evsta freist til uppstilling, verður ver andi felagsformaður sit­ a ndi í eitt skeið aftrat. Felagsformansval er trið­ ja hvørt ár í Fiskimanna­ felagnum. Størstu ráfiska nøgd­ irnar, sum Fiska­ mark nað ur Føroya sel ir í løtuni, eru tosk­ ur 4, sum í gjár hevði ein miðalprís á 10,65 krónur fyri kilo. Fiskamarknaður Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Fiskamarknaður Føroya seldi í gjár tilsamans 75,7 tons av fiski fyri stívliga 1,1 miljónir krónur. Hetta gev ur ein miðalprís fyri øll fiska sløgini upp á 14,60 krón ur fyri kilo. Størstu nøgdirnar vóru av toski 4, sum fóru fyri miðal­ prísin 10,65 krónur. Toskur 3 fór fyri miðalprísin 15,50, og hægsti toskaprísur í gjár var 25,50 krónur fyri kilo. Eini 10 tons av hýsu vórðu eisini seld á Fiska­ marknaði Føroya í gjár, og miðal prísurin fyri bestu hýsu na var 12,04 krónur. Nøkur tons vóru av hav­ tasku, og besti miðalprísur fyri havtasku var 28,18 krón ur. Lítil upsi Lítil og eingin upsi fer um søluna hjá Fiskamarknaði Før oya. Upsin verður í stað­ in handlaður beinleiðis mill um skip og virkir. Nøkur fá hundrað pund vóru av upsa, og hesi fóru fyri 4 krónur fyri kilo. Upsaprísurin liggur annar um einar 6­7 krónur fyri kilo – alt eftir, hvussu stórur og góður fiskurin er. Smáur toskur á marknaðinum Enn er eingin avbjóðari hjálpa okkum, tá á stendur. Umsitingarleiðarin sigur, at nú eftir summarfrítíðina var heldur minni at gera, og so leiðis er, tá tað er salt­ fiskur, sum skal liggja í salti, áðrenn hann verður pakk aður. ­ Fiskasløgini, vit keypa og arbeiða, eru toskur, longa og brosma, og kanska telir toskur størsta triðingin, tá árið er úti. Eitt ár, sum í ár, væntar Jens Kristian Rasmussen, at Vaðhorn Seafood kemur at keypa og virka stívliga 3.500 tons av ráfiski. Riggar væl Jens Martin Knudsen hevur seinastu árini verið virkis­ leiðari á saltfiskavirkinum á Hulki. ­ Vit royna í størst møgu­ ligan mun at tillaga okkum til umstøðurnar hjá fólki, tá vit arbeiða í skiftivaktum. Kvinnur, sum eiga børn, arbeiða í dagvaktunum, men kunnu altíð skriva seg upp á listan til kvøldvaktir, um tær kortini ynskja tað. Virkisleiðarin sigur, at Vað horn Seafood í eini tvey ár hevur upplært nógvan ung dóm, sum tekur hond í, tá nógv er at gera. ­ Tað er nú einaferð so leiðis, at eini 10­15% av ar beiðsfólkinum koma og fara, og tí havi eg sæð týdn­ ingin av, at tey, sum eru á virki num, hava ein ávísan før leika. Hann sigur, at eini 20 næm ingar úr 10. flokki arbeiða á virkinum, tá nógv ur fiskur er, og vanligt er, at hesir arbeiða týsdag, miku dag og hósdag – til klokkan 19. ­ Vit skipa so fyri, at arbeiði ikki gongur út yvir skúlan, og tí koma næm ing­ ar nir vanliga eftir skúla tíð og fara heimaftur betýðs. Jens Martin ásannar, at hetta stig at taka skúla næm­ ingar til arbeiðis, hevur havt stóran týdning – fyri báð ar partar. ­ Hetta er soleiðis eitt stig, sum gevur skúla ung­ dómi ein møguleika at tjena sær nakrar krónur, sam­ stundis sum vit hava fólk í fram leiðsluni, sum veit, hvørjar uppgávurnar eru. Á henda hátt hava vit at kalla einki púrasta óroynt fólk í fram leiðsluni – uttan, tá nýggir næmingar byrja her hjá okkum og fáa sína upp­ læring, sigur virkisleiðarin. Størri orka Saltfiskavirkið á Hulki hevur við eini útbygging á um leið 1100 fermetrar økt mun andi um fram leiðslu­ orkuna og hevur soleiðis eisini fingið betri virkis um­ støður. ­ Vit hava bygt ein til­ bygning, sum er tikin í nýtslu í ár, og her hava vit rá fiska goymslu og alla sker ing. Eisini hava vit fing ið uppaftur betri frysti­ møguleikar, soleiðis at vit kunnu keypa størri nøgdir og soleiðis eisini hava eina størri og støðugari veiting til okkara viðskiftafólk úti í heimi, sigur Jens Martin Knud sen, virkisleiðari á Vaðhorn Seafood. Í 2003 varð Vaðhorn Seafood kosið at vera ársins virki, og hetta hava leiðsla og arbeiðsfólk annars rættiliga livað upp til Jens Martin Knudsen, sum vit serliga kenna úr landsliðsmálinum, er virkisleiðari á Vaðhorn Seafood Nógv bendir á, at Jan Højgaard fær trý ár aftrat sum umboðsmaður fiskimanna ynd: Vilmund Jacobsen At toskurin er við at taka seg uppaftur, sæst á landingarnøgdunum hjá skipum og bátum Mynd: Vilmund Jacobsen