fríggjadagur 20. november 2009síða 6

6 tíðindi Nr. 223 - 20. november 2009 Stóri trupulleikin er, at vakstrarpakkin, sum samgongan skuldi koma við á ólav søku, bleiv ístað­ in ein spari pakki, sum hev ur ført hundrað­ tals fólk í arbeiðsloysi Arbeiðsloysi Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo – Samgongan skuldi koma við einum vakstrapakka, sum skuldi fáa hjólini at mala. Men ístaðin fyri kom hon við einum sparipakka, sum hevur fingið hjólini at steðga. Ingeborg Vinther, for­ kvinna í Føroya Arbeið ara­ felagi, øtaðist við tá ið hon sá veruleikan í eyguni. Og veruleikin er at av teim um 1300 fólkunum, sum eru arbeiðsleys, eru heili 80­90% ólærd verka fólk. – Av teimum 1300 ar ­ beiðs leysu, eru eini 1100­ 1200 ólærd verkafólk stað­ festir Ingeborg vinther, akkurát soleiðis sum vit vístu á í Sosialinum í gjár. Og hon gevur fyri ein stór an part samgonguni skyld ina. Nú tað seig saman um fíggj arliga, og arbeiðið í privatu vinnuni fór at minka av álvara, hevði forkvinnan í Føroya Arbeiðarafelag sett sítt álit á, at samgongan fór at føra ein stimbrandi poli­ tikki, sum kundi hildið hjól ini malandi og arbeiðs­ loysinum frá hurðini. Hon ásannar eisini, at vón irnar minkaðu ikki, tá ið samgongan kunngjørdi, at hon skuldi leggja ein vakst­ rarpakka fram á ólav søku. – Men vakstrarpakkin bleiv eitt satt vónbrot, tí hann hevur ikki ført nógv arbeiðsskapandi við sær, sigur Ingeborg Vinther. Hon sigur at avleiðingin er, at samstundis sum pri­ vata vinnan repar seglini so tað munar, hevur tað al ­ menna samstundis táttað í so at fólk í hópatali eru uppsøgd, bæði á stovnunum undir landinum og hjá komm ununum. Og hon staðfestir eisini, at tey uppsøgdu eru at kalla bara tímalønt arbeiðsfólk, helst tí at tey eru lættari at sleppa av við. Samgongan hevur altíð vart seg við, at fleiri ar ­ beiðs skapandi tiltøk eru sett í verk, ikki minst fyri byggivinnuna. Eitt nú er íløgukarmurin hækkaður næstan 100 milliónir fyri at leggja upp fyri minkingina hjá kommununum. Men talan er um eitt tvíeggjað svørð, tí hallið á fíggjarlógini er 800 milli­ ónir og tað er rætt og slætt neyðugt at fáa tað burtur eftir nøkrum árum og tí ver eisini neyðugt at tálma út ­ reiðslunumø Ingeborg Vinther skil­ ir ikki, hvussu politik­ arar og vinnulívsfólk framvegis royna at fáa útlendska arbeiðsmegi til landið Arbeiðsloysið Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo – Tað er púra ørt, tá ið bæði politikarar og vinnulívsfólk framvegis tosa um at fáa útlendska arbeiðsmegi til Føroyar. Tað heldur Ingeborg Vinth er, forkvinna í Føroya Arbeiðarafelag. Hon sipar til grein í Sosial inum i gjár og hina greinina her á síðuni, har víst verður á, at eini 80­90% av øllum teimum arbeiðs­ leysu eru tímalønt arbeiðs­ fólk. – Samstundis vita vit, at so at siga øll útlendsk ar ­ beiðsmegi, sum kemur til Føroya, er tímalønt arbeiðs­ megi sum kemur higar í beinleiðis kapping við okk­ ara egnu tímaløntu arbeiðs­ megi. Men útlendska arbeiðs­ meg in hevur so tann fyri­ munin, at fyri at fáa hana til landið, skal arbeiðsgevarin binda seg til at tryggja henni fulla arbeiðsviku. – Tað trygdina hevur før­ oyska verkafólkið ikki og tí er tað ein sannroynd, at tá ið arbeiðið minkar, verða arbeiðsgevarar tvingaðir at taka útlendsku arbeiðs meg­ ina framum og lata før oy­ ingarnar sita heima. Ingeborg Vinther sigur, at hetta er nakað, sum arbeiðs­ gevararnir sjálvir vátta. Forkvinnan í Føroya Ar ­ beiðarafelag heldur, at tað hevði neyvan verið góðtikið, skuldi tað hent, at tað var útbúgvin arbeiðsmegi, sum kom higar og tók arbeiðið frá føroyingum á skrivstov­ um, almennum stovnum og aðrastaðni. – Men tá ið talan er um tey tímaløntu, tykist sum um at hetta verður góðtikið, leggur hon speiskliga aftur­ at. Hon gevur heldur ikki nógv fyri páhaldið um, at tað er neyðugt at fáa út ­ lendska arbeiðsmegi til landið, tí føroyingar tíma ikki at arbeiða á flakavirki. – Hetta er ikki rætt. Men stóri trupulleikin er, at ar ­ beiðið er so óstøðugt. Tí verður tað neyðugt at fáa fiskafólki ein fastlønar sátt­ mála og at tryggja teimum eina støðuga inntøku. Ingeborg Vinther sigur, at hetta verður eitt høvuðsmál á næstu sáttmálasamráð­ ing unum og eydnast tað, fer tað heldur ikki at standa á at manna flakavirkini við føroyskari arbeiðsmegi. Samgongan ført hundraðtals arbeiðsfólk fólk í arbeiðsloysi Hendan talvan, sum Samtak hevur gjørt eftir upplýsingum frá Eurostat, vísir, at arbeiðsloysi í Føroyum er lágt, samanborið við onnur lond. Men arbeiðsloysi hevur rakt ólærda verkafólkið hart, tí næstan øll tey arbeiðsleysu eru tímalønt Ørt í høvd­ inum at fáa útlendingar til Føroya Hendan talvan yvir arbeiðs­ loysi í Føroyum kemur dátt við hjá Ingeborg Vinth er, forkvinnu í Føroya Arbeið­ arafelag. Hon vísir, at 80­90% av teimum arbeiðsleysu eru ólærd verkafólk og tí sigur hon, at tað er at reingja veru­ leikan at tvíhalda um, at tað er tørvur á útlendskari arbeiðsmegi í Føroyum Bjartskygni hjá OECD Altjóða búskapar­ og menningarfelagsskapurin OECD vænt­ ar, at búskaparvøksturin í Danmark næsta ár verður 1,3 prosent og 1,8 prosent í 2011. Kortini fer arbeiðs loysið framhaldandi at økjast næsta ár. Forsøgnin er betri enn tann seinasta, sum OECD kom við, tí sambært henni væntaði OECD ongan vøkstur í Danmark í 2010. Um Ísland sigur OECD, at frá einari minking næsta ár upp á 2,1 prosent fer íslendski búskapurin at hava 2,6 prosent í framgongd ella vøkstri í 2011. Um íslendska arbeiðs loysið sigur OECD, at tað verður 7 prosent næsta ár og 6,4 prosent í 2011. Biskupur á veðurráðstevnu Tann 13. desember verður ein serlig guðstænasta í Kerypmannahavn í sambandi við ST­veðurlags ráðstevnuna, og har verður Grønland rættiliga væl umboðað. Millum annað skal grønlendski biskupurin, Sofie Petersen, lesa eina bøn, og grønlendska kórið Aavaat fer at syngja. Guðtænastan 13. desember verður í Københavns Domkirke, og har fer tann kendei suðurafrikanski biskupurin Desmond Tutu at prædika. Í sambandi við guðstænastuna fara kirkjuklokkurnar í londum um allan heimin at ringja, og Sofie Petersen hevur sagt seg vóna, at allar kirkjurnar í Grønlandi fara at ringja hendan dagin.