týsdagur 1. desember 2009síða 11

11 Nr. 230 - 1. desember 2009 Bókaverkið Nólsoy – Søgubrot og Fólk er ein virðismikil lýsing av teimum treytum, nólsoyingar hava livað undir í forum og til dagin í dag. Nakað vit nú kunnu varðveita til gleði fyri komandi ættarlið Ummæli Jákup av Skarði Fyri stuttum er komin út í tveimum bindum bygda søga, Nólsoy – Søgubrot og Fólk, ið Egon Hansen hevur savnað og skrivað. Tað er at frøast yvir, at vit hava kvinnur og menn her á landi, sum eru hugað fyri at varðveita bygdasøgur okk ara, so hon ikki fer fyri bakka. Bygda- og ættar søgan er ein mentanar- arvur, ið tjóðin ikki kann vera fyri uttan. Nólsoy – Søgubrot og Fólk er ein gjøllig lýsing av teimum treytum, nólsoy ingar hava livað undir í forum og til dagin í dag. Nakað vit nú kunnu varðveita til gleði fyri komandi ættar lið. V ið bókaverkinum, Nóls oy – Søgubrot og Fólk, hev ur Nólsoy fingið eina ná greiniliga bygdasøgu, ið gevur lesaranum innlit í allar tættir í bygdarlívin- um frá sjóvarstrond til fjallatind. Hvat kvinnur og menn hava tikist við í dagliga yrkinum, bæði á sjógvi og landi, í bø og haga. Í fyrru hálvu av 19. øld lá framtakshugurin frammar laga í huganum á nólsoy ingum. At fáa føroyingar at geva sigling og fiskiskapi ans við deksførum. Teir gingu á odda her á landi og løgdu sjálvir rygg til at byggja fiskifør í Nólsoy, og síðani út á hav at veiða. Eisini bátasmíð hevur eyð kent nólsoyingar í fleiri ættarlið. Mentanarlívið hevur eisini fingið sína rúmd í bók unum. Bæði í álvara og gaman. Ein natúrligur part ur í gerandis- lívnum, har fólkið dró eina línu, tá ið tað galt um felagsskap. Vit verða kunnað um kirkju og skúla. Ja, eisini tá nóls oyingar fóru niður til kong at mótmæla tvung- nari skúla skyldu í Føroyum. Hetta kann í dag tykjast løgið og afturhaldandi, men mentanarliga hevði Dan markarferðin kortini stóran týdning. Nólsoyingar lærdu og fingu ans fyri nýggjum sálma-, sangløgum og tón leiki, tá teir av Flatlondum høvdu við sær aftur eina harmoniku. Kvøðing, sang ur og tónleikur hevur sett dám á felagslívið í bygdini líka til dagin í dag. F yrra bókin lýsir gjølla tíðina – hundrað ára skeiðið – tá ið fólk vóru knýtt at vitanum á Borðuni. Vit fáa at vita hvør starvaðist har, og hvørji húski vóru knýtt at vitanum til tøknin tók yvir. Í dag býr eingin á Borð- uni. Men eftir stendur vitin og húsini sum ein prýðiligur varði um fram rakandi byggilist, har eisini føroyskar hendur vóru við í arbeiðinum. Hugstoytt er at síggja, at hesin dýrgripur stendur sum ónýti, heldur enn av verða umskapaður til listafólk og aðrar týdn ingar miklar vitjanir. Seinna bindið er í stóran mun ættarsøga nólsoyinga, og hvar nólsoyingar eru spjaddir út um alt landið við teirra eftirkomarum í triðja ættarlið. Í bókini verð ur greitt frá húsunum í bygdini, og hvørji fólk eru ættað úr teimum. Eisini ymiskar frásagnir, ið eru knýttar at einstaklingum verða nevndar. T að er áhugavert at síggja, hvussu fólkið við giftu fer út um alt landið. Vit fylgja t.d. nólsoy ing un um, sum grundaðu Tvør oyri, tá Kongaligi Handilin stovnaði úthandil í Suðri. Siggu í Búð sum er ættar mamma til Effersøe og Müller- fókið í Føroy um. Systrarnar Marin Elisabeth sum giftust inni á Fjørð í Vestmanna og Inga til Mið vágs, hvørs eftirkomarar eru nógvir í Vestmanna og Ellefsenfólkið í Miðvági. Av øðrum nólsoyingum í Miðvági kann nevnast Lona- fókið. Somuleiðis eru nógv ætt arbond báðar vegir millum Nólsoy og Toftir. Nólsoyar genta Elsebeth Malena úr Lon giftist við Regnábónd anum. Tey eru foreld- ur til fyrsta dreingjabarnið við eftirnavninum Højgaard í Føroyum. Eisini uppi á Regni, á Hamri og í Leigu stovuni á Toftum vóru mat møðurnar úr Nólsoy. Av øðrum nólsoyingum sum eru kendir um Føroya land eru systkini Pól Niklái Danielsen skipari í Heiðun um og systrar hansara, Katrina Sofía sum giftist til Klaksvíkar og Maria til Hvannasundar. Maria er mamma navnframu trolara skipararnar, nevndir Hvanna sundsbrøðurnir. Sára Malena, ættað av Geil, ið giftist við Johan Hendrik Weihe í Sødarfirði, er langomma Victor Daniel sen, meðan Marin Kristina Holm, eisini av Geil, sum giftist til Mykinesar, er omma Kaj Leo Johannesen løgmann. Soleiðis kundi ein hildið fram. Okkurt er tó hjá lesaranum sjálvum at finna útav. T að er ov rúgvusmikið at nevna alt innihaldið í bók- unum, sum inni halds yvir litið nágreini liga vísir. Bøk urnar eru yvir 600 blaðsíður stórar við 250 mynd um. Nevnd eru um 6000 fóka nøvn, ið eru at finna í navna listanum. Hetta ger, at bøkurnar kunnu nýtast sum uppslagsbøkur. Nólsoy – Søgubrot og Fólk lýsa bygdasøguna á ein upplýsandi og hug vekj andi hátt. Eru væl skrivaðar við løttum máli. Prent- listar liga eru tær væl úr hondum greiddar. Tær eru vakrar við dyggum innihaldi. Kanska tann mest umfat andi bygdasøgan, sum er komin út á føroyskum. Virðismikil Nólsoyarsøga Bókaverkið » Nólsoy – Søgubrot og Fólk« eftir Egon Hansen er kanska tann mest umfatandi bygdasøgan, sum er komin út á føroyskum Bókaverkið » Nólsoy – Søgubrot og Fólk« eftir Egon Hansen er kanska tann mest umfatandi bygdasøgan, sum er komin út á føroyskum Ólafur Ragnar til India Um ein góðan mánað fer íslendski forsetin, Ólafur Ragnar Grímsson, til India at taka ímóti Nehru-heiðurslønini, sum varð tillutað honum í fjør. Össur Skarphéðinsson, uttanríkisráðharri, fer við forsetanum, og íslendsku fjølmiðlarnir leggja dent á, at indisku myndugleikarnir rinda ferðirnar hjá teimum báðum. Nehru- heiðurslønin er tann tignarmesta heiðurslønin, sum verður latin í India. Onnur, sum hava fingið hana, eru eitt nú Nelson Mandela, Martin Luther King, Olof Palme, Helmuth Kohl og Móðir Teresa.