fríggjadagur 4. desember 2009síða 13

Nr. 233 - 4. desember 2009 13 Nú farið var inn á heima­ síðuna hjá landsins hægsta embæti, www.tinganes.fo, kom mær í hug orðini hjá Job: “Vreiði hans slítur meg sundur og eltir meg, hann bítur á kampi móti mær, fíggindarnir hvessa eyguni at mær.” Ein løgm­ aður, sum vónandi hevði eina veika løtu, táið blekk­ ið skvatlaði burturúr húsin­ um, leypur frontalt, í órógv andi sinnismuni, á ein vanligan føroying, sum eisini er ting maður. Við einum ótali av embætis­ monnum, spuna smið um og ráðgevum sum hjálparum, meira og minni fjøl skyldir, hevur tað eydnast politiska oddvita landsins at varpa eitt tíðindaskriv út frá løgmansskrivstovuni, ið meiri at kalla kann rópast ein subjektiv menniskjans­ lig psyko diagnosa av undir ritaða. Í fyrstu tíðindasendingini hjá útvarpinum ímorgun herjaði Kaj Leo Johanne­ sen á Høgna Hoydal, men eftir at løgtingsformaðurin gav løgmanni so vøtturin situr í, á miðdegi, reagerar hann sum ein kiptur hani, ið kann renna í ein góðan minutt eftir at heysurin er slitin av honum. Úti undir væðingini á øllum manna­ børnum liggur ein ber­ serkur og slotar. Sum skilst eisini hjá Kaj Leo. Og ístaðin fyri at vísa seg sum ein mann, og átaka sær fulla og heila ábyrgd av mistakinum, við ikki at møta á tingfundinum ígjár, so heldur hann fram sum avvápnaði drongurin í skúlagarðinum, nú hann pumpar greyt úr sínum góða høvdi, og ákærir undirritaða fyri líkt og ólíkt. Eg havi ongantíð mist orðið, hvørki á Løgtingi ella á Fólkatingi. Átalurnar frá formansskapinum hesi næstan 12 árini í politisku skipanini kunnu teljast á einari hond, tí skilji eg ikki rættiliga, hvat ið gongur fyri seg handan skallabeinini á løgmanni. Ákærurnar kennast tó aftur frá eini sending í Rás2, har maðurin slapp at sita og pussa sína gloriu og busta sínar veingir við at átala onnur, ­ harímillum fleiri tingmenn. Annars situr Kaj Leo tíðum og órógvar tingviðgerðirnar, serliga táið tjóðveldisfólk hava orðið, hetta vita øll sum ferðast í umhvørvinum, men yvirhøvur bera fólk yvir við barninum í vaksna kroppinum. At løgmaður ikki virðir tað mest fundamentala í politisku skipanini, skákingina ímillum vøldini, við ikki at møta á fundi, har evsta valdið hevur ætling um at fregnast um politisk mál hjá útinnandi valdinum, er nú eitt, annað er, at sami maður brúkar heimasíðuna hjá landsins hægsta embæti at svína ein vanligan føroying út, við allari tí óhumsku sum sálarligu løðingar hansara goyma í sær. Fegnist alt meira, fyri hvønn dag sum gongur, at eg atkvøddi ímóti, sum hin einasti annars, at Kaj Leo Johannesen gjørdist Føroya løgmaður. Sum ein kendur statsmaður einaferð bar fyri munni: “Søgan fer at geva mær rætt !” Fyri samfelagsins sakir átti tingið ongantíð at sagt hesum kallinum tey kendu orðini: “Welcome, Mr. Chance.” ES: Annars fari eg at heita á løgmann um at fáa onkran at rætta stavivillurnar, áðrenn hann aftur fer at senda líknandi ríður av illsinnisglepsum út á allar landsins portalar, og harvið kring allan heimin. viðmerkingar At ein løgmaður alment leypir á tingfólk við ósann­ indum og útspilling, tá hann ikki røkir sínar skyld ur mót­ vegis tinginum, eig ur at fáa øll, ið hava minstu virðing fyri fólkaræði at tala at. Men sum vanligt verða tjóð veldis­ fólk hongd út í staðin... Eftir at hava upplivað framferðina hjá løgmanni, fjølmiðlaviðgerðina í út ­ varpinum, lesarabrøv frá politiskum viðmerkjara úr Sjálvstýrisflokkinum og ónevndar viðmerkjarar á netmiðlum seinastu dagar­ nar, noyðist eg bert at stað­ festa: Vanligar siðsemis­ reglur, ábyrgdarstaðfesting og sannleikakrøv, eru sett fullkomiliga til viks, tá tjóðveldisfólk verða við­ gjørd alment. Ongar reglur galda. Til ber at skjóta við skørpum í rúgvuna, siga ósatt og undirgrava fólka­ ræðið, sum var tað natúr­ ligasta fyribrigdið í heim­ inum. Undirritaði var á løg tings­ fundi mikudagin 2. desemb­ er, og hevði sum vanligt nýtt drúgva fyri reikingartíð at skriva og senda inn fyri­ spurn ingar til løgmann og landsstýrisfólk um týdning­ ar mikil viður skifti ­ eins og fleiri av ting fólkunum hjá Tjóð veldi. Tjóðveldis ting­ fólkini møttu sum vanligt og høvdu ongan lut í tí óskili, sum skuldi vísa seg hendan dagin. Tá tingfundurin byrj­ aði, var bert ein lands stýris­ maður til staðar. Eftir at nakr ir spurningar vóru svar­ aðir svaraðir, skuldi næsta landsstýrisfólk í røðina, men var ikki komið í tingið. Vælvild frá løgtingsfor­ manni og tingfólki... Hetta elvdi til, at ting for­ maðurin valdi at niður leggja fundin í eitt longri tíðar­ skeið. Her kundi hann valt at slitið fundin, men Hergeir Nielsen var ”large” mótvegis landsstýrinum, og tók fundin uppaftur, tá eitt landsstýris fólk var møtt afturat. Og tingfólk góðtóku hetta, hóast bæði andstøðu­ og sam gongu fólk hildu hetta vera grovt. Slíka vælvild høvdu ráð harrar aldri fingið í øðrum parlamentum um okkara leiðir. Alt hetta gjørdi, at skráin gjørdist so seinkað og útsett, at undirritaði ­ sum varð kallaður til fundar av Ed ­ mundi Joensen um blokk­ stulsuppskotið á fólka tingi – í góðari tíð av ráddi við Tór­ bjørn Jacob sen at fremja fyrispurn ingar mínar, eins og vanlig siðvenja er, um okkurt kem ur ímillum hjá tingfólki. Síðani frætti eg í fjøl­ miðlunum, at út á seinna­ partin endurtók støðan á morgni seg, har lands stýris­ fólk ikki vóru møtt. Nú møttu hvørki løgmaður ella fiskimálaráðharrin til sínar fyrispurningar. Hetta er sjálv sagt ein álvarslig van­ virðing av fólkaræðin um. Og eg kann vissa um, at kom tað fyri á fólka tingi, hevði tað fingið avleið ingar fyri viðkom andi ráðharra. Tí spurnar rætturin hjá teimum fólka valdu mótvegis ráð­ harrum, ið hava ábyrgd av sínum málsøkjum, er sjálv­ andi ein aðaltáttur í parla ­ mentar ismuni og eftir­ litinum við fyrisitingini. Henda støða verður so av røttum átalað av bæði løg­ tingsformanni og spyrj ara. ...lønt aftur við háð og spott Men hvat ger løgmaður: Ja, hann leggur fyrst eftir undir ritaða við ósannind um, sum ongan leiklut átti í hend ing unum. Og síðani leggur hann eftir Tórbjørni Jacob sen við grovum og niður gerandi ákærum. Hesi álop leggur hann skrivliga á heimasíðuni hjá løg mans­ embætinum. Hugsið tykk­ um: tingfólk hava rætt in at seta spurningar á tingi og løgmaður og lands stýris fólk hava skyldu at svara. Tá løgmaður ikki møtir, leggur hann eftir spyrjarunum og nýtir sítt embætisverk sum amboð! Hendi hetta í einum landi við veruligum fólka­ ræði, høvdu øll tingfólk – uttan mun til samgongu ella andstøðu – reist misálit á ráðharran. Uppaftur løgnari er tað, at tá løgmaður av røttum verð­ ur átalaður, gevur útvarpið honum beinanveg høvi at svara. Tá hann so í bein­ leiðis samrøðu leypir á undir ritaða, býðst onki høvi hjá mær at svara. Út varpið letur bert hesa grovu fram­ ferð standa og hevur ikki vent sær til mín. Tíbetur valdi so Løgtings formaðurin at svara til fyrimunar fyri meg, tá hann viðmerkti alt málið í útvarpinum. Hetta er ein so óhoyrd framferð, ið átti at fingið øll, ið hava nakra virðing fyri fólkaræði at gjørt vart við seg. Sjálvt andstøðupolitik arar upp í løgmanskórið Men sum vanligt í Føroy­ um: Eitt valevni hjá øðrum and støðuflokki – Sjálv­ stýris flokkinum – velur at fara upp í kórið hjá løg­ manni! Hann leggur eftir undirritaða fyri ikki at røkja sítt arbeiði og fyri at hava valt ”løg tingið frá” ­ umframt verði eg ákærdur fyri ómoral við peningi. Nei, onki hevur undirritaði valt løgtingið frá ella for­ sømt nakað arbeiði. Hevði av mínum eintingum skriv­ að og latið inn 4 væl grund ­ aðar fyrispurningar – og kundi sjálvandi valt onki arbeiði at gjørt ella tikið mínar fyrispurningar aftur. Kann annars aftur upplýsa um, at vit í Tjóð veldi eru einasti flokkur, ið regluliga tekur farloyvi á løgtingi, tá fólkatings arbeiði ikki sampakkar við tað – og tá gera vit ikki sum øll onnur fólkatings umboð og fáa løn úr báðum støðum. Hartil rinda fólkatingsumboð Tjóð veldisins 20% av lønini í ein grunn, ið hevur til endamáls at stuðla upp­ lýsing og til tøkum um føroyskt fólka ræði og sjálvræði. Ein og hvør kann kunna seg um tað arbeiðið, ið Tjóðveldis um boð hava gjørt og gera á bæði løgtingi og fólkatingi – og eru síðani vælkomin at vísa ítøkiliga á, hvar tjóð veldisumboð hava forsømt nakað arbeiði og annars at samanbera við, hvat onnur umboð gera og hava gjørt í hesum størvum. At lýsa fólk friðleys Men sjálvandi er altíð lætt­ ast at leggja eftir Tjóð veld­ inum – serliga tá landsins stjórn setur alt siðsemi og fólkaræðisligar manna­ gongdir til viks. Sjálvandi er tað boðberin, ið má skjótast og andstøð an hartast, sum ger sína skyldu. Sjálvandi skal løgmaður sleppa óátal­ aður, tá hann forsømir sínar skyldur. Og sjálvandi skulu tjóðveldisfólk heldur ikki fáa sama høvi sum onnur at svara aftur, tá landsins løgmaður leypir á tey alment og misnýtir sítt embæti og embætisverk. Og helst átti bara ein lóg at verðið samtykt, ið einfalt lýsti tjóðveldisfólk friðleys at vera. Tað hevði verið so nógv lættari... Hví ikki bert lýsa tjóðveldisfólk friðleys at vera? Høgni Hoydal Rok um lítið og einki! Tað er ein øgilig rúmd, ið Tórbjørn Jacobsen fær í fjølmiðlunum at úttala seg um líkt og ólíkt, og tað er fantastiskt at hann skal koma sær at leggja løgmann og Jacob Vestergaard undir at vanvirða og forakta tingið og renna undan ábyrgd, tá ið spurningar skulu svarast í tinginum. Mær vitandi hava løgmenn og landsstýrismenn altíð verið til staðar og komið til tíðina at svara fyrispurningum í tinginum, um teir annars hava verið heima. Sjálvandi kemur tað fyri, at landsstýrismenn eru uttanlands, men tá boða teir altíð frá í góðari tíð, at teir eru burturstaddir. Hetta, sum hendi í tinginum mikudagin, var eitt undantak og eftir mínum tykki eitt hendiligt óhapp. Løgmaður, sum annars altíð møtir rættstundis, var ein minutt ov seinur, og Jacob Vestergaard var fullkomiliga óskyldigur. Hann skuldi jú svara spurningum, aftaná at løgmaður hevði svarað sínum spurningum, og Jacob átti tí ikki tørn fyrrenn kanska ein tíma seinni. Og tí skuldi hann als ikki vera har, tá ið fundurin bleiv slitin! Tað er púra burturvið av Tórbjørn Jacobsen at leggja hesar heiðursmenn undir at renna undan ábyrgd! – Ótrúligt, at fjølmiðlar ikki gjøgnumskoða hetta, men í staðin fara við upp í kórið hjá Tjóðveldinum! Løgtingið ella Fólkatingið – ikki bæði Enn einaferð hava politikarar víst í verki, at teir onga virðing hava fyri landsins veljarum og demokratinum. Vit hoyra um tingfundir, sum mugu niðurleggjast vegna vánaliga uppmøting og um ein løgmann, sum hevur so nógv at gera, at arbeiðsdagur hansara er býttur sundur í sekundir. Eitt syndarligt óskil og ein vanvirðing av føroya fólki, sum nú skal fyrireika seg til at rinda gildið av tí óforsvarliga politikkinum sum hesi somu hava rikið tey síðstu árini. Tað er eisini komið fram, at formaður Tjóveldsins, valdi at rýma frá sínum skyldum í føroyska parla­ mentin um og raðfesti ­ tann kanska djúpari ­ stólin í danska parlamentinum á Kristiansborg. Tá vit sum partur av Danmark, hava rætt til sess á Fólkatingi, so eru sjálvandi uppgávur til frama fyri Før oyar at røkja har, men tað skal valdast. Formaðurin í flokkinum, sum rópar harðast um fullveldi, velur bevíst danska fólkavalda tingið framum okkara egna Løgting, hvat líkist hetta? Sjálvstýrisflokkurin hevur leingi verið av teirri áskoð an, at Fólkatingið er fyri danskar politikkarar, ikki før oyskar. Flokkurin valdi at stilla upp til síðsta fólka tings val og fer allarhelst, sum aðrir flokkar, eisini at gera tað í framtíðini. Tó hevur flokkurin valt, ikki at stilla formann in upp, júst fyri at umganga at koma út í eina fløkju sum hesa. Tvær topp lønir Eingin kann røkja tvey fulltíðarstørv nøktandi og fáa tvær topp lønir á konto hvønn mánað afturfyri. Tað er ikki rætt, at ein tingmaður í Føroyum, eisini skal kunna vera limur í danska fólkatinginum. Tingskipanin skuldi verið broytt soleiðis, at løgtingslimur sum eisini fær løn sum danskur fólkatingslimur, missir rættin til løn frá Føroya Løgtingi og skuldi løgtingslimur tikið farloyvi, so leingi hann valdi Fólkatingið framum Føroya Løgting. tingmaður Jógvan á lakJuni www.hedindp.com Heðin d. Poulsen TórbJørn Jacobsen Løgmaður bítur á kampi