mánadagur 7. desember 2009síða 10

10 tíðindi Nr. 234 - 7. desember 2009 Bót fyri at skjóta villgæs Tveir menn, sum leygardagin vórðu tiknir fyri at skjóta villgæs, fáa bót Villgæs Randi Jacobsen randi@sosialurin.fo Sera nógvar villgæs eru í Føroyum, og tær eru nógva­ staðni illa lýddar. Men harfyri er ikki loyvt at skjóta gæsnar. Leygardagin varð meldað til løgregluna, at tveir ungir menn høvdu skotið villgæs á Velbastað. Menninir, sum høvdu verið og skoti harur, viðgingu tað, teir høvu gjørt. Teir søgudu seg kki vita, at ikki var loyvt at skjóta villgæs. Teir fáa bót. Taka nummar plátur Randi Jacobsen randi@sosialurin.fo Tað er ikki bara politið, sum fer út og tekur nummar­ plátur av bilum. Líkt er til, at onnur halda tað vera stuttligt. Leygardagin hevur onkur verið og tikið pláturnar av fýra bilum, sum stóðu í miðbýnum í Havn. Fyrrapartin í dag visti politiið ikki, hvør farin var við plátunum, og pláturnar vóru ikki komnar aftur í aftur. Tað kemur illa við hjá einum bileigara at missa plát­ urnar á henda hátt, tí tað ostar nkógv at fáa nýggjar pláturnar. Tað er annars eitt mál millum bileigaran og tryggingina. Salmonella í salami Føroya Keypssamtøku náddi at kalla allar speygupylsurnar inn aftur, áðrenn vørurnar komu á hillarnar í handlunum. Salmonella var funnin í vørunum salmonella Randi Jacobsen randi@sosialurin.fo Matvørueftilriti í Danmark er strangt, og javnan verða vørur kallaðar aftur, tí óynsktar bakteriur eru funnar í teimum. Í seinstu viku komu boð frá danska stovninum Føde­ vare styrelsen um, at eitt slag av salmonellu­bakteriu var funnin í nøkrum salami­vørum. Vørurnar vóru millum annað seldar í FK­handl un­ um. FK váttar, at teirra handlar høvdu fingið eina send­ ing av ávísu vørunum, men boðini komu so skjótt, at til bar at kalla vørurnar aftur, áðrenn tær vóru komnar á hillarnar. Leygarkvøldið hevur onkur klipt ljós ket­ una á jólatrænum á Vaglinum í petti. Ketan varð sett saman aftur, og 30 perur skiftar út HerVerk Randi Jacobsen randi@sosialurin.fo Í Havn sum nógva aðra­ staðni verður herverk mang an gjørt móti stóru jólatrøunum, sum kommun­ urnar seta upp. Summastaðni verða ljós­ perur knústar, men sambært Esmari Andreasen, for­ manni á gøtuljósadeildini í Tórhavna kommunu, hendir tað so ikki ofta í Havn. Men javnan eru ljósperur skiftar út, og hann má so avstað við nýggjum perum. Hetta hendir serliga um viku­ skiftini. Leygarkvøldið ella sunnu náttina var størri her­ verk gjørt móti lýsandi træ­ num á Vaglinum í Havn. – Onkur hevur verið við knívi og petta ljósketuna sundur í fleiri petti, sigur Esmar Andreasen. Sunnudagin fór hann á Vaglið, skoytti ketuna aftur, og neyðugt var at skifta 30 ljósperur út. Tað er altíð niðast á træ­ num, at herverk verður gjørt móti ljósperurunum. Træið sjálvt plagar at fáa frið. Tað er ikki heilt vanda­ mikið, tá ið ljósperur verða tiknar úr. Kemur eitt barn og stingur fingurin í fatn­ ingin, fær barnið elektriskan stoyt, tí streymur er á. Esmar Andreasen veit ikki, hvat herverkið hvørt ár kostar kommununi. Hann heldur tað vera lítla meining í at taka ljósperurnar, tí tær kunnu ikki brúkast aðra­ staðni. Perurnar eru 15 watt. Sløkkja perur á jólatrænum Síðan øll fólk fingu í boði at lata seg kannað fyri CDT móti gjaldi, eru umleið 2000 fólk kannað CDT Randi Jacobsen randi@sosialurin.fo Síðan hálvan november hava fólk havt møguleikan at fara á sjúkrahúsini at lata seg kannað fyri sjúkuna CDT. Tey kunnu fáa blóð­ royndina tikna, uttan at fara fyrst til kommunulækna bara við at gjalda 100 krónur fyri blóðroyndina. Og tað er eitt tilboð, sum sanniliga hevur fingið góða móttøku. Leygardag hevur rann­ sóknarstovan á Lands­ sjúkra húsinum havt opið fyrrapart, og bæði á Lands­ sjúkrahúsinum og Klaks­ víkar Sjúkrahúsi hava tey havt opið mikuvkøld. Áhugi fyri at lata seg kannað er so stórur, at á Landssjúkrahúsinum var bíðitíðin leygardagin hálvur annar tími, sigur Eivi Han­ sen, leiðari á rannsóknar­ stovuni. Síðan henda skipanin byrj aði hálvan november, hevur Landssjúkrahúsið tik ­ ið umleið 800 blóð roynd ir. Langar bíðirøðir Upp aftur størri er áhugin Í Klaksvík og í Eysturoynni. Á heilusmiðstøðini í Gøtu ber til at lata seg kanna hós dag. Á Klaksvíkar Sjúkra húsi er rann sókn ar­ stovan opin hvønn dag og annars mikukvøld. Har eru heilt langar bíðirøðir. Klaks víkar Sjúkrahus hev­ ur í Klaksvík og í Gøtu kannað 607 fólk í no ­ vember, og tað, sum farið er av hesum mánaðinum eru kannað 495 fólk. Tað vil siga, at Klaksvíkar Sjúkrahús nú kannar væl fleiri fólk enn Lands sjúkra­ húsið. Tað kemur av, at Landssjúkrahúsið framm­ an undan kannaði so nógv, tá ið fleiri tilburðir vórðu funnir í Sandoynni. Gjalda gleðiliga Eisini fólk, sum kundu fingið blóðroyndina tikna ókeypis, tí tey er nær skyldfólk hjá fólki við sjúkuni, fara gleðiliga og fáa blóðroyndina tikna við at gjalda 100 krónur, tí ta er so trupult at sleppa til kommunulækna. Seinni eru nakrir tilburðar funnir í Eysturoynni, og flestu av teimum familj un­ um fáa blóðroynd tikna ant­ in í Klaksvík ella í Gøtu­ dali. Í Suðuroynni er langt frá sami áhugi fyri at fáa blóð­ royndina tikna. Síðan november eru har tiknar umleið 100 blóðroyndir, og umleið 600 síðan í summ ar. Hesi tøl eru bara tey tey, sum ikki hava ávísing frá kommunulækna og gjalda fyri royndina. Á leið líka nógv fólk eru kannað við ávsíng frá kommunulækna, tí tey eru nær skyld við onkrarn, sum hevur fingið staðfest sjúkuna. Síðan august eru 25 til­ burðir aftrat funnir í Før­ oyum. Hava fólk spurningar í sambandi við bloðroyndina, kunnu tey ringja á Lands­ sjúkrahúsið, tlf. 304500, lokal 5619. Flestu CTD-kanningarnar nú í Klaksvík 12 samdøgur - ein heimur Í einari felags opddagrein í dag krevja 56 bløð kring heimin, at heimsins leiðarar semjast um at fremja neyðug tiltøk fyri at avmarka avleiðingarnar av veðurlagsbroytingunum. Tey 56 bløðini, sum eru úr 45 londum, vísa í dagsins oddagrein á, 11 av teimum seinastu 14 árunum hava verið tey lýggjastu, sum vit vita um, at ísurin í tí arktiska økinum minkar, og at í fjør hækkaðu olju­ og matvøruprísirnir sera nógv. Tey 56 bløðini skriva, at veðurlagsbroytingarnar eru úrslit av einari aldarlangari tilgopngd, og at tær kunnu fáa varandi avleiðingar. Tey næstu 12 samdøgrini fara at vísa, um vit fáa møguleikar fyri at temja avleiðingarnar, skriva bløðini.