hósdagur 10. desember 2009síða 16

16 Nr. 237 - 10. desember 2009 Sosialurin Mannarættindadagur – tendrið eitt ljós SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Marknaðarleiðari: Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Høgni Thomsen hogni@sosialurin.fo Elin Vatnhamar Olsen evo@sosialurin.fo Svein Rógvi Nielsen Ljósstein sveinrogvi@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Inna Törnroos inna@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Árni Joensen arni@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Kykmyndir: Alvin Elleby Andersen alvin@ras2.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 frá kl. 8.00­20.00 og boða frá Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Í dag 10. desember er altjóða mannarættinda- dagur. Hesin dagur verður hildin kring allan heimin og er tað vorðin siður at tendra eitt ljós henda dag. Amnesty International Føroya deild sigur m.a. soleiðis í skrivi: “Vit tendra eitt ljós fyri teimum, sum ikki blivu bjargað” og vísir til orðini hjá Peter Benenson stovnara av Amnesty International. Ì hesum sambandi heitir felagsskapurin á føroyingar um at tendra eitt ljós, annaðhvørt heima við hús, á arbeiðsplássinum ella har, ið til ber. Til ber eisini at tendra ljós saman við øðrum í nýggja bygninginum Perluni í Tórsgøtu, har Amnesty Café verður seinnapartin í dag. Á Amnesty Café verður m.a. høvið at skriva eina heilsan til Birtukan Mideksa. - Birtukan Mideksa er leiðari í einum andstøðuflokki og situr í Kaliti fongslinum í Addis Ababa í Etiopia. Hon er dømd at sita fyri lívstíð. Amnesty International metir, at hon er ein samvitskufangi, sum er dømd fyri á friðarliga hátt at nýta sítt talufrælsi og sítt frælsi til at savnast í ein felagsskap. Tað er gott, at vit hava Amnesty Felagsskapin, sum miðvíst og ótroyttiliga stríðist fyri manna- rættindum í øllum heimsins londum. Felags- skapurin hevur líkasum verið flaggskipið hjá øllum teimum felagsskapum, feløgum og einstøkum persónum, sum hava fremst í sínum boðskapi og skjøldi at bøta um mannarættindini kring heim. Brot á mannarættindi er so nógv. Tað hendir hvønn dag í tí smáa og í tí stóra. Tað eru risatjóðir, sum als ikki halda heilt grundleggj- andi mannarættindi, og tað eru eisini lond við fólkaræði, har mannarættindini verða sett til viks. Vit kunnu nevna lond sum Kina og Burma. Men eisini um okkara leiðir. Eitt tað grovasta brotið á mannarættindi finst nevniliga í heimsins størsta demokratii, USA, har deyðarevsing er gerandiskostur. Og júst I hesum døgum kenna vit føroyingar sviðan av, at mannarættindi verða brotin. At Skálaberg er rændur og hildin aftur av russum er einki minni enn brot á mannarættindini. Latið okkum øll lurta eftir Amnesty og tendra eitt ljós. Tankar okkara fara í hesum sambandi eisini til manningina á Skálabergi. Lag: Vi er festere her for en tid   Tú ert festari her eina tíð og má pløga Guds akrar við stríð'; tað er frøi, um tú sáar í grýtutum bøi. 2. Strevið dagsverk man tyngja títt sinn, tungligt arbeiði roðar tín kinn; dagin langa, onga stund fyri einki vit ganga! 3. Hvassir steinar her skera í hæl, tað er tunggongt um fjøll og um dal; onga gleði kennir hann, sum ei grætur á vegi. 4. Um tú sáar Guds orð tína leið, skal tað blóma ein dag har, tú steig; alt, teg tyngir, hvørvur burtur, tá lovsong tú syngur. 5. Ja, várt lív verður signað og trygt, tá á gudsorðið tað verður bygt; gakk við treysti, um tú sjálvur ei síggja skal heystið. Kristian Østergaard. John S. Myllhamar 1987. Fyrst vil eg nýta høvi at  takka Dennis Holm og  Magna Laksafoss fyri  tykkara valaarbeiði, har tit  hegnisliga lýsa og staðfesta  fyri Føroya fólki og land­ sins stjórn týdningin av  DIS ­, NIS ­ og øðrum  uttanlandsinntøkunum. Og  eg vil eisini takka Magna  Laksafoss, at hann í Degi  & Viku gjørdi greitt, at  DISsarar gjalda fullan skatt  av teirra inntøku. Útisiglar­ ar eru ein útflutningvøra ­  vøran er arbeiðsmegi.  Nakrir fyrimunir av DIS,  NIS osv.:  1: 320 mió er inntøka  sum kemur beinleiðis inn í  landið ­ bøtur um brutto­ tjóðarinntøkuna ­  inntøkan  verður nýtt í samfelagnum,  ella sett í føroyskar pen­ ingastovnar, sum so verða  til nyttu har.  2: Okkara pension  verður til ta tíð skattað í  Føroyum. 3: Atlantic Airways, sum  landið enn eigur 67% av,  fær nakað inn í ferðaseðl­ um, tað kundi verið áhuga­ vert at sætt nøkur tøl frá  AA ­ Leysliga vil eg meta,  at hesir knappliga 1000 sjó­ menn fylla eini 60 full flog­ før árliga tur­retur. Tá hesir  ferðaseðlar kunnu roknast  at vera millum heimsins  dýrastu pr. fjórðing, so er  tað helst ikki so lítið. Í D&V fíggjakvøldið hin  4. des. varð ført fram, at  DIS ikki hevur eins stóran  týdning og blokkurin. Hetta ljóðar ógvuliga  undrunarvert, tí líka síðan  sjálvstýrissamgongan sat,  hevur verið stríðst við at  minka um blokkin ­ tað er  bert Sambandsflokkurin,  sum hevur stríðst ímóti. Tað er rætt at FAS er  okkara egna ábyrgd, men  eg dugi ikki rættiliga at  síggja at tað er so stórur  munur. Sum er gjalda  FASararnir skatt, men so  velja Føroyar at geva  skipum/reiðarum, sum eru  undir FAS, skattin aftur. Í DIS verður eitt lið  lopið um ­ tvs. at vit gjalda  skattin beinleiðis til reiðar­ an.  Kundi eisini verið  áhugavert at vita hvussu  nógvir føroyingar sigla  undir FAS.  Blokkurin Um dissararnir gjalda  kommunuskatt ella ei, er  ein spurningur um raðfest­ ing av landsins leiðslu. Um  rætt varð atborðið, so varð  tann parturin uml. 225  mió, sum svarar til 50% í  skatti av tí DISsararnir  tjena, oyramerktur í blokk­ inum og ikki róptur stuðil,  sum jú skurrar í flestum  oyrum. Heldur skuldi tann  parturin av blokkinum  verið kallaður útjavning­ argjald (udligningsbeløb),  og markaður sum DIS­ skattur. Kommunurnar skuldi  fingið tað í kommunu­ skatti, sum svarar til tað  talið av dissarum, sum eru  í kommununi, buturav hes­ um 225 mió ­ Kommunur­ nar høvdu ikke verið við  skerdan lut og vit útisigl­ arar kundi følt okkum væl  í egnum landi.  Tað er rætt, at vit skulu  forhandla við donsku  stjórnina ­ vit kunnu lata  vera við at lækka blokkin  ella møguliga hækka hann  við hesum 225 mió. Og  samstundis kanna um tað  er annað í blokkinum sum  kann koma undir avgjald  heldur enn stuðil. DIS-inntøka og blokkur útisiglari, Trongisvági HELgI StrøM ­ Vit tendra eitt ljós fyri teimum, sum ikki blivu bjargað,  segði Peter Benenson, stovnari av Amnesty International. Í dag 10. desember er altjóða mannarættindadagur og  heitt verður á fólk at tendra eitt ljós, annaðhvørt heima  við hús, á arbeiðsplássinum,  ella har ið til ber. Amnesty International Føroya Deild sigur, at til ber  eisini at tendra ljós saman við øðrum í nýggja  bygninginum Perluni í  Tórsgøtu, har Amensty Café  verður seinnapartin í dag.  Á Amnesty Café verður  m.a. høvið at skriva eina  heilsan til Birtukan Mideksa. ­  Birtukan Mideksa er leiðari í  einum andstøðuflokki og situr  í Kaliti fongslinum í Addis  Ababa í Etiopia. Hon er dømd  at sita fyri lívstíð. Amnesty  International metir, at hon er  ein samvitskufangi, sum er  dømd fyri á friðarliga hátt at  nýta sítt talufrælsi og sítt  frælsi til at savnast í ein  felagsskap. Mannarættindadagur:  Tendrið eitt ljós