týsdagur 14. mars 2000síða 12

23 tíðindablaðið sosialurin Nr. 51 - 14. mars 2000 22 tíðindablaðið sosialurin Nr. 51 - 14. mars 2000 vunnin tapt mál- dystir v - j - t mál mál munur stig 1 Stjørnan 8 7 - 0 - 1 512 404 108 23 2 Neistin 8 6 - 0 - 2 384 378 6 17 3 VÍF 7 4 - 1 - 2 419 377 42 16 4 Kyndil 8 3 - 1 - 4 419 380 39 14 5 VB 8 2 - 0 - 6 458 467 -9 8 6 Tjaldur 7 0 - 0 - 7 300 486 -186 0 vunnin tapt mál- dystir v - j - t mál mál munur stig 1 VÍF 10 8 - 0 - 2 638 498 140 27 2 Neistin 9 9 - 0 - 0 621 520 101 27 3 StÍF 9 7 - 0 - 2 618 518 100 25 4 Kyndil 9 5 - 0 - 4 588 517 71 17 5 KÍF 10 3 - 0 - 7 492 629 -137 7 6 H71 10 1 - 0 - 9 512 633 -121 4 7 Tjaldur 9 0 - 0 - 9 504 658 -154 3 Støðan 1. deild kvinnur Støðan 1. deild menn Stíf hevur tikið liðið úr kappingini Ioana Rápa VÍF 156 (46) Regina Rádó VB 137 (38) Lotte Sørensen Kyndil 130 (54) Vesna Tomajek Stjørnan130 (54) Jacklin Durhuus VÍF 89 (7) Sunrid Gleðisheygg Tjaldur 89 (24) Inga F. Danberg Neistin 88 (21) Arnleyð Krosslá VB 84 Simona Hansen Stjørnan 82 (8) Andrijana Milodanovic Stjørnan 80 (2) Gurið Mortensen VB 78 (3) Katrin á Neystabø Neistin 77 (25) Ann Hansen Kyndil 74 (12) Annika Ljósstein Stjørnan 69 (16) Jórun Ludvig Kyndil 65 (1) Sámal Joensen VÍF 165 (30) Heini Joensen Neistin 162 (33) Áki Olsen Neistin 155 (23) Artur Johansen StÍF 144 (33) John Petersen StÍF 143 (42) Ingi Olsen VÍF 124 (12) Jakob Jónsson Kyndil 118 (14) Petur Martin Johansen KÍF 114 (39) Sverri Justinussen Tjaldur 113 (24) Bjarni Wardum Kyndil 106 (24) Halgir D. Olesen H71 101 (7) Petur Martin Poulsen KÍF 91 (8) Vagnur Johannesen KÍF 86 Suni F. Johannesen Tjaldur 84 (20) Kári Mortensen Neistin 82 Máltindurin 1. deild kvinnur 1. deild menn Artur Johansen gjørdi eitt gott hál um vikuskiftið, tá strandingar vitjaðu H71 Ayr skal nú hitta Glasgow Rangers Steypaævintýrið hjá føroyska felagnum í Skotlandi heldur fram, og leygardag- in vunnu teir 2-0 á Partick Thistle í fjórðingsfinaluni. Hálvfinalan skal leikast 8. ella 9. mars, og tá verður mætasta lið í Skotlandi hinumegin miðlinjuna JÁKUP MØRK Sum kunnugt hevur tað ikki gingist serliga væl hjá Ayr United í skotsku fyrstu- deild, har teir í løtuni er á einum sjeynda plássi. Í steypakappingini hevur hinvegin gingist teimum munandi betri, og leygar- dagi tóku teir enn eitt stórt stig á leiðini, tá teir á heimavølli leiktu fjórðings- finalu móti Partick Thistle, sum somuleiðis spælir í næstbestu deildini. Bert ein eftir Uttan Jens Martin, sum fríggjadagin fór heim til Føroya, men við Jens Krist- iani Hansen á vøllinum í samfullar 90 minuttir, eyd- naðist tað Ayr at vinna dyst- in 2-0, og harvið tryggja sær atgongd til hálvfinalur- nar fyri fyrstu ferð í samfull 27 ár. At hetta er ein stórhend- ing fyri lítla skotska felagið er einki at siga til, og hend- ingin gjørdist ikki minni, tá lutakastið til hálvfinalurnar var sunnudagin. Tað lagaði seg nevnliga soleiðis, at Aey United skal leika móti stórfelagnum, Glasgow Rangers, sum í løtuni er klárt á odda í bestu deildini. Dysturin skal leikast á skotska tjóðarvøllinum, Hampden Park, so einki er at ivast í, at leikararnir fáa eina stóra uppliving, hóast ítróttarligu útlitini ikki eru av teimum bestu. Uttan føroyingar Tá hálvfinalan verður leikt, verður tað uttan føroyska hjálp, tí til ta tíð er leigu- málið hjá føroyingunum runnið út. Sum nevnt omanfyri, so er Jens Martin longa farin úr Skotlandi, og seinast í hesum mánaðinum stingur Jens Kristian Hansen eisini í sekkin. Tá vit í gjár prátaðu við Jens Kristian greiddi hann frá, at hann sjálvandi var eitt sindur harmur um, at hann ikki fær hesa uppliv- ingina við, men tað má bara vera soleiðis, heldur hann fyri. Hann var tó sera fegin um, at hann nú hevði verið við til at tryggjað hálvfi- naluplássið, ið, sum oman- fyrinevnt, er tað fyrsta síð- ani 1973 hjá Ayr United. Karmarnir undan dysti- num vóru eisini sera góðir, tí leikvøllurin hjá Ayr var fyltur á tremur, nú søguliga hálvfinaluplássið stóð fyri framman. Nýklæktur pápi Tað var annars mótstøðu- liðið, sum fekk ta betru byr- janina upp á dystin, og Jens Kristian greiður frá, at teir í stórum pørtum av fyrra hálvleiki vóru undir hørð- um trýsti. Verjan megnaði tó at standa seg, og miðskeiðis í fyrra hálvleiki eydnaðist tað enntá at leggja seg á odda. Hetta hendi tá verju- leikari hjá Partick skuldi sparka bóltin burtur. Hann rakti eisini bóltin, men skotið fór á bringuna hjá Neil Duffy, haðani hann støkk aftur í málið. Ein stór løta fyri Ayr, og ikki minst hjá Duffy, sum vallað hevði sovið tær báð- ar seinastu næturnar. Kona hansara hevur nevnliga átt sjey vikur ov tíðliga, og tí- skil hevur leikarin helst hugsað meira um heilsuna hjá nýfødda barninum, heldur enn at fyrireikað seg til dystin. Í seinna hálvleiki legði Ayr nógv bragdligari fyri, og eftir einans fimm min- uttum, kundi Neil Tarrant økja um leiðsluna til 2-0, sum eisini gjørdist endaliga úrslitið. Í skotsku fjølmiðlunum verður nógv skrivað um Tarrant, sum hevur staðið seg avbera væl, síðani hann í heyst varð læntur frá Ast- on Villa, sum hann hevur sáttmála við. Hann varð eisini kosin til »man of the match« leyg- ardagin, og nú verður eisini roknað við, at hann verður við í hópinum hjá skotska U-21 hópinum, tá hesin í næstum verður almanna- kunngjørdur. Sjálvur helt Jens Kristian tó, at tað heldur átti at verið Duffy, sum fekk henda heiðurin. Ikki bara hevði hann havt ótrúliga ringar umstøður at fyrireika seg til dystin, men hann leikti eis- ini ein branddyst, umframt at hann var atvoldin til fyrra málið hjá Ayr. Hvussu er og ikki, so er nú líkt til, at Ayr, uttan før- oyingar, fer at spæla fyri fullum húsum, tá teir í hálv- finaluni skulu hitta mætasta liðið í skotskum fótbólti. vunnin tapt mál- dystir v - j - t mál málmunur stig 1 Mirren 27 17- 6 - 5 64 32 32 57 2 Dunf. 28 15- 10- 3 50 26 24 55 3 Falkirk 28 16- 5 - 7 49 33 16 53 4 Raith 28 13- 7 - 8 47 33 14 46 5 L.ston 26 13- 7 - 6 43 29 14 46 6 Invern. 28 10- 8 - 10 44 42 2 38 7 Ayr 28 8 - 6 - 14 30 39 -9 30 8 Morton 27 7 - 6 - 14 38 49 -11 27 9 Airdrie 27 5 - 7 - 15 19 51 -32 22 10Clydeb.28 1 - 4 - 23 16 66 -50 7 Støðan, skotska 1. deild Meðan Jens Kristian skjótt vendir heim til B36, skulu liðfelagarnir úr Ayr skjótt royna seg móti Glasgow Ran- gers Viðmerkingar Miðfloksins til upprit landsstýrisins Tíðindi frá Amnesty International: Rebiya Kadeer er ein væl- kend handilskvinna frá sjálvstýrandi landspartinum Xin-jiang Uighur (XUAR) í Kina, og móður at 10 børn- um. Í 1995 var hon limur í almennu nevndini hjá Kina í fjórðu heimsráðstevnuni fyri kvinnur, ið varð hildin í Beijing. Ein kvinna sum bæði kinesisku kvinnurnar og kvinnur úr øllum heim- inum løgdu merki til á ráð- stevnuni. Sum fyrrverandi limur av politisku ráðgevandi ráð- stevnuni hjá fólksins Kina1 og sum mest framstandandi kvinnan í etniska uighurm- innilutanum í Kina, hevur Rebiya Kadeer gjørt eitt týðandi arbeiði fyri kvinn- urættindunum í landinum. M. a. skipaði hon í 1997 rørsluna “The Thousands Mothers Movement”, sum møguliga var tað týdningar- miklasta stigið í Kina, síð- ani Heimsráðstevnan fyri kvinnur hjá ST um at fremja rættin hjá og at útvega ar- beiði til kvinnuliga etniskar minnilutar fór fram í 1995. Hetta tiltak var serliga um- ráðandi í einum landsparti sum XUAR, sum var minst menti landsparturin í Kina. Í 1997 var rætturin at ferðast frítt tilvildarliga frá- tikin Rebiyu Kadeer, tá stjórnin tók passið frá henni. Hon kom harafturat útfyri ágangi frá løgregluni, sum førdu størri avmarkingar við sær. Hesi tiltøk frá stjórnini vóru eyðsýniliga ætlaði at leggja trýst á mann hennara - ein fyrrverandi politiskur fangi, sum livdi uttanlanda - fyri at steðga honum at skriva atfinningasamar al- mennar frágreiðingar um, hvussu Kina fór við uighur- unum - muslimski minni- lutin í landspartinum. Re- biya Kadeer varð soleiðis at meta sum ein “gíðsli”, og noktað útferðarloyvi at vitja mann sín og børnini. Hand- ilsvirkið hennara leyð eisini av revsingunum, myndug- leikarnir góvu henni. 11. august 1999 varð hon handtikin í Urumqi, høv- uðsstaðnum í XUAR, tá hon varð á veg at hitta ein bólk av amerikonskum vitjandi úr ráðstevnukanningar- nevndini hjá USA. Hon hevur síðani sitið í varðhaldi í Liudaowan fongslinum, sum er tiltikið fyri pínslu og vánaliga viðferð av fangum. Í september 1999 varð hon endaliga ákærd fyri “at leka loyniligar upplýsingar til fremmand”. Hildið verður, at ákæran hevur samband við ætlaða fundin hjá bólk- inum úr ráðstevnukanning- arnevndini. Tað er ikki kent, at Rebiya Kadeer hevði nakra atgongd til upp- lýsingar, sum løgliga kunnu kallast “statsloyndarmál”. Heldur ikki hevur hon lut- tikið í nøkrum andstøðupol- itiskum tiltøkum. Nú verður sagt frá, at Rebiya Kadeer líðir undir vánaligari heilsu í varðhaldinum. Ein sonur Rebiyu, Ab- likim Abdiriyim, og skrivari hennara, Kahriman Abduk- irim, vórðu eisini handtiknir sum somu tíð sum hon. Eis- ini teir eru ákærdir fyri “at leka loyniligar upplýsingar til fremmand” ella “fólk utt- an fyri landamarkið”. 20. november 1999 varð Abli- kim Abdiriyim settur í tvey ára “endurútbúgving við ar- beiði” (ein fyrisitingarlig revsing, sum verður ásett av eini stjórnarligari nevnd utt- an ákæru ella rættargongd), og Kahriman Abdukirim fekk trý ára “endur- útbúgving við arbeiði”. Sagt verður frá, at báðir hava ver- ið illa viðfarnir í varð- haldinum. Tíðliga í desember 1999 viðgjørdi ein rættur í Uru- mqi ákæruna móti Rebiya Kadeer, men noktaði at sak- in kundi roynast í rættinum og sendi hana aftur til á- kæruvaldið. At senda sakina aftur til ákæruvaldið er ein mannagongd, ið ofta verður nýtt í Kina, tá skuldarspurn- ingurin ikki er nóg greiður, ella illgrunin ov lítil at tryggja dómfelling, serliga í politiskum føri. Henda mannagongd merkir tó ikki, at rætturin ógildar sakina. Hetta merkir, at ákæru- valdið skal endurskoða sak- ina. Í sakum, ið hildnar verða týdningarmiklar, verður henda mannagongd eisini nýtt sum ein undan- førsla at loyva ráðføring við viðkomandi politiskar myndugleikar. Sambært ó- almennum keldum, er sakin hjá Rebiyu Kadeer send til myndugleikarnar í Beijing til avgerðar. Hetta tykist at vísa, at prógvini móti Re- biyu Kadeer ikki eru nóg greið at skuldseta hana, og at hennara søk verður hildin at hava ov stóran týdning at verða avgjørd av landsparta myndugleikum. Rebiya Kadeer er sam- vitskufangi. Hvat kanst tú gera? Skrivað til kinesisku myndugleikarnar, og minn teir á málið við Rebiya Kad- eer, bið myndugleikarnar lata bæði hana, son hennara Ablikim Abdiriyim, og skrivara hennara Kahriman Abdukirim leys bein- anvegin, ti tey eru samvitsk- ufangar. Skrivað til hesar adressur (Tað ber væl til at skriva longri enn víst í døminum): 1Politiska ráðgevandi ráðstevnan hjá fólksins Kina (CPPCC) varð skipað, áðrenn fólksins lýðveldi Kina varð stovnsett. Teir 4.000 liminir “umboða” bólkar av uttanlanda kinverjum, vísindafólki, trúðarbólkum o.s.fr. Har eru landsparta- og bygdabólkar av CPPCC. Vanliga hittast bólkarnir eina ferð um árið um somu tíð sum fólksins tjóðarráðstevna (tingið), og er ein staður at koma við Kina: Tilvildarliga fongslingin av Rebiya Kadeer - verji av mannarættindum hjá kvinnuni og samvitskufangi sínum meiningum og (spakførum) atfinningum at flokkinum. CPPCC hevur onki formligt vald. President of the People’s Republic of China JIANG Zemin Guojia Zhuxi Beijingshi People’s Republic of China Byrjað brævið við: Your Excellency Chairman of the Xinjiang Uighur Autonomous Regional People’s Government ABDULAHAT Abdurixit Zhuxi Xinjiang Weiwuer Zizhiqu Renmin Zhengfu 2 Zhongshanlu Wulumuqishi 830041 Xinjiang Weiwuer Zizhiqu People’s Republic of China Byrjað brævið við: Dear Chairman Chief Procurator of the Xinjiang Uighur Autonomous Regional People’s Procuratorate MAIMAITI Yusufu Jianchazhang Xinjiang Weiwuer Zizhiqu Renmin Jianchayuan Wulumuqishi Xinjiang Weiwuer Zizhiqu People’s Republic of China Byrjað brævið við: Dear Sir Brævadømi: In the Faroe Islands we have recently heard reports of minors being held in prisons in the Peopleís Republic of China. Rebiya Kadeer is a prisoner of conscience detained arbitrarily solely for the peaceful exercise of fundamental human rights and her association with her husband. The charges brought against her are believed to be entirely unfounded and politically motivated. For political reasons, the government has banned the îThousands Mothers Movementî initiative, and then proceeded to impose restrictions on and the arrest Rebiya Kadeer. I therefore kindly ask you, mr. chairman Abdulahat, to immediately and unconditionally release Rebiya Kadeer, as well as her son, Ablikim Abdiriyim, and her secretary, Kahriman Abdukirim. Amnesty International considers all three to be prisoners of conscience. Please ensure that Rebiya Kadeer, Ablikim Abdiriyim and Kahriman Abdukirim, while in custody, are being treated in accordance with international standards for the treatment of prisoners; that the will not be ill-treated and will receive all necessary medical care to ensure they remain in good health while detained. Yours sincerely Upprit Landsstýrisins til samráðingar við danir um framtíðarstøðu Føroya hev- ur verið í uttanlandanevnd- ini, har umboð Miðfloksins hevur verið við til viðgerð- ina. Undir 1. viðgerð á Løg- tingi av hesum fyri føroya fólk so týdningarmikla máli vísti løgtingsumboð Mið- floksins á nakrar veikleikar, sum gjørdu, at Miðflokk- urin ikki uttan víðari tók undir við ætlanum lands- stýrisins. Høvuðssjónarmið floksins var og er framveg- is, at trygdin hjá tí ein- staka føroyinginum má setast framum, eisini evt. fastlæstar floksideologiir. Gjørt varð vart við, at okk- um líkaði ikki at landsstýrið fór til samráðingar við danir og kom aftur við endaligum uppskoti, uttan at Løgtingið og føroya fólk fyrst høvdu havt høvi at síggja og við- gera úrslitini av teimum kanningum, sum gjørdar vóru. Her hugsaðu vit m.a. um framrokningar av fíggj- arlógum fyri komandi ár, fyri harvið at fáa hóming av, hvussu livikorini hjá tí ein- staka føroyinginum kundu hugsast at verða eftir møgu- liga stovnan av fullveldi. Hetta førdi flokkurin fram tá, síðani var samband við landsstýrið um júst hetta og aðrar veikleikar í uppskoti landsstýrisins – og varð tað, vit førdu fram, tikið til eftirtektar. Soleiðis tryggjaðu vit før- oyingum, at: 1.orðaskifti varð á løgtingi eftir at allar kanningar vórðu gjørdar, og áðrenn farið varð undir samráð- ingar við danir 2.uttanlandanevndin varð og verður neyvt kunnað og eftirspurd undir sam- ráðingunum 3.allir flokkar eru umboð- aðir í teirri grundlógar- nevnd, ið sett varð 4.fólkaatkvøðurnar, ið verða, verða bindandi – og ikki bert vegleiðandi fyri landsstýrið. Alt hetta ynsktu vit, fyri at forða fyri, at nakað varð smoygt niður yvir føroying- in í óðum verkum – veljarin skal neyvt vita fylgjurnar av tí, hann atkvøður um. Her valdu vit sostatt eina aðra leið enn hinir báðir andstøðuflokkarnir, sum í staðin fyri at gera eina roynd at fáa ávirkan á upp- skot landsstýrisins, valdu at grava skotgravir og seta seg sjálvar uttanfyri ávirkan. Føroysku veljararnir valdu teir flokkar, ið nú mynda landsstýrið, í einum lutfalli, ið gjørdi teir førar fyri at finna saman um leiðslu landsins og førda politikkin. Ósamdir ella ikki, mega vit virða demo- kratiska rætt teirra at kunna føra samráðingar um broytingar í framtíðar ríkis- rættarligu støðu landsins. Uppgávan hjá andstøðu- politikkarum er m.a. at fylgja við arbeiði teirra, royna at bøta um hetta við samráðingum og fremjan av egnum uppskotum, heldur enn fyrilitarleyst at arbeiða ímóti. Miðflokkurin undrast á og skilir ikki, at landsstýrið í uppleggi sínum ikki við- gerð hernaðarligu viður- skiftini, sumvit vórðu tengd at, tá NATO støðir vórðu lagdar á føroyskt øki. Tær frágreiðingar vit hava fingið í uttanlandanevndini um hví hetta týdningarmikla økið ikki er við í uppritinum, hava als ikki verið nøktandi. Nógv bendir á, at hetta skuldast ósemju innanhýsis millum landsstýrisflokkarn- ar, og er hetta ein veikleiki, sum kann koma okkum aftur um brekku. Miðflokk- urin heitir á landsstýrið um at fáa greiði á hesum øki, og væntar at ítøkiligar ætl- anir verða í tí sáttmálaupp- skoti, sum landsstýrið legg- ur fyri uttanlandanevndina, áðrenn farið verður til sam- ráðingar. Okkum til stúran tykist landsstýrið at taka undir við tilráðingum embætismanna um eina kós, sum uttan iva slóðar leiðir teira, sum treytaleyst ynskja Føroyar sum komandi E.S. lima- land. Hetta, frammanundan at siga ja til evruna sum gjaldoyra, fær ikki stuðul og viðmæli Miðfloksins. Í uppleggi sínum miðar landsstýrið eftir, við avtal- um við danir, at varðveita núverandi støðið á vælferð- arsamfelagnum. Vit loyva okkum at minna á, at ein trygd, grundað á hjálp menniskja, altíð verður svikalig. Harnæst harmast tað okkum at staðfesta, at førdi politikkurin seinastu tíðina als ikki sannførir um, at tað er trygdin og trivnað- urin hjá øllum føroyingum, ið liggur monnum fremst í huga. Hugsan floksins er, at ein djúpsgangandi hug- burðsbroyting krevst hjá samráðandi landsstýris- monnum, um hesir skulu vera førir fyri at umseta føgru orðini í uppritinum – um trygd, trivna og vælferð – til veruleika fyri borgaran. Jenis av Rana, umboð Miðfloksins í uttanlandsnevndini