týsdagur 11. desember 2001síða 13

24 Nr. 239 - 11. desember 2001 Nr. 239 - 11. desember 2001 25 – Men prinsipielt haldi eg, at arbeiðsfólk á sama arbeiðsplássi eiga at vera saman um avgerðirnar FISKIVINNA Vilmund Jacobsen Í Sosialinum herfyri skriv- aðu vit, at ein ávís togan hevur tikið seg upp um døgurðatíman á flakavirk- inum, Kósini. Undir eini at- kvøðugreiðslu á virkinum, vildu 89 heldur hava ein matarsteðg millum 12 og 13 enn at fara heim til døg- urða. Ein slík broyting hevði merkt, at vanligi ar- beiðsdagurin var liðugur kl. 16 ístaðin fyri kl. 17. 31 fólk vóru ímóti at broyta døgurðatíman og 7 atkvøð- ur vóru blankar. Skipanin við matarsteðgi uppá ein hálvan tíma mill- um 12 og 13 merkir, at ar- beiðsfólkið ikki missir hendan tíman á lønarseðl- inum, tí døgurðatímin gev- ur dupulta løn. Ístaðin end- ar arbeiðsdagurin kl. 16, og verður arbeitt longri enn tað, fáa tey yvirtíðarløn eftir kl. 16. Í Klaksvík eru tvey ar- beiðarafeløg, sum umboða ávikavist kvinnur og menn. Feløgini skulu góðtaka eina slíka avgerð, um hon skal setast í verk. Hetta var eingin trupulleiki hjá ar- beiðskvinnufelagnum, men arbeiðsmannafelagið segði seg ikki kunna taka støðu. Eitt slíkt svar kundi leiðsl- an á Kósini ikki brúka til nakað, og tískil er einki hent við døgurðatímanum á Kósini enn; fólk fara heim til døgurða sum vanligt, og eingin veit, nær ella um skipanin, ein stórur meiri- luti av arbeiðsfólkinum vil hava, verður sett í verk. Atkvøða hvør sær Av teimum 5 nevndarlim- unum í arbeiðsmannafel- agnum, arbeiða teir fýra á Kósini, og sum skilst, er nevndin í felagnum ónøgd við, at arbeiðsfólkið undir umrøddu atkvøðugreiðsl- uni ikki atkvøddi hvør sær, t.v.s. konufólkini fyri seg og mannfólkini fyri seg. Á hendan hátt hevði felagið havt eina greiðari mynd av, hvat menninir vilja. – Trupulleikin er, at her eru tvey feløg og eitt ar- beiðspláss, sigur Hergerð Joensen, næstformaður í Klaksvíkar Arbeiðskvinnu- felag. Hon dugur tó ikki at síggja, hví arbeiðsfólkið júst í hesum førinum skal atkvøða hvør sær, tí talan er um eitt og sama arbeiðs- pláss. – Vit tóku úrslitið til eftirtektar, tí meirilutin var so stórur, sigur hon. Hon vísir á, at arbeiðs- fólkið á Kósini annars at- kvøður saman um onnur viðurskifti. – Skulu kvinnu og menn atkvøða hvør sær um døg- urðatíman, haldi eg, at hetta eisini eigur at vera gald- andi, tá ið atkvøðast skal um eitt nú álitisfólk, starvs- fólkaumboð og trygdar- umboð. Hergerð heldur annars prinsipielt, at arbeiðsfólk á sama arbeiðsplássi eiga at vera saman um avgerðirnar. Tíðir broytast – Tá ið ein so stórur meiri- luti ynskir at stytta dagin við einum tíma, og tey nú hava møguleika til tess, dugi eg ikki at síggja, hví feløgini skulu seta seg upp ímóti hesum. Hergerð vísir á, at fyrr vildu fólk altíð sleppa heim til døgurða, tí skúlabørnini komu heim til døgurða. Í dag hava børnini matpakka við og koma ikki heim, fyrr enn skúlin er liðugur. – Tey, sum hava børn, ið koma heim úr skúlanum út á seinnapartin, hava ampa av, at børnini eru so leingi einsamøll; tí hevði tað passa nógvum foreldrum betri, um arbeiðsdagurin var liðugur kl. 16 heldur enn kl. 17. Á Kósini er stór kantina, sum tekur eini 170-200 fólk. Har gera tey døgurða, og tey eru ikki so fá, sum ikki fara heim til døgurða, men eta máltíðina á virkin- um. Nøkur keypa sær eisini døgurða heim við. – So, karmarnir um at hava matarsteðg millum 12 og 13, eru teir bestu, sigur nevndarlimurin. Hvat hendir nú, spurdu vit Hergerð, sum eisini eru í nevndini í P/F Kósini? – Málið er steðgað fyri- bils, tí leiðslan vil eingi stig taka, so leingi arbeiðs- mannafelagið ikki hevur tikið støðu, sigur hon. Døgurðatímin avtikin á Roykivirkinum Hergerð Joensen vísir á, at fyrr í ár ynsktu tey, sum ar- beiða á Roykivirkinum, Pure Water, at hava ein matarsteðg í døgurðatíman- um og so sleppa ein tíma fyrr til hús. – Virkið sendi okkum ein lista, har fólk, sum ynsktu matarsteðg, høvdu skrivað undir. Eingin var ímóti. Størsti parturin av arbeiðs- fólkinum á Pure Water eru kvinnur. Nevndarlimurin sigur, at tað var eingin trupulleiki hjá felagnum at taka undir við hesum. – Skipanin á Roykivirk- inum byrjaði fyri summar- frítíðina, og sum skilst, eru tey fegin um broytingina, sigur Hergerð Joensen. Hergerð Joensen, Klaksvíkar Arbeiðskvinnufelag: Skulu vit atkvøða hvør sær um døgurðatíman, skulu vit atkvøða hvør sær um alt Besta og í longdini bíligasta loysnin á kreppuni á B6 er at seta fleiri sjúkra- systrar í fast starv TÍÐINDASKRIV Hjálparlæknaráð Føroya Støðan á deild B6 á Lands- sjúkrahúsinum er vorðin sera spent, og lítið røkist fyri einari loysn, nú 18 sjúkrasystrar hava sagt upp pr. 1.januar. Deildin er ser- deild fyri ymsar medisinsk- ar sjúkur, og sjúkrasystr- arnar sum arbeiða har hava serkunnleika um hesar sjúkur. Fyri stuttum var eisini settur ein yvirlækni fyri serliga at vara av hesi deild, eftir at deildin ikki hevur havt ein yvirlækna við hesari funktiónini í fleiri ár. Vónandi fer hesin ser- kunnleiki ikki í upploysn, nú útlit eru fyri, at deildin ikki kann virka sum higartil eftir 1. Januar 2001. Hóast umstruktureringar sum kunnu bøta um verstu av- leiðingarnar fer hetta uttan iva at føra við sær verri við- urskifti á fleiri økjum. Fyrst og fremst fyri diagnostiser- ing, viðgerð og røkt av sjúklingunum við áður- nevndu sjúkum, men eisini onnur viðurskifti sum t.d. útbúgvingarviðurskiftini fyri eitt nú yngri læknar. Hjálparlæknaráð Føroya skilir væl, at sjúkrasystr- arnar sum nú hava sagt upp hava ætlanir um at arbeiða via eitt vikarbureau fyri eina hægri tímaløn enn tímaløntar eru vanar við í løtuni. Sum er fáa tímalønt- ar sjúkrasystrar ikki kompensatión fyri, at tær ikki eru umfataðar av sátt- málarættindum sum t.d. pensjón, løn tá tær eru sjúk- ar og 1. sjúkradag hjá barni. Hinvegin heldur Hjálpar- læknaráð Føroya ikki, at tað er gott fyri kontinuitetin at grunda arbeiðið hjá sjúkrasystrunum á eitt vikarbureau, sum eisini kann koma at kosta dýrt. Við hesum í huga vil Hjálparlæknaráð Føroya heita á leiðsluna á Lands- sjúkrahúsinum at ganga krøvunum hjá sjúkrasystr- unum á møti við at seta fleiri sjúkrasystrar í fast starv á B6. Hetta hevði forðað fyri, at deildin dettur niður fyri 1. januar, hevði tryggjað sjúkrasystrunum sáttmálaviðurkend arbeiðs- kor og í longdini verið ein bíligari loysn fyri Lands- sjúkrahúsið enn útlit eru fyri í løtuni. Vónandi hevur leiðslan eisini vilja til at bøta um støðuna við t.d. brotnum og vantandi tólum á deildini, sum sjúkrasystrarnar hava víst tørvur er á. Fleiri sjúkrasystrar í starv – Leiðslan á Kósini tekur eingi stig, so leingi Klaksvíkar Arbeiðsmanna- felag ikki hevur tikið støðu, sigur Hergerð Joensen, sum bæði er í nevndini í arbeiðskvinnufelagnum og í P/F Kósini Jens Andreasen, formaður fyri Hjálparlæknaráð Føroya Tað er til miklan ampa fyri ferðsluna, at bilførarar ikki duga at sløkkja nær- ljósini, tá steðgað verður á vegjaðar- anum. Ferðslutrygd kennir trupulleikan, men hann er trupul at loysa FERÐSLUTRYGD Eirikur Lindenskov – Tað sær út sum, at nógv av teimum, sum koyra bil, ikki geva sær far um, hvussu ljósini skulu brúk- ast. Hetta sigur ein maður av bygd, sum nú um dag- arnar ringdi til Sosialin at kæra sína neyð. Hann held- ur, at tað hevur so ómetal- iga stjóran týdning, serliga í myrku tíðini, at ljósini verða brúkt rætt. – Alt ov lítið verður hugs- að um vandan, ið kann standast av, at ljósini ikki verða sløkt, tá tey ikki eiga at lýsa. Hann heldur, at annaðhvørt er lógin ov illa lýst, ella er hetta ein ófyri- gevilig líkasala, sum vald- ar. Og vit kunnu bara geva manninum rætt, tá hann vísir á, at fólk javnan lata bilin standa og lýsa beint ímóti ferðsluni, meðan tey fara í ein handil at keypa. Hetta setir bæði fótgangar- ar og bilaferðsluna annars í stóran vanda. Í Havn er hesin trupul- leikin eisini eyðsýndur, ikki minst uttan fyri skúlarnar í býnum. Fólk sleppa børn- um av, men tveita tey sam- stundis út í eina deyðsfellu, tí tey blenda mótkoyrandi ferðsluna. – Ein óskikkur afturat at nevna er brúkið av toku- lyktum, sigur maðurin. Fleiri av nýggju bilunum hava góðar og sterkar toku- lyktir, men tað eru einanas roknaðar til at brúka, tá tað er myrkt í mjørka. – Men tíverri lýsa tær hjá mongum alla tíðina og eru til miklan ampa fyri hini í ferðsluni, vísur maðurin á. Hann heldur, at í hesum máli vantar upplýsing í stóran mun. – Tað vísir seg at vera sera trupult at fáa fólk at nýta ljósini á bilinum rætt, staðfestir Jón Kragesteen, leiðari á Ferðslutrygd. Hann sigur, at tað er sera tungt hjá Ferðslutrygd at skipa fyri stórum lýsingar- átøkum, sum kanska bara høvdu bøtt um støðuna eina tíð. – Hetta er ein løgin trup- ulleiki. Fólk síggja ikki síni egnu ljós, og tey hugsa mest um seg sjálvan. Gjørdu vit eina stóra her- ferð, so høvdu vit kanska broytt hugburð hjá 10% av bilførarunum, men tað vísir seg, at tá ein tíð er fráliðin, so er galið aftur, sigur Jón Kragesteen. Ferðslutrygd hevur ikki neyðugu fíggjarligu orkuna til at fara undir slíkar her- ferðir, og tí eru heldur ong- ar ætlanir um slíkt júst nú. Men Jón Kragesteen vísir á, at um ferðin varð sett niður á teimum støðum, har hesin trupulleikin er, so minkaði vandin nógv. Fyrr í ár skipaði Ferðslu- trygd fyri eini ferð til Troll- hättan í Svøríki, har tey hava gjørt sera nógva gransking innan ferðslu- trygd. Við í ferðalagnum vóru politikarar, fólk, ið fáast við ferðslu og fjøl- miðlarnir. Har sóu føroy- ingar í verki, hvussu sviiar halda, at ferðslutrygdin verður best vard. Niður- støðan frá hesum túri kann lýsast stutt við, at har bilar kunnu koyra skjótt, skal eingin mótkoyrandi ferðsla verða. Har vegir krossa koyribreytina, skal ferðin setast niður, og har fólk ferðast á koyrbreytini skal ferðin heilt niður á 30 km/t. Jón Kragesteen heldur, at t. d. við skúlarnar í Havn átti ferðin at verið sett niður á 30 km/t, og har átti koyr- breytin at verði gjørd so- leiðis, at ikki bar til at koyra framvið bilunum, sum seta børnini av. Hetta hevði darvað ferðsluna nakað, men vit høvdu vunnið tað aftur við trygdini, sigur Jón Krage- steen. Duga ikki at brúka ljósini Vit minka nógv um ferðsluvandan t. d. við skúlar, um ferðin verður sett niður, sigur Jón Kragesteen, leiðari á Ferðslutrygd, sum heldur, at fysisku umstøðurnar eiga at verða broyttar soleiðis, at bilførarar verða noyddir at minka um ferðina Mynd: Jens Kristian Vang – Tað vísir seg at vera sera trupult at fáa fólk at nýta ljósini á bilinum rætt, staðfestir Jón Kragesteen, leiðari á Ferðslutrygd. C M Y K 25 24