mánadagur 18. januar 2010síða 6

6 tíðindi Nr. 11 - 18. januar 2010 Oljan runnin burtur Tað er als ikki vist, at tað er so nógv olja undir havbotninum við Lofoten og Vesterålen sum higartil hildið. Jarðfrøðingurin Bent Kjølhamar sigur við Stavanger Aftenblad, at norðmenn skulu ikki rokna við at finna nakra nýggja leið sum Ormen Lange undir Lofoten ella Vesterålen. Norska oljustýrið hevur fyrr mett, at hálv onnur milliard tunnur av olju eru undir Lofoten og Vesterålen, meðan oljuvinnan hevur mett nøgdina til meiri enn trígjar milliardir tunnur. Bent Kjølhamar sigur, at havbotnurin kann hava lyft sær á, so leiðis at oljan er runnin undan Lofoten og Vesterålen. USA misbrúkar Haiti Forsetin í Venesuela, Hugo Chavez, leggur nú USA undir at gera sær dælt av teirri syndarligu støðuni í Haiti. Hann sigur seg hava lisið, at umleið 3.000 alvápnaðir amerikanskir hermenn eru komnir til Haiti, og tað er í hansara eygum tað sama sum at herseta landið. Chavez leggur dent á, at hann undirmetir ikki ta stóra hjálpararbeiðið, sum amerikanarar gera í Haiti, men at hansara atfinning einans snýr seg um teir nógvu hermenninar og vápn teirra. Barack Obama hevur sagt, at teir amerikonsku hermenninir skulu tryggja lóg og landaskil í Haiti. Tónaskaldið Kári P og sjónleikakvinnan Laura Joensen fingu fríggjakvøldið lands­ ins størstu viður­ kenn ing fyri teirra listarligu og ment­ anar ligu avrik Mentan Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Longu við sanginum »Kalli Katt« prentaðum í skránni, og sjónleikapallmyndini í einum horni og, vóru týð­ iligar ábendingar um, hvørji fór at fáa ávikavist Ment­ anar virðisløn og Heiðurs­ gávu Landsins handaðar í Listaskálanum fríggja­ kvøld ið. Og onkustaðni mill um áskoðararnar vóru eis ini tónaskaldið Kári P og sjónleika kvinnan Laura Joensen at hóma fyri løtu seinni at standa á pallinum og taka ímóti blómutyssum og viðurkennandi orðum. Hóast Føroya størstu før­ oysku mentanar viðurkenn­ ingar hava ein ávísan aftur­ lítandi dám, man fáur vera í iva um, at sporini, sum mót­ takararnir av Mentanar­ virðis løn Landsina og Heiðurs gávu Landsins 2009 hava sett eftir seg, standa líka ljóslivandi í dag. Í síni heiðurskvøðu til Kára P minti Rói Patursson eis ini á, at hansara orð vóru hvørki ein søgulig kvøða ella afturlítandi røða ­ ikki minst tí vísurnar hjá tóna­ skaldinum raka beint í dags ins hóttanir móti teimu veiku í samfelagnum. Eisini Jenny C. Petersen vísti á, at stóra arbeiði við at skipa ein Tjóðpall og betri kor fyri listafólk neyv­ an var komið so langt, var tað ikki fyri stóra ar beið ið hjá Lauru Joensen. Sjálvt um hvørki Kári P ella Laura Joensen hava gjørt serliga vart við seg á ein um listasavni, var tiltakið skipað á ein hátt, so eisini tey hoyrdu heima har eina løtu. Tórshavnar manskóri sang fyri til tveir felags­ sangir úr sangskattinum hjá Kára P og framførdu eisini ser merkta Kára P sangin "Skygni". Og móti endanum á tiltakinum fóri Bárður Persson og Barbara Christoph ersen á pall við broti úr nýggjasta leikinum hjá Tjóðpallinum »Heimsins bestu jarðarferðir«, sum Laura Joensen hevyr týtt úr svenskum. Provokatørur og undan Landsstýriskvinnan í mentamálum lat yrkjar­ anum, tónaskaldinum, gittara leikaranum og sang aranum Kára P Ment­ anarvirðisløn Landsins 2009 við hesi grund gev­ ing. Í 40 ár hevur Kári P. skapað og givið okkum listarlig virði á høgum stigi. Við beinraknum, ein føldum, djúpum og fjøl broyttum yrkingum hevur hann meira enn nakar annar rúnarbundið okkum við mangan speisomu, hittinorðaðu og kenslubornu sangum sín um. Hann hevur gjørt okkum bilsin og hugs­ anarsom og hevur provo­ kerað og glett okkum við tekstum, løgum og framførslum, ið eru vorðin ogn Føroya fólks. Allastaðni fram við ringvegnum hómast í vælferðarvísunum eitt stórt álvarsemi og ein gjøgnumførd listarlig ætlan, og mann kann ikki annað enn taka undir við skaldinum, tá ið tað syngur: “hóast verðin er lítil er mín heimspeki stór”. Helena Dam á Neystabø, lands stýriskvinna í menta­ málum, handaði sjónleika­ kvinnuni Lauru Joensen Heiðurs gávu Landsins við hesi grundgeving: Laura hevur verið og er eitt av undangongufólk­ unum innan føroyskan sjón­ leik. Sum sjónleikari og leik­ stjóri er Laura hvørki komin til búgvið borð ella skorin klæðir. Hon hevur, síðan hon var 14 ára gomul, treiskast í hesum leiklut­ inum, annaðhvørt á palli, handan leiktjøldini ella í øðr um leiklutum, sum hava havt við leiklistina at gera. Í eitt mannaminni hevur hon verið álitið og útinnandi megin í sjónleikalívinum um alt Føroya land, á bygd og í bý, í áhugaleiki og yrkis leiki, í barnaleiki og vaksna mannaleiki. Hennara leiklutur hevur heldur ikki ligið eftir, tá ið tað hevur snúð seg um at fingið leik­ listarligt tilfar fram í útvarpi og í sjónvarpi. Hon hevur verið ein av hornasteinunum í leikbólkinum Grímu, Leik palli Føroya og nú á Tjóð palli Føroya. Fyri hetta ófatiliga, ósjálv søkna stríðið fær Laura Joensen, sum eina tøkk, handaða Heiðursgávu Landsins 2009. Kári P fekk Mentanarvirðis- lønina á 150.000 krónur Laura Joensen fekk Heiðursgávuna á 75.000 krónur Tórshavnar Manskór undir leiðslu av Bjarna Restorf framførdi kenda lagið »Skygni« hjá Kára P