hósdagur 4. februar 2010síða 10

10 tíðindi Nr. 24 - 4. februar 2010 Ráðgeving Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo myndir: Vilmynd Jacobsen - Hví sigur ICES tað, tey siga um, at okkara fiskiveiða ikki er burðardygg? Jú, tað er so einfalt. Tey siga tað, tí Havstovan, sum er okkara ráðgevandi stovnur á økin- um, sigur tað. Adressan at byrgja upp fyri áganginum á okkara fiskavørur uttan- lands, er bert hin eina. Hon er Havstovan. So avgjørdur er Olaf Olsen, fyrrverandi reiðari gjøgnum mong ár, fyrrver- andi løgtingsmaður og fiski- málaráðharri. Hann leggur aftrat, at umframt útsagnirnar úr Før- oyum um, at vit ikki fiska burðardygt, fer fram eitt stórt lobby-virksemi, har okkara kappingarneytar á marknaðinum royna at koma okkara fiskiveiði og soleiðis eisini okkara fiska- vørum í ringt ljós. - Tá so okkara fiskavørur verða boykottaðar, verður meiri í teirra part, tó at fiski- veiðan í teimum londum, vit kappast á marknaðinum við, ikki er petti burðar- dyggari enn okkara fiski- veiða, ið eg virkuliga meti sum burðardygga í núver- andi fiskidagaskipan. Úr vón og viti Olaf Olsen vísir á, at fiski- frøðin fer altíð at siga, at ov nógv verður fiskað. Hetta tykist vera skúvan uttan enda. - Eg eri ógvuliga, ógvu- liga troyttur av at hoyra hetta jabbið upp í saman, og tað ringasta av øllum er, at útsagnirnar, sum koma úr Føroyum, púrasta oyði- leggja grundarlagið undir øllum samfelagnum. Ja, hetta eru virkuliga keðiligt og í mínum hugaheimi, sum havi fingist við fiskivinnu alla mína tíð, púrasta úr vón og viti. Olaf Olsen sigur, at fiski- menn og teir, sum varða av fiskivinnuni, vita ikki alt. Tað veit fiskifrøðin heldur ikki. Hann heldur, at gróður- kanningarnar, sum Havstov- an hevur gjørt seinastu árini, geva okkum eina góða ábending um, hvussu lívsgrundarlagið hjá fisk- inum er, og hvussu gongdin kann væntast at verða. - Vit fáa ongantíð eina javna veiði í øllum fiska- stovnum samstundis, og tá er tað næstan líka mikið, hvussu stórur ella lítil fiski- flotin er og verður í framtíð- ini. Søgan sigur okkum, at tað altíð verður upp- og nið- urgongd. Olaf Olsen vísir til útróðrarflotan og teir, sum fara á flot av og á. - Tað hevur altíð verið ymiskt, hvussu slík veiða roynist. Viðhvørt er nógv at fáa, og viðhvørt er lítið at fáa. Tá lítið er at fáa, tíma menn ikki at loysa, tí tað gevur einki kortini. Tí sigi eg: Latið menn fiska, tá fiskur er – og tá einki er, gerst ikki við. Men fiskurin kemur aftur. Soleiðis hevur tað altíð verið, og soleiðis fer tað altíð at vera. Fyrrverandi reiðarin og skiparin reisir eisini spurn- ingin, hvør hevur førleika at meta um veiði og veiði- trýst. - Einki ringt um, at ein kvinna, sum ongar royndir hevur innan fiskiveiði, er forkvinna í løgtingsins fiski- vinnunevnd. Men hvaðani fær hon sín kunnleika og sína ráðgeving. Hon kann væl ikki siga annað enn tað, sum onnur siga henni. Tað er so einfalt. Hon hevur sína ráðgeving, og hvør er ráðgevingin? Tað er stovn- urin, sum altíð fer at halda, at vit fiska ov nógv. Tískil er væntandi, at útsagnirnar hjá henni og øðrum, sum uttan at blunka lurta eftir ráðgevingini, fara at líkjast teimum, sum við sínum tilmælum ríva grundarlagið undan hesum samfelag, leggur hann aftrat. Stórar avleiðingar Olaf Olsen nevnir avleiðing- arnar av hesi sonevndu ráð- geving, sum higartil hevur ført til, at hýsa undan Før- oyum ikki kann virkast og seljast á bretska marknaðin- um. - Vit sóu nú um dagarnar, at virkið á Eiði læt aftur, tí grundarlagið undir virksem- inum er burtur. Kvinnur, sum arbeiddu á virkinum, fara heim, og sum tíðin gongur, og ilt er at finna annað arbeiði, taka tær børnini úr barnagørðum og fara at passa tey sjálvi – og so gerast aftur fólk arbeiðs- leys har. At slíkt virksemi heldur uppat, kann skjótt gera, at ringarnir breiða seg, so avleiðingarnar á ymiskan hátt breiða seg út um samfelagið. Fyrrverandi reiðarin, skip- arin og politikarin vísir á, at føroyingar eiga umleið 500.000 tons at fiska, tá pelagiska veiðan er íroknað eins og tann býtisfiskur, vit Fiskifrøðilig ráðgeving rívur g - Tað er bara ein adressa til tess at fáa útlendskar fiskakeyparar at keypa føroyskar fiskavørur, og hon er Havstovan. Keyparar lurta eftir havgranskingarstovninum ICES, og tað er Havstovan, sum letur ICES síni tilmæli. Haraftrat kemur, at okkara kappingarneytar dríva stórt lobby-virksemi sum ger, at okkara fiskur kemur í ringt ljós, sigur Olaf Olsen, fyrrverandi reiðari, løgtingsmaður og fiskimálaráðharri, sum er ógvuliga troyttur av at hoyra, at trýstið á okkara fiskastovnar framhaldandi er ov stórt Saddam-stuðlar stilla upp Tað hevur vakt ans í Irak og aðrastaðni, at 500 fólk, sum eru undir illgruna fyri at hava havt samband við fyrrverandi einaræðisharran Saddam Hussein, sleppa at stilla upp til tjóðartingsvalið, sum verður tann 7. mars. Upprunaliga vildu myndugleikarnir ikki loyva teimum 500 at stilla upp, men eftir kravi frá tí sunnimuslimska minnilutanum hevur tann almenna valnevndin staðfest, at tey 500 hava heimild til at stilla upp kortini. Sambært fjølmiðlunum stúrdu teir iraksku myndugleikarnir fyri, at tað kundi elva til ófrið, um Saddam- stuðlarnir ikki sluppu at stilla upp. Einglabarrin bleiv til Kafe Kaspar Tað voldi Hotel Hafnia trupulleikar, at tey kallaðu nýístandsettu kafe’ina, sum vanliga verður nevnd Einglabarrin, fyri Nýggja Apotekið. Eftir at landsapotekarin gjørdi vart við, at Apoteksverkið átti navnið, mátti Hotel Hafna broyta navnið aftur. Nú boðar Hotel Hafnia frá, at nýggja navnið er Kafe Kaspar – eftir navnframa tónleikaranum Georg Kaspar Hansen, vanliga nevndur Bakar Hansen, sum búði í reyðu húsunum á Húsabrúgv, sunnan fyri Hotel Hafnia. - Tað er við bestu vælvild, at vita hava eftirlíkað ynskinum frá heilsumyndugleikunum um at sleppa apoteksnavninum, sigur Oddbjørg Højgaard, stjóri á Hotel Hafnia, sum eisini heldur, at Kasparnavnið hóskar fram úr væl til akkurát hetta staðið. - Vit fáa ongantíð eina javna veiði í øllum fiskastovnum samstund- is, og tá er tað næstan líka mikið, hvussu stórur ella lítil fiskiflotin er og verður í framtíðini. Søgan sigur okkum, at tað altíð verður upp- og niðurgongd, sigur fyrrverandi reiðarin og politikarin