hósdagur 18. februar 2010síða 4

4 tíðindi Nr. 34 - 18. februar 2010 Fimta og seinasta savn ið í røðini við týð ing um eftir Alex­ and ur Kris tian sen er júst komið út Týðingar Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Heili 132 yrkingar í týðing eftir Alexandur Kristinasen eru við í nýggja savninum Filo mela, sum samstundis er tað seinasta í røðini, sum høvund urin fór undir at geva út miðskeiðis í ní tí­ áru num. Eldri og nýggjar týðingar Nógvar av týðingunum eru nýggj ar, men eisini eldri týð ing ar hava fingið pláss í savni num. Onkrar av eldru tý ð ingunum hava staðið í yms um bløðum og tíðar rit­ um, og høvundurin helt ikki, at tær bara skuldu fara í gloymskuna. Onkrar av hesum týð ing­ unum eru út við 40 ára gaml ar og eru sambært savni num “leysliga týddar”. Í innganginum til savnið vis ir týð ar in á, at illa ber til at at koma aftur um aftur og bøta um eina yrking, tá hon einaferð er gjørd. ­ Hesar leysligu týð ing ar­ nar víkja ofta frá upp run a­ yrk ing ini, men eg havi valt at hava tær við, tí eg hal di, at tær rigga sum yrkingar, skriv ar Alexandur Kris tian­ sen. Eins og í hinum søvn ­ unum hevur hann bert tikið yrk j ar ar við, sum eru føddir fyri sein na heims bar daga. Yrkingasavnið Brúgvar av svongum orðum er komið út í danskari týðing eftir bókmentafrøðingin og ummælaran á Informatión, Erik Skyum­Nielsen Týðing Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Broer af sultne ord er heit ið á yrkingasavni eftir Jóa nes Nielsen, sum kemur út í dag. Við í bókini er ein fløga, har Jóanes Nielsen les ur nakrar av yrkingunum upp umframt brot úr nýggja filmi num um høvundan Sporini vaksa úr orðum. Uppiborðið útbreiðlsu Týðarin og bókmenta frøð­ ing ur in Erik Skyum­Niel­ sen, sum eisini stendur aftan fyri nýggju týðingina, hev ur fyrr víst á, at lagnan, sum onkrar av bókunum hjá Jóanes Nielsen hava fing ið, er ikki í samsvar við hansa ra dygdir sum rit høv­ undi. ­ Eftir mínum tykki hevur Jóanes Nielsen avgjørt tað, sum skal til fyri at sláa ígjøg num sum altjóða rit­ høv u ndur, segði Erik Skyum­ Nielsen millum ann að við Sosialin í fjør. Tí undraðist týðarin eisi­ ni yvir, at bøkurnar hjá Jóa­ nes Nielsen ikki hava fingið størri útbreiðlsu uttanfyri Før oyar. Tað verður tað so bøtt um nú, og sambært bók menta­ frøð inginum Kim Simon­ sen er talan um eitt av bestu yrkingasøvnunum frá ein­ um stórum føroyskum høv­ un da. Millum annað sig ur Kim Simonsen so leiðis um savnið: Broer af sultne ord snar ar kring minnir og sterk ar sansingar av erotikk, po litikki og og deyða í ein­ um tóna, sum er bæði skroy pi ligur og hartsláandi. Máls liga er okkurt matrielt yvir yrkingunum. Tað er, eins og bøkurnar hjá Jóa­ nesi koma út við einum inn bygdym anga av tjøru, smiðju og hamarssløgum, av lorti og anga av fisu – stutt sagt veruleikin uttan smakk av søtievnum, lit­ evnum og e­ numrum. Ein heim ur hinumegin lívs stíls­ analy sir, samtalukøkar og Face book” Savnið, sum nú er týtt til danskt, var í uppskoti til Norð ur landa Bókmenta­ virð is lønina í 2002 Tað er forlagið Torgard, sum gevur út Broer af sult ­ ne ord. Hennara por trett ­ filmar av trim um føroyskum lista­ monn um eru kanska eins nógv eitt porett av henni sjálvari, við­ gekk Katrin Ottars­ dótt ir í sending á DR í vikuni. Filmur Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Filmurin hjá Katrin Ottars­ dótt ir um Jóanes Nielsen vak ti rættiligan ans, nú hann var frumsýndur í Dan­ mark í vikuni. Í hesum sambandi varð tosað við Katrin Ottarsdóttir í mentanarsendingini Kul­ tur nyt á DR um tað at ein films listakvinna ger ein film um listafólk, sum so aft ur er at meta sum eitt nýtt listaverk. Sjálvsportrett Sambært filmskvinnuni ken di hon seg í nógvar mát­ ar aftur í teimum trimum lista monnunum og tað hev­ ur uttan iva sett dám á film­ ar nar, heldur hon. ­ Nú aftaná dugi eg at sígg ja, at hesir filmarnir eins nógv eru eitt portrett av mær sjálvari – ella trý smærri sjálvsportrett. Í sendingini greiddi Katr­ in Ottarsdóttir frá, at hóast hon ikki kendi teir allar, føldi hon seg alt fyri eitt á bylgju longd við teir tríggjar list a menninar, Hans Paula Ol sen, Tórodd Poulsen og Jóanes Nielsen. ­ Felags fyri teir allar er, at teir eru føddir listamenn, sum frá byrjan vistu, at list­ in var eitt kall og at teir vildu verða stórir úti í verð­ ini. Hatta kenni eg frá mær sjálvari, eins og eg eisini ken ni til spurninginum um at vera verandi í Føroyum ella ikki. Jóanes valdi at vera verandi, meðan vit onn ur ikki kundu sleppa vekk nóg skjótt – sjálvt um man tá næstan var at meta sum landasvíkjari, segði Katr in Ottarsdóttir millum annað. Grønlandsbankin gott úrslit 2009 var eitt gott ár hjá Grønlandsbankanum, hóast tað ikki royndist líka væl sum metárini 2006 og 2007. Ársroknskapurin fyri árið í fjør vísir, at bankin hevði góðar 100 milliónir krónur í avlopi fyri skatt, sum er knappar 30 milliónir krónur meiri enn í 2008. Stjórin í Grønlandsbankanum, Martin Kviesgaard, at úrslitið hjá bankanum er eitt tekin um, at í hesum krepputíðum er Grønland eitt gott stað at vera í. Hann sigur, at altjóða kreppan er eisini komin til Grønlands, men at grønlendski búskapurin er framvegis sterkur. Vænta nýggjar samráðingar Hóast hvørki bretar ella niðurlendingar hava givið nakra tilsøgn um at endurskoða avtaluna við íslendingar um Icesave­skuldina, sigur íslendski fíggjarmálaráðharrin, at hann er bjartskygdur. Fyrr í vikuni hittu íslendsk umboð bretar og niðurlendingar, og í gjár umrøddi stjórnin støðuna saman við samráðingarnevndini, sum er í London. Aftaná segði Steingrímur J. Sigfússon, fíggjarmálaráðharri, at hann var tað, sum hann kallaði "varliga bjartskygdur" um, at tað fer at eydnast at fáa samráðingar um eina nýggja avtalu. Hann segði, at talan er um sera viðkvæmar tingingar. Nú aftaná dugi eg at síggja, at hesir filmarnir eins nógv eru eitt portrett av mær sjálvari, sigur Katrin Ottarsdóttir um síni trý filmsportrett av føroyskum listafólkum Nú fáa eisini danir høvi at lesa savnið ”Brúgvar av svongum orðum”, sum kem­ ur út á donskum í dag við heitinum ”Broer af sultne ord” Jóanes Nielsen aftur á donskum Alexandur Kristian sen sett punktum Samlaða røðin sær soleiðis út: Lógvalestur 33 týðingar (1996) Anadyomena 66 týðingar (1997) Veingir 99 týðingar + 33 (2000) Ariel 66 týðingar + 33 (2004) Filomela 33 týðingar + 99 (2009) Tað er forlagið Sprotin, sum gevur savnið Filomela út. Katrin Ottarsdóttir: Kenni meg aftur í filmunum Eldri og nýggjari týðingar eru savnaðar í seinasta savninum í røðini hjá Alexandur Kristiansen