mánadagur 22. februar 2010síða 11

11 tíðindi Nr. 36 - 22. februar 2010 Hósdagin fóru tvey umboð fyri Findus Group, sum í tvey ár ikki hevur viljað keypt føroyska hýsu, aftur úr Føroyum, eftir at hava kunnað seg um føroyska fiskiveiðu. Men vitjanin í Føroyum ger ikki, at stóra fyritøkan nú vil keypa føroyska hýsu Hýsa Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo »Vit skulu kunna um, hvussu okkara skipan hong­ ur saman, at vit hava eina fiskidagaskipan heldur enn eina kvotaskipan. Tað er stóri munurin. Vit skulu vísa á, at tað eru stongd øki, meskastødd, ymiskar regul­ eringar og annað, sum alt til samans ger, at vit hava eina burðardygga skipan. Spurningurin er at koma so langt út um landoddarnar sum til ber við hesum. Vit skulu hjálpa vinnuni at kunna lýsa, hvussu okkara skipan hongur saman, og tað gera vit millum annað í dag á einum fundi í Vinnu­ húsinum.« Soleiðis segði Jacob Vest­ ergaard, landsstýrismaður við fiskivinnumálum, týs­ dagin, áðrenn fundur var í Vinnuhúsinum, har tvey umboð fyri Findus Group, sum áður hevur verið størsti keyparin av føroyskari hýsu, men ikki hevur viljað keypt hýsu seinastu tvey árini, vóru við. Hósdagin fóru tey bæði umboðini fyri Findus Group aftur av landinum, men hóast tey høvdu verið í Før­ oyum í fimm dagar, har tey hittu umboð fyri fleiri ymiskar partar av fiskivinn­ uni og tí, sum har til hoyrir, so fer Findus Group ikki at keypa føroyska hýsu í bræði. – Sjálvi vilja umboðini fyri Findus Group ikki í fjøl­ miðlarnar, men vísa til ser­ frøðina á økinum, sum eru Havstovan og ICES, sigur Símun P. Jacobsen, sølu­ stjóri hjá Faroe Seafood og formaður í ráfiskakeypara­ felagnum, sum samskipaði ferðina umboðunum hjá Findus. – Teir siga, at teir taka sína støðu innanhýsis, og vilja ikki í miðlarnar, sigur Símun P. Jacobsen. ICES sigur nei Jákup Reinert, fiskifrøðing­ ur, sum er føroyska umboðið í ICES, vil ikki siga, at før­ oysk hýsa verður veidd burðardygt, hóast tað sein­ astu tvey árini er veitt so lítið av hýsu, at sjálv veiðan kann vera mett at vera burð­ ardygg. – Gýtingarstovnurin er ov lítil, men við verandi veiðutrýsti kann hýsuveiðan verða mett at vera burðar­ dygg um ein tvey ár, segði Jákup Reinert, føroyska umboðið í ICES við Sosi­ alin 10. februar. Og hetta er nakað, sum hevur nógv at siga fyri Fin­ dus, sambært Símun P. Jac­ obsen. – So leingi ICES og Hav­ stovan siga, at onki skal veiðast, so vilja teir ikki keypa hýsu, tí felagið hevur áhuga í at kunna siga, at fiskurin, sum teir selja er veiddur burðardygt, greiðir Símun P. Jacobsen frá. Hann leggur tó afturat, at bretska felagið fegið vil keypa hýsu, og helst fer at gera tað, um ICES kemur við eini meiri jaligari tilráð­ ing. Á heimasíðuni hjá Findus verður eisini stórur dentur lagdur á burðardygd. Men sambært Jaocb Vest­ ergaard, landsstýrismanni við fiskivinnumálum, so hevur tað ikki alt at siga, hvat Havstovan mælir til. – Eingin situr inni við æviga sannleikanum um, hvussu náttúran uppførir seg, so mann eigur eisini at kunna taka avgerðir, sum hella til ymiskar meiningar, men vísundin er sjálvandi við eisini, segði Jacob Vest­ ergaard, tá hann týsdagin í farnu viku, varð spurdur, um Havstovan mistekur seg, tá hon sigur, at hýsu­ veiðan kring Føroyar ikki er burðardygg. Kanska í heyst Men hóast Findus ikki hev­ ur sagt nakað, sum bendir á, at felagið vil keypa før­ oyska hýsu í løtuni, tí veið­ an ikki fylgir tilmælunum, so hevur formaðurin í ráð­ fiskakeyparafelagnum og sølustjórin hjá Faroe Sea­ food, vónir um, at tað í heyst fara at veraa útlend­ ingar, sum vilja keypa før­ oyska hýsu. – Tá aprílmánaður er lið­ ugur, verður ikki nógv meiri hýsa veidd fyrr enn í heyst. Í tíðarbilinum har ímillum verður hýsa lítið verd. Men fram til septemb­ ur kann nógv henda. Hav­ stovan ger nýggjar metingar, nýggir fiskidagar skulu áset­ ast og tað vísir seg eisini, at nøkur skip fara úr flotanum, so tað kann verða, at nógv er broytt tá, sigur Símun P. Jacobsen. – Eg haldi í hvussu so er ikki, at vit ikki skulu fara í svart. Vit hava havt trupul­ leikar, men til komandi hýsutíð meti eg, at tingini vera øðrvísi, sigur sølu­ stjórin hjá Faroe Seafood. Í næstu viku fer ein sendi­ nevnd úr Føroyum til Bret­ lands at kunna um føroysku fiskivinnuna, men Símun P. Jacobsen, metir ikki, at henda ferð í sær sjálvum fer at lata so nógvar dyr upp, men kann vera viðvirk­ andi í eini tilgongd. Findus vil framvegis ikki keypa føroyska hýsu Fjarstýrd njósning Ísraelska flogvápnið hevur nú fingið eitt nýtt slag av njósnaraflogførum. Talan er um eitt ómannað, fjarstýrt flogfar, og sambært ísraelskum fjølmiðlum kunnu hesi flogførini fara inn um iranska markið at njósnast. Tað er verksmiðjan Israel Aerospace Industries, sum hevur gjørt tað nýggja flogfarið, ið er til støddar sum eitt vanligt stríðsflogfar. Flogfarið er ikki heilt nýtt, tí ísraelsmenn brúktu tað í krígnum í Gaza í 2008­2009. Nú skal tað leita eftir kjarnorkuútbúnaði í Iran, skrivar AP. Kanska 300.000 deyð Talið av deyðum eftir tann ógvusliga jarðskjálvtan í Haiti kana fara upp um 300.000. Tað sigur landsins froseti, Rene Preval. Hann vísir á, at nógv fólk eru ikki funnin enn, og at bjargingarliðini vænta at finna nógv lík undir húsaleivdunum. Forsetin sigur, at higartil eru meiri enn 200.000 lík skrásett, men at tá eru tey, liggja undir teimum rapaðu húsunum, ikki tald við. Hevur jarðskjálvtin í Haiti veruliga kravt 300.000 mannalív, er hetta tann ringasta náttúruvanlukkan í nýggjari tíð. Flóðaldan í Indiska Havinum í 2004 kravdi umleið 220.000 mannalív. Símun P. Jacobsen, sølustjóri hjá Faroe Seafood og formaður í ráfiskakeyparafelagnum, vónar, at tað í heyst fer at bera til at selja føroyska hýsu fyri ein betri prís Nú tvey umboð fyri stóru fyritøkuna Findus, hava verið í Føroyum og kunnað seg um viðurskiftini her, er fullkomiliga greitt, at tað framvegis ikki verður nøkur føroysk hýsa í teirra fiskavørum