hósdagur 18. mars 2010síða 4

4 tíðindi Nr. 54 - 18. mars 2010 Tað prutlar av týdn­ ingum undir reyð/ svørtu yvirflátuni á Steinprent, har blóðugur álvari spríkir út millum hóp framleiddar flatur List Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Myndir: Jens K. Vang Sjálvt drykkirnir vóru svart ir og reyðir, tá fram­ sýningin »Svart og Reytt« læt upp í Steinprent á Græk­ arismessu herfyri. Víst stav­ aði serliga lithugskotið frá okkara Tjóðfugli, men við tveimum teimum grafiskt sterkastu litunum, er henda framsýningin av stein prent­ um og koparprentum sjón­ ligt dømi um ta heilt serligu megina í grafisku tøknini, sigur Kinna Poulsen, lista­ ummælari, ið hevur valt lista verkini og skipað fram­ sýningina. Ellivu listafólk eru við á framsýningini, og í fleiri før um er tað næstan sum at síggja tey fyri fyrstu ferð, nú tey hava skulað av mark­ að seg til tveir ávísar litir. Í aðrar mátar er framsýningin eisini ein ferð gjøgnum før­ oyska list bæði í tíð og rúmi. Djúpt og einfalt Á langa vegginum niðan­ eftir hava tríggjar smáar myndir hjá Haldis Olsen fingið eitt serligt pláss ímill um tvey stór verk eftir Tórbjørn Olsen og Tóroddur Poulsen. Plássið er ikki bara valt fyri at geva ungu listakvinnuni tann heiður, hon hevur uppiborið sam­ bært Kinnu Poulsen, men eisini tí hennara verk líkjast fullkomiliga frá teimum báð um meir etableraðu lista monnunum við síðuna av. Við sínum religiøsa mynd evni peikar myndin hjá Tórbjørn Olsen aftureftir í onkran mun listarliga, meðan myndin hjá Tóroddi Poulsen er eitt høvuðsverk í føroyskari samtíðarlist. Myndirnar hjá Haldis Olsen peika hinvegin í allar mátar frameftir við sínum heilt øðrvísi og nýggja perspek­ tivi. – Tað sermerkta við Hal­ dis Olsen er, at hon ofta tekur eitt organiskt og »heil skapað« myndevni, sum til dømis eina kúgv og sker myndina á ein hátt, sum deformerar kúnna og harvið forskjýtur okkara fat an av henni fullkomiliga. Hetta er nakað, vit serliga síggja millum ungu lista­ fólkini og sum er rættiliga spennandi, sigur Kinna Poul sen. Millum hini ungu lista­ fólkini á framsýningini síggja vit til dømis eitt reyð litt verk hjá Rannvá Kunoy. Í gjøgnumskygdu reyðu flatuni hómast eitt miðskipað mest sum strál­ andi umhvarv av einum krossi, sum flytur tankarnar yvir á okkurt religiøst. Við fyrsta eygnabrá fært tú kenslu av, at her er okkurt ómetaliga týdningarmikið uppá spæl. – Slitna úttrykkið fær teg at hugsa um eitt aggamalt dokument ella okkurt autent iskt og upprunaligt. Hyggur tú hinvegin nærri varnast tú, at myndin er sett saman av vanligum, hvítum keðiligum A4 kopiørkum. Tí uppstendur ein heilt nýggjur spenningur millum tað, tú júst helt vera so um ráðandi og so tað púra flata og onkisigandi, greiðir Kinna Poulsen frá. Nakað av tí sama síggja vit í mátanum, Tóroddur Poulsen brúkar endleysu endurgevingarnar av eins­ háttaðum sluppum. – Sluppin hevur ein heilt serligan ikonstatus í okkara mentan og søgu. Men enda­ leysu næstan bevístleysu endurtøkurnar bera brá av hóp framleiðslu í stíl við pop­art listina frá »Fabrikk­ ini« hjá Andy Warhol. Aftur her síggja vit andsøgnina millum eina meiningsfulla føroyska fortíð og so okkurt poppkent automatiserað. Og tað er tað so allíkavæl nettupp ikki, tí listamaðurin hevur samvitskufult sitið og teknað hvørja einastu av hesum hundraðtals slupp­ unum við hond. Blóðreytt landslag Á einum øðrum veggi hanga tvær myndir, sum onk ursvegna tykjast kendar. Myndirnar eigur Tróndur Patursson, og hansara eyð­ kendu svørtu kalligrafitekin eru ikki at taka feil av. Hesuferð er ein djúpt reyður litur tó komin í staðin fyri tann eyðkenda bláa, tí reytt kann nakað serligt, sigur Tróndur Patursson og minnir á at: – Einasta orsøkin til at Mikines málaði grindadráp, var tí so slapp hann at brúka reytt. Reytt hevur eina ótrú­ liga megi, sum signalerar bæði orku, kærleika, føði og alt tað heilt grundleggj­ andi og upprunaliga, sigur Tróndur Patursson, sum her manir fram eitt lívsins lands lag í blóðreyðum, har hann roynir at náa inn til sálina í náttúruni, sum í grundini eisini er okkara sál, sum hann tekur til. Millum blóð og popp Lívsins landslag – hesuferð í blóðreyðum hjá Tróndi Paturssyni Autentiska dokumentið hjá Rannvá Kunoy er gjørt úr hópframleiddum kopipappíri Kinna Poulsen hevur givið ungu listakvinnuni Haldis Olsen heiðurspláss millum Torbjørn Olsen til vinstru og Tórodd Poulsen til høgru Andstøðkvinnur tiknar Løgreglan í Kuba handtók í gjár nakrar kvinnur, sum gingu mótmælisgongu í høvuðsstaðnum Havana. Kvinnurnar eru limir í einum felagsskapi, sum avvarandi hjá politiskum fangum hava skipað. Eygnavitni greiddu frá, at kvinnurnar vórðu tiknar, stutt eftir at tær høvdu verið til eina guðstænastu til minnis um andstøðumannin Orlando Zapata, sum svøltaði seg í hel í einum fongsli í síðsta mánað. Kvinnurnar ætla at skipa fyri mótmælum seinni í vikuni til minnis um, at sjey ár eru liðin, síðani 75 andstøðingar vórðu dømdir drúgva fongsulsrevsing. Ágangandi tiltøk USA vil hava nøkur verulig og ágangandi tiltøk ímóti Iran fyri at forða landinum at fáa sær kjarnorkuvápn og fyri at forða einari kjarnorkuvápnadubbing í Miðeystri. Tað segði Barack Obama, forseti, í gjárkvøldið. Hann segði, at iranska stjórnin tykist leggja størri dent á at sýta fólkinum demokratisk rættindi heldur enn at loysa álvarsmálið um landsins kjarnorkuætlanir. Tí er neyðugt við tiltøkum, sum muna, segði Obama og legði afturat, at allir møguleikar standa opnir. Amerikanskir embætis­ menn søgdu fyrr í vikuni, at Iran tykist ikki hava skund við kjarnorkuætlanunum í løtuni.