hósdagur 18. mars 2010síða 18

18 tíðindi Nr. 54 - 18. mars 2010 Royndir við at byggja stórt og varsemi, fara at sermerkja ætl anina hjá størstu byggifyritøkuni í Norð oyggjum at byggja eigaraíbúðir á Norðoyri. – Her er talan um ein heilt annan prísflokk og stødd enn vanligt. Tí tora vit at gera hetta her norðuri, sigur Jógvan við Keldu, ið er samskipari av ætlanini Raðhús Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Klaksvík: – Tað undrar kanska mong, at ein byggi­ fyritøka í Klaksvík fer undir eina slíka ætlan. Men eg tori at siga, at henda verk­ ætlanin er væl gjøgnum­ hugsað og væl fyrireikað, sigur samskiparin. Nógv hvukku helst við, tá tey fyrr í vikuni frættu um ætlanirnar um at byggja í fyrsta lagi seks íbúðir á Norðoyri. Kann ein byggi­ fyritøka í Klaksvík fremja eina slíka ætlan í verki? – Ja, siga teir báðir stjór­ arnir í Norðhús, brøðurnir Hjalti og Rógvi Josephsen. Og tað sama sigur Jógvan við Keldu. Fyri teir tríggjar er eingin ivi um, at júst nú er rætta tíðin til eina slíka verk ætl­ an: Fíggingin er lagalig; árs­ tíðin er tann rætta til slíka bygging; nógvir handverk­ arar ganga fyri einki; og lætt er at seta eitt gott lið av góðum handverkarum til arbeiðið. – Vit fara undir ætlanina, so skjótt sum tær fyrstu seks íbúðirnar eru seldar. Ikki fyrri, sláa teir fast. Ætlan teirra miðar eftir at byggja 72 fermetrar stórar íbúðir á einum øki, ið teir longu hava gjørt byggi­ búgv ið á Norðoyri. Kostn­ að urin fyri hvørja íbúð er 1,1 mió krónur. Stødd og fígging Tey, ið hava áhuga fyri bygg ing í Norðoyggjum og øðrum støðum kring landið, kennast uttan iva við navnið Norðhús. Bæði í Havn, Eysturoynni og í Norðoyggjum standa nógv bygningsverk sum prógv um, at hetta er ein seriøs fyritøka. Bara í Klingru garði í Klaksvík hevur fyritøkan bygt átta av 10 bygningum, umframt Badmintonhøllina og nýggja Bónus­handilin í Klaks vík. Nú ynskja teir at taka næsta stigið, við at bøta um tørvin hjá teimum, ið heldur hava hug at búgva í eini íbúð á Norðoyri, enn byggja sær síni egnu hús. Í Klaksvík hevur ein royndir við at byggja raðhús fyri mongum árum síðani. Royndirnar av hesum hava verið so mikið góðar, at fólk ikki vilja flyta út úr teim um. Og teir tríggir menn inir hava eisini sæð og hoyrt um áhugan hjá fólki fyri ætlan teirra. Økið á Norðoyri hevur ligið byggibúgvið í nærum eitt ár, og nú skal so ætlanin setast í verk. Men til hvønn venda tær sær? – Í dag eru nógv eldri fólk í Klaksvík sum ynskja sær eina minni íbúð, enn tey húsini tey higartil hava búð í. ­ Hinegin vita vit eisini um ungfólk, ið hava áhuga fyri hesi íbúðunum. Her er møguleiki hjá pørum, ið annaðhvørt eingi børn hava, ella hava eitt ella tvey. Kostn aðurin og fíggingin gera helst eisini sítt til stóra áhugan, sigur Jógvan við Keldu. Men berur áhugi byggir ongar íbúðir. Tí verður skip að fyri einum kunnandi fundi fríggjakvøldið, har vænt andi meiri greitt verður, um ætlanin gerst veru leiki. Fimmfaldaðir íbúgvar Um og tá tær 12 íbúðirnar gerast veruleiki, fer tað at økja munandi um fólkatalið á Norðoyri. Veruleikin er, at seinastu 20 árini er talið av íbúgvum í bygdini nær­ um fimmfaldað. Í 1988 búðu ikki fleiri enn 20 fólk í bygdini, men bara tvey ár seinni var fólka talið komið uppá 54. Og síðani hevur tað bara gingið ein veg. Í dag búgva sostatt sløk 100 fólk her, og er tað tað mesta nakrantíð. Hóast bygdin liggur nak­ að burtur frá miðbýnum í Klaksvík, er tað ikki longri enn so, enn at tað er eins stuttur vegur haðani til t.d. skúlarnar í miðbýnum, sum tað er hjá teimum, ið búgva ovarlaga í býnum. Av Norðhús verður sagt, at økið har bygt verður á, er slætt og tí vælegnað sum bústaðarøki. Og ta løtuna, ið lagt verður til brots av álvara, fara tað væntandi ikki at ganga meiri enn sjey mánaðir, til flytast kann inn. – Vit miða eftir at tey fyrstu fólkini kunnu flyta inn í íbúðina longu í ár, sigur ein vónríkur Jógvan við Keldu. Ber 10% í eginpeningi Á tíðindafundi í Norðhús týsdagin kom fram, at Húsa lánsgrunnurin hevur játtað at fíggja ætlanina. Sambært samskiparanum, Jógvan við Keldu er henda júst av slíkum slagi at Húsalánsgrunnurin kann siga gott fyri hana. Og teir vilja átaka sær at fíggja 90 % av kostnaðinum. Tað vil siga, at keyparin í roynd og veru einans skal útvega 110.000 krónur sjálvur, meðan grunnurin fíggj ar restina. Tríggir møguleikar verða fyri fígging – yvir 15, 20 og 28 ár. Við lágari rentu, í løuni 4,5 %, verður mett, at fólk flest kunnu fáa tað at hanga saman fíggjarliga. Ein vansi er sjálvandi hann, at fjarstøðan ger at neyðugt er hjá fólki at hava bil. – Ein sannroynd er, at í dag er að nærum eins bíligt at eiga sum at leiga, sigur Jógvan við Keldu frá ráð gevandi fyritøkuni Mercant. Hann hevur loyst upp gávur fyri mangar ymiskar fyritøkur, og hevur nú savn að teir ymisku træðrirnar í byggiætlanini hjá Norð hús savnaðar. - Vit eru klárir at byrja. So skjótt sum tær fyrstu seks íbúðirnar eru seldar, verður ætlanin sett í verk. Og vit vænta, at tey fyrstu kunnu flyta inni longu í ár, siga teir tríggir - stjórarnir og brøðurnir í Norðhús, Rógvi og Hjalti Josephsen og samskiparin, Jógvan við Keldu Mynd: Tanja Sørensen/Durita Simonsen Taka eingi óráð fyri á Norðoyri Stuðulsdagur í Lindini 21. januar í ár vóru 10 ár liðin síðani Lindin byrjaði at senda. Lindin hevur øll hesi árini fíggjarliga verið hildin uppi við føstum stuðlum og gávum, og hevur samstundis verið í støðugari menning, men alt kostar. Komandi leygar dag frá kl. 14 og til umleið á midnátt verður spennandi stuðulsdagur í Lindini: Símun Hansen og Tór Arni Samuel sen fara at senda frá Sandoynni og Preben Hansen, Erna Há berg, Jenis av Rana, Absalon Áargarð og Hjørdis Háberg Peter sen fara at sita í útvarpstovuni í Lindini. Tónleika fram førslur og gestir verða eisini við í sendingini. Høvið verður hjá lurtarum at tekna seg sum stuðul ella at geva Lindini eina gávu. Arbeiðsloysið minkað í Norðoyggjum og Sandoy Nýggjastu hagtølini vísa, at arbeiðsloysið er alsamt hækkandi. Men tølini vísa samstundis, at soleiðis er ikki allastaðni. Størsta arbeiðsloysið var í Suðuroy, har 8,8 prosent vóru arbeiðsleys. Minsta arbeiðsloysið hinvegin var í Vágum, har einans 5,3 prosent vóru uttan arbeiði. Víst verður á, at í farna mánaði vóru 1554 fólk arbeiðsleys, 926 menn og 628 kvinnur. Hagtølini vísa haraftrat, at arbeiðsloysið vaks í øllum sýslum, uttan í Norðoyggjum og á Sandoynni. Her minkaði tað við ávikavist 6 og 7 fulltíðararbeiðsleysum. Annars vísa tølini, at størst arbeiðsloysið er millum tey ið eru yngri enn 35 ár og eldri enn 54 ár.