leygardagur 5. januar 2002síða 10

18 Nr. 3 - 5. januar 2002 Nr. 3 - 5. januar 2002 19 Sjey føroyingar hildu jól í Royal Chitwan National parkini i Nepal NEPAL Nina Brockie Fyri ein og hvønn eru jólini nakað heilt serligt. Men fyri Tommy Petersen, Maju Larsen og døtrar teirra, Liv og Gyðju á Argjahøvda og vinfolk teirra Irdi Nesham- ar, Ninu Brockie og útiset- arnar, Jan á Argjaboða og Torgunn Kragesten, skuldu hesi jólini verða eini ógloymandi. Tey høvdu av- gjørt at halda jól á ein heilt óvanligan hátt. Nevnliga i frumskóginum, ið nevnist Royal Chitwan National Park. Familjan Petersen hevur búð i nærum hálv- triðja ár í Nepal, meðan Jan og Torgunn fluttu til Kathmandu fyri mánaðum sídani. Og hóast frumskóg- urin ikki er so langt heiman í frá, er ein slík útferð ikki gerðandiskostur. Eitt sindur um Royal Chitwan National Parkina Umleið 120 km úr Kath- mandu liggur ein hin kend- asta tjóðarparkin i Nepal. Chitwan liggur sunnan fyri býin, Narayngadh, og hevur eitt tað ríkasta djóralívið í allari Asiu. Áirnar, Rapti og Narayani, liggja sum mark á norðara endanum av parkini. Til og við 1950 var loyvt at veiða øll djór í parkini og serliga var tað kongurin í Nepal, ið tók vinir sínar út hagar til at skjóta tikarar, nashyrningar og mong onnur djór. Síðani varð roynt at vinna á malariu í fimmti og sekstiárunum, og mørkini vórðu opnað fyri indarum og ættum úr fjøllunum norðanfyri. Samstundis vórðu djórini noydd at flýggja til útjaðaran av plantasjuni. Í 1963 bleiv so eitt øki friðað, og í 1973 bleiv frumskógurin at enda gjørdur til eina tjóðarpark fyri soleiðis at bjarga teim- um seinastu tikarum og nashyrningum í Nepal. Menniskjuni, ið høvdu sett búgv har, fingu hvør sín lut av jørðini uttan fyri plant- asjuna. Parkin er uml. 932 km2. Størsti parturin er skógur, og ein partur liggur i Churi fjøllunum, sum í støðum kemur upp í 800 metra hædd. Men har sum før- oysku familjurnar skuldu halda til var í láglendinum. Ferðin til Chitwan Tíðliga lítla jólaaftan varð lagt avstað. Fyri at koma til frumskógin varð fyrst og fremst neyðugt at koma út úr krókuta Kathmandudal- inum. Og tað var ikki bara at siga tað, tí at ferðslan er mikil, og ein varð heppin at hitta folk, ið dugdi at halda ferðslulógina í Nepal. So torført kundi tað tykast at koma fram. Men eftir at hava koyrt í nakrar tímar avgjørdu vit at steðga og siggja Devghat, har ið bil- førarin hjá Tommy var bliv- in fráhaldsmadur. Dev merkir »Gud« og ghat merkir »har ið áirnar møt- ast«. Hetta er ein heilagur staður, har ið nógvir nepal- esar koma til at liva sinar seinastu dagar. Fólkini vóru sera blíð og tóku væl ímóti ferðafolki. Nógv bleiv gjørt burtur úr, og øll fingu »Tika« (bletturin á pann- uni) frá einum guru, ið sat við templi. Sjalvandi vant- aði hann at faa eitt oyra afturfyri. Síðani helt ferðin áfram. Móttikin av einum majori Tá ið vit vóru komin so langt, ið til bar við egnum bili, vóru fólk frá Tiger Tops og tóku ímóti okkum. Sjálvur hægsti maðurin, Majorurin, tók væl ímóti fólki og bjóðaði okkum upp í stóru jeeparnar, sum skuldu føra okkum víðari inn í frumskógin har vit skuldu gista. So skjótt vit settu fotin i jeepin, fekk ein ferðil av, at nu var safarian byrjað, og spent vóru vit øll. Langt inn i skógin Tað kendist sum ævir áðr- enn vit komu inn har, ið vit skuldu gista. Og tann sjon, ið møtti okkum, tá ið vit komu innar i skógin. Tað var sum drigið úr søguni um Tarzan. Trøini á leiðini og fuglar í alskins litum, í teimum, ja eitt satt ævintyr. Væl bleiv tikið imóti fólki. Men vit fingu ikki meiri enn høvi at skifta klæðir, so skuldu vit uppliva okkara fyrstu safari á fílabaki. Hendan ferðin var tveir tímar long og spennandi, so troytt, svong og eym í end- anum komu vit heilskapað heimaftur. Dagurin hevði verið langur, og fólk vildu bara i kulluna. Endiliga jólaaftan Sum smábørn høvdu vit glett okkum til henda dag. Vit skuldu byrja við einum ríðitúri á fílunum. Sjálv- andi ynsktu vit okkum í jólagávu at sleppa at síggja ein tikara. Okkum varð sagt, at ein var heppin um tað tókst. Ein blaðmaður, ið skrivaði greinar um tikarar, hevdi búð tríggjar vikur hjá Tiger Tops bert fyri at síggja ein tikara, og ikki hevði tað eydnast honum. Mundi tað fara at eydnast okkum? Tað hevdi verið TANN besta jólagavan. Men nei, vit sóu alt annað. Apur, nashyrningar, dádyr, ørnir og krokodillur, men ongan tikara. Um kvøldið hildu vit jól. Tað skuldi verða so nær tí vit kendu heimani í fra. Við rís á la mande, jólaevangli- ið og fyri Gyðju, dansin um jólatræið. Vit høvdu eitt lít- ið seymað jólatræ við út. Vit skuldu sita á kamarin- um og halda jól. Træið stóð so fitt á borðinum og undir tí allar jólagávurnar. Eftir at hava etið, dansað og pakkað upp var bert eitt at gera – fyrireika seg til fyrsta jóladag i frumskóg- inum. Ovanliga heppin So kom tann dagurin, vit gingu og droymdu um. Vit sáu nakað heldur ovanligt. Vit høvdu verið tann van- liga filabaks-turin, og seinnapartin skuldu vit so á ein sokallaðan »jeepsafari- túr«. Hetta var í einum opn- um jeepi, so vit sótu har øll so væl ballað í ullint pash- mina teppi. Tað sýntist, sum um vit koyrdu og koyrdu og einki sóu, men so burtur úr ongum kom ein bjørn. Ferðaleiðarin segði, at hetta var tann fyrsta, hann hevði sæð í ár. So vit vóru glað og ikki longur kedd um, at vit ongan tikara høvdu sæð. Men, men á leiðini heim hittu vit hana. Tað var ein stór tikarahon, ið kom fram úr trøunum og gekk beint ímóti okkum. Øll voru púra frá sær sjalvum av spenn- ingi, men samstundis vóru vit noydd at binda frið fyri ikki at styggja hana burtur. Hon gekk pura rólig beint ímóti okkum. Hugdi upp á okkum, tevjaði upp í luftina, sum um hon visti, at har var okkurt, ið hon kundi fáa sær til matna. Tá ið hon var uml. tríggjar metrar frá okkum, meinti ferðaleiðarin, at hon var alt ov nær, so vit startaðu bilin, so tikarin brávendi út í trø- ini. Tá hildu vit, at vit høvdu sæð tað seinasta av henni. Vit koyrdu bilin fram, og vit voru ikki meiri enn beint steðgað, tá hon kom undan aftur aftan fyri bilin og gekk víðari, sum um einki var hent. Tevjaði, vendi sær á og hugdi at okkum og gekk líkasæl víðari. Ferðaleiðar- in segði okkum, at ofta gingu tikararnir á vegnum, tí at tað var lættari enn at ganga í manshøga fílagras- inum. Nú kundu vit venda nøs- ini móti Kathmandu aftur. Vit høvdu fingið okkara jólagavuynski. Jól i frumskóginum: Ynkstu okkum at síggja ein tikara… C M Y K 19 18 Viðmerkingar til Jákup Petersen, yvirlækna í greinini hósdagin 3. januar 2002 undir heitinum neyðtøka av Landssjúkrahúsinum Sjúkrahúsleiðslan Jóanis Erik Køtlum Marin Vang Anne Grethe Mikkelsen Sjúkrahúsleiðslan vil fyri tað fyrsta siga at vit fyri ein stóran part eru samd við tí, sum stendur í greinini og tí eisini halda at hon er við til at seta málið viðvíkjandi B6 í rætta perspektiv. Tó hava vit mett tað neyðugt at koma við nøkrum viðmerk- ingum og svarum til ein- støk punkt í greinini, eisini fyri at nýta høvi til at greiða frá okkara sjónarmiðum í hesum máli, sum hevur fingið drúgva viðgerð í fjølmiðlunum. Semjan Orsøkin til at sjúkrahús- leiðslan avgjørdi, at gera eina semju við sjúkrasystr- arnar á B6, var einans fyri at deildin kundi lata uppaft- ur 7. januar við kvalifiser- aðum starvsfólki, soleiðis at borgarnir kundu fáa tað heilsutænastu, hann hevur krav uppá. Alternativið var, at standa fast, við tí í væntu, at Landssjúkrahúsið kom at mangla seingjapláss 7. januar 2002 og við møgu- leika fyri, at ósemjan kundi spreiða seg til aðrar deildir sum óivað vildu blivið meira tyngdar av arbeiði. Semjan er soljóðandi: Til Sjúkrasystrafelag Føroya Vísandi til semingsroynd- ina ímillum Sjúkrasystra- felag Føroya og leiðsluna á Landssjúkrahúsinum 28. desember 2001 hevur leiðslan á Landssjúkrahús- inum avgjørt, at ganga við til fylgjandi krøv frá sjúkra- systrunum á B6, soleiðis at deildin kann lata uppaftur, sum ætlað, 7. Januar 2002.: 1.At leggja pening afturat lønarjáttanini, svarandi til 1,8 sjúkrassystir, tíðar- avmarkað til 6 mánaðir, í samband við umstruktur- eringar á medisinska deplinum. 2.Tær 18 sjúkrasystrarnar hava møguleika fyri skrivliga, at taka upp- søgnirnar aftur inna 31. desember 2001 kl. 16.00, og kunnu halda áfram í starvinum við óbroyttum setunarviðurskiftum. Skrivini skulu avleverast í postkassan hjá Al- manna- og Heilsumála- stýrinum. 3.Sjúkrahúsleiðslan ger, saman við medisinsku depilsleiðsluni, eina stutttíðarætlan yvir út- skifting av hjálpiamboð- um. sjúkrahúsleiðslan Kollektiva uppsøgnin Leiðslan kundi valgt at roynt málið víðvíkjandi uppsøgnunum í rættinum, tí at talan møguliga er um eitt kollektivt kampstig, sum er ólógligt. Hetta var ikki gjørt m.a. tí hetta krevur drúgva prógvførslu og tí at skotbráið, at fáa deildina mannaða aftur var stutt. Framhald á síðu 26 Ósemjan skuldi ikki breiða seg