mikudagur 31. mars 2010síða 21

nr. 63 · 31. mars 2010 21 VIKUSKIFTI páska áður hava sæð innan føroyska list. »Yvir høvur haldi eg, at tey ungu lista­ fólkini eru nógv meira persónlig í teirra list í mun til tey eldru. Veit ikki hví so er, men tað er hvørfall sera spenn andi. Kanska tí vit eru meira frí? Tað tykist, sum føroysk listafólk hava arbeitt við teimum somu motivunum nú í eini hundrað ár. Sigast skal tó, at fram sýn­ ingin Svart og Reytt, sum eg var til í Steinprenti í síðstu viku var góð og øðr­ vísi, so okkurt gott er…« Onki umhvørvi Á einum sera viðkomandi fundi um list, ið var fyri kortum í Miðlahúsinum, greiddi Inger Smærup Sørensen í áhugaverdari framløgu frá, at tað stendur illa til við føroysku listini. Til dømis um vit hyggja eftir, hvar tey ungu listafólkini búleikast, tí tað er ein sannroynd, at ógvuliga fá búgva í Føroyum. Eg havi ikki tølini, men vóni, at lesarin fær høvið at kanna tey, tá okkurt av okkara bløðum ella tíðarritum raðfestir listina so frægt, at tey gjalda uppleggshaldaranum fyri at skriva eina grein um evnið. Hvussu er og ikki, eru tølini ófrættakend, so eg spyrji Heiðrik á Heygum um hann er partur av einum listarligum umhvørvi í Føroyum. Hann svarar eitt sindur ørkymlaður: »Um tað er nakað listarligt umhvørvi í Før oyum, so veit eg ikki av tí. Mítt listar liga umhvørvi havi eg saman við vin fólkum, ið hava somu áhugamál sum eg. Eri helst eitt av teimum mest ópolitisku menniskjunum í verðini. Eg hvørki hyggi í sjónvarp ella lesi bløðini, so ein politiskur listamaður trúgvi eg ikki, at eg nakrantíð verði« Sterkt silki Heiðrik er, sum áður nevnt, ómetaliga fjøltáttaður listamaður og hevur gjørt fløguhúsar, scenografi og annað um­ framt myndlist, tónleik og film. Í øll um, sum hann ger, er Heiðrik super­estet­ ikari og tí var tað við serligum spenn­ ingi, eg hugdi at filminum »Aldur«, sum filmsliga er ein stuttur, poetiskur dokumentarfilmur, ið er settur saman av óvanliga væl komponeraðum mynd um. Undirritaða er sjálv so mikið tón leika­ liga og myndaliga hugaður per sónur, at eg í fyrstu syftu ikki fekk ta fantastisku, lívsjáttandi søguna um svimji ommuna við. Og hetta var ikki, tí søgan var torskild ella illa frágreidd. Tað vóru frálíku meditativu tónar Brynjolfs á Heygum og sjálvar myndirnar, ið hug­ tóku og sótu eftir í sinninum. Myndir, sum eru skaptar av einum mynd lista­ manni, ið hvar hann hyggur, fær eyga á stórbæran vakurleika. Á nógvum av myndunum sæst, at Heiðrik hevur ein forkærleika fyri symmetri og monumentaliteti, eins og myndirnar úr filminum eru so tilfarsliga sterkar, at tú sum áskoðari veruliga følir teg kínda av mjúka silkinum í fína borðdúkinum hjá svimjiommuni, eins og tú fært nøtr­ andi gásarhold, tá konan traðkar út í ísa kalda sjógvin. Myndirnar hjá Heiðrik eru ofta trý­ býttar í bygnaði, eins og hann ofta nýtir eina sonevnda pyra midu kompositión í myndum sínum. Á tí økinum eru hans­ ara myndir ikki so fjarar frá jarðarferð Mikinesar, sum ein skuldi hildið. Serligi myndabygnaðurin hevur við sær javn­ vág og autoritet og ein næstan religi­ øsan dám í myndum, sum geva huga­ sam band við náttúrureligiøsa hug lagið í myndunum hjá gamla týska ro mantik­ aranum Caspar David Friedrich Heiðrik greiðir sjálvur frá, at hansara mál við filminum var at vísa, hvussu hann sær ommu sínu: »Eitt portett, sum eg haldi ongin annar kann gera, tí tey ikki kenna hana persónliga. So tað var faktiskt bara vakurleikin, eg var áhugaður í: Vakurleikin í, hvussu hon hevur livað sítt lív og vakurleikin í, hvussu hon yvirlivir. Filmurin snýr seg ikki um eina gamla konu, sum svimur á sjónum hvønn dag, men um trúgv og yvirlivilsi. Nakað, ið vit øll kunnu relatera til…« Tá undirritaða at enda spyr typiska endaspurningin um framtíðarætlanir, kemur eitt ljódligt suff frá lista mann­ inum, sum sigur, at framtíðin er farin at ørkymla eitt lítið sindur. Men fyrst skal ein fløga gevast út, og síðan er tað listaframsýningin í summar, ið skal fyrireikast. Vit ynskja Heiðrik góðan byr og eru so smátt farin at spíska blý­ antar, meðan vit gleða okkum til aldur­ dómin. Føroysku listakvinnurnar eru meir kenslubornar enn menninir, sum bara mála landsløg Um nakað listarligt umhvørvi er í Føroyum, so veit eg ikki av tí mynd: privat Eg hvørki hyggi í sjónvarp ella lesi bløðini, so ein politiskur listamaður trúgvi eg ikki, at eg nakrantíð verði Aldur Dømi um vælkomponeraðar myndir í filminum »Aldur«