fríggjadagur 11. januar 2002síða 2

2 Nr. 7 - 11. januar 2002 Nr. 7 - 11. januar 2002 3 Hóast tað longu er langt síðani, tú fylti áttati ár, fari eg við hesum at senda tær eina lítla heilsan. 80 ár eru nógvir dagar tilsamans. Eg tori ikki ein- gong at royna at telja, men dagarnir eru nógvir. Og ikki eru teir farnir til ónýtis. Knoss og baks, stríð og strev - alt við einum smíli, til øll, ið komu framvið. Ikki minst tá tað snúði seg um familju tína, børn tíni, og sum tíðin gekk eisini dýrabaru ommubørn tíni. Nú hevur tú fingið langommubørn, og fram- vegis oysir tú av, fyri meg at vísa seg, tí ótømandi krukkuni. At skipa fyri hevur tú altíð dugað. Tá heystið kom vart tú tilreiðar. Baljur, tunnur, íløt, hjallur, fjós, nevn tað, og tað var vaskað. Alt var til reiðar, eingin nýttist at bíða eftir tær. Einki fjas. Vit fingu nál stungna í hondina, og so var bara at seyma. Tað var seg pylsuindir eins væl og fótamørar. Einki var at bíða eftir, skjótari byrjað varð, skjótari var liðugt. Harra Gud viti, hvørjum tað líktist, men seymað varð og tað skjótt. Hoyggingin kundi inn ímillum verða tung at fara undir, men tá tú skipaði fyri, gekk alt sum eftir ánni. Og sum tú plagar at siga: "Fer alt inn í einari stórari rúgvu, so verður tað gott". Eingin orsøk at ivast, tað tekur eisini alt ov langa tíð. Stutt sagt Dany: Hóast lítil og spinkul hevur tú ongantíð bakkað fyri arbeiði. Tað var og er framvegis bara ein vegur, og tað er at fara í gongd – fáa tað frá hondini. Røsk og hjartagóð eru bara tveir av teimum egin- leikum, ið eyðkenna teg. Fyri meg, hevur tú fylt út millum komma og punkt- um, sett tingini í perspektiv, givið mær tær rammurnar mær tørvaði. Takk, at tú og Jakku eisini høvdu rúm fyri mær, við øllum mínum feil- um, og lótu meg verða part- ur av familju tykkara. Ongatíð tá, tíansheldur í dag, letur tú nakran av okkum verða í iva um, at tú hevur eitt aðalmál við lívið tínum, og tað er at vísa á Harran Kristus, sum er tær so kærur, og størstur av øllum. Eisini tað kæra ver- móðir, takki eg tær fyri. Verdóttir tín Randi Ein føroyingur í Dan- mark gjørdi kvettið herfyri, tá hann fór at taka sól í grannalag- num hjá sær. Í sól- miðstøðini fann hann 93.000 krónur, og týs- dagin fekk hann stóra finningarløn frá takk- sama manninum, sum átti pengarnar. HEPPIN FØROYINGUR Magnus Dam Keypmannahavn Jan Berg, sum býr á Fred- eriksberg í Keypmanna- havn, hevur nú ráð at fara suðureftir, um honum lyst- ir. Hann er júst vorðin 7.000 krónur ríkari, tí hann stutt undan jólum fór inn í eina sólmiðstøð í granna- lagnum. Inni í sólmiðstøð- ini hekk ein taska við næstan 100.000 krónum, og burturav mongu pengunum fekk Jan Berg týsdagin 7.000 krónur í finningar- løn. - Eg trúði ikki mínum egnu eygum, tá eg kom heim og sá, at taskan var kjokkfull við pengum. Allur kroppurin skalv, so kløkkur og bilsin var eg, greiðir Jan Berg frá. - Fyrst helt eg, at tað lógu umleið 20.000 krónur í taskuni – ein rúgva av størri og smærri seðlum. Tá eg seinni fór at telja nærri eftir, gekk tað upp fyri mær, at tað lógu 93.000 krónur í taskuni. Tá gjørdist eg upp aftur kløkkari og hugsaði, hvussu í allari víðu verð nakar kundi gloyma so nógvan pening eftir inni í einari sólmið- støð. Royndi at finna eigaran Eingin annar var staddur í sólmiðstøðini, og tí gjørdi Jan Berg av at taka taskuna heim við. Í taskuni fann hann, umframt nógva pen- ingin, ymisk pappír hjá ein- um manni úr Teilandi, sum eftir pappírunum at døma búði í Danmark. Eitt telefonnummar var eisini í taskuni, og Jan Berg umhugsaði tí at ringja til mannin. Hinvegin hugsaði hann eisini um, hvaðani pengarnir stavaðu. Um talan var um pengar frá ein- um brotsverki, og um hann tí fór at koma sær sjálvum út í óføri við at seta seg í samband við mannin. Eftir nakað av umhugs- unartíð ringdi hann til mannin, men eingin tók telefonina í hinum enda- num. Dagin eftir fór hann tí á politistøðina við taskuni og greiddi frá, hvar og hvussu hann hevði funnið peningin. Á politistøðini vóru tey eins kløkk og Jan sjálvur, tí tað er ikki á hvørjum degi, at fólk finna 100.000 krónur. Jan fekk í fyrsta umfari 2.000 krónur í finningar- løn, og politiið lovaði at ringja til hann, tá tey høvdu funnið fram til eigaran. Kanska hevði eigarin hug at geva honum eina hægri finningarløn. Hevði mist vónina Politiið fór nú undir at leita eftir eigaramanninum, men ikki fyrrenn mánadagin – tríggjar vikur seinni – ring- di politiið aftur til Jan. Tá hevði løgreglan tikið tei- lendska mannin við á støð- ina til avhoyringar at vita, hvaðani pengarnir stavaðu. Tá greiddi maðurin pol- itinum frá, at hann arbeiddi á einari matstovu hjá fost- urpápanum í Keypmanna- havn, og at peningurin var umsetningur frá matstovu- ni. Hann varnaðist ikki, at hann hevði gloymt taskuna fyrrenn 20 minuttir eftir, at hann var farin av sólmið- støðini. Tá hann kom aftur, hekk taskan ikki longur á vegginum. Sjálvur segði hann, at hann ikki vildi melda til- burðin, tí hann væntaði ikki, at nakar fór at trúgva honum. Hóast sjónbandatól eru á sólmiðstøðini, so var bara "kavi" at síggja frá hesum kvøldinum, hann misti peningin. Hann hevði tí mist alla vón um, at pengarnir skuldu koma afturíaftur. Vánaligastu jólini í lívinum Men so var ikki, og hesum kundi hann takka Jan fyri. Teir báðir hittust á politi- støðini týsdagin, og Jan fekk 5.000 krónur afturat frá honum. Eigarin hevði tá gingið øll jólini og nýggj- árið við og hugsað um mistu pengarnar. Fyri Jan segði hann, at hetta vóru tey vánaligastu jólini í lívi- num. Onkur annar var kanska ikki farin á politistøðina við pengunum, men hendan tankan hevði Jan ongantíð. Hann hugsaði, at onkur saknaði peningin og helst var í einari ólukkuligari støðu. Og ringu samvitsku- na, sum hann fyri vist hevði fingið, um hann ikki var farin við pengunum, vildi hann einki hava við at gera. Í dag er Jan Berg væl- nøgdur, og fyri tær 7.000 krónurnar kundi hann keypt sær ein ferðaseðil suðureftir í fjálgu sólina. Men tað ger hann kortini ikki. Fyribils heldur hann seg til handilssólina á Frederiksberg. -Tað lønar seg betur, sigur hann. Bjarni Sigurbjörns- son sýnir fram mál- ningar í Norður- landahúsinum LISTAFRAMSÝNING Tíðindaskriv Leygardagin tann 12. Janu- ar 2002 kl. 14.00 letur mál- ningaframsýningin hjá Bjarna Sigurbjörnssyni í Norðurlandahúsinum. Bjarni Sigurbjörnson er føddur í Íslandi 1966 og hevur útbúgving frá Lista- skúla Íslands og seinni frá the San Francisco Art Insti- tute, har hann varð Master of Fine Arts í 1996. Í San Francisco undirvísti hann eisini saman við profess- arum sum Sam Tchakalian, Anne Appelby og Julius Hatofsky Málningar hansara, ið er abstakt listaverk, málað á glas, eru sýnd fram í Dan- mark, Íslandi og USA, og hevur hann hevur fingið sera góð ummæli fyri verk síni. Framsýningin er í Norð- urlandahúsinum til og við 10. februar 2002. Seint verður nýggjársmorg- un 2002 gloymdur, tá bróð- ir ringdi heimanífrá og bar boðini, at fløggini í bygdini veittraðu í hálvari stong. Dánjal Johannus var farin bert 31 ára gamal. Tíðin steðgaði, og tárini vóru ikki til at halda aftur. Hví og hví hann? Spurn- ingar, sum fara at standa ó- svaraðir. Harrans vegir eru ikki okkara vegir. Tankarnir leita aftur í tíð- ina, tá barnaskógvarnir vórðu traðkaðir í heim- bygdini. Minnist ta ferðina, vit báðir fóru á Vatnsnes at fiska síl. Túrurin endaði tó á einum bilverkstaði í Vági, hagar bilurin varð sleip- aður, eftir at hol fór á botn- karið á veg niðan á Vatns- nes. Onki síl, men eitt upp- livilsi ríkari. Starv títt hevði tú á smoltstøðini í Grønadali. Arbeiðssemi var títt ser- merkið, og ringt verður at taka arbeiðið upp eftir teg á smoltstøðini, har tú við tíni vitan eftir nógv ár vart álit- ismaður. Títt stóra ítriv var seyður, og hetta legði tú nógva tíð og stóra orku í. Og væl bar til. Í vetur slaktaði tú ein tann størsta veðrin, ið menn vita at siga um í Føroyum. Lítillátin vart tú sum fáur, og neyvan var tað tú sjálvur, sum syrgdi fyri, at tíðindini um veðrin bór- ust í bløðunum. Sum seyðamaður hevði tú altíð tín góða vin, hundin, við í fylgi. Á túri okkara á Vágfelli, seinast eg var heima, hugtókst tú meg vid tí samarbeiði, sum tú og hundurin høvdu. Eftir tínum boðum rak hundurin seyðin, júst so sum tú hevði vant hann at gera. Upp- læring av hundi krevur bæði hegni og tol, sum tær var ognað í ríkiligt mát. Á ferð tíni í stórbýnum fyri tíð síðani stakst tú inn á gólvið. Hugnaligt var at prátað um gamlar dagar. Títt góða lag og blíða lyndi hevði tú við tær, har tú vart. Dánjal Johannus upp- livdi sítt lívsins summar, nú deyðin kom sníkjandi og eirindaleyst rykti hann burtur. Tú og Dóris høvdu valt eina felags framtíð, men lagnan unti tykkum bert stutta tíð saman. Góða Dóris, okkara tankar eru hjá tær í hesi sváru tíð. Foreldur og systkin og øll tit, ið hava mist, má Harrin styrkja tykkum. I slíkari stund eru orð fátøk. Friður veri við minninum um Dánjal Johannus. Ein vinur Til vermóður mína Dany í Jógvanstovu á 80 ára degnum Jan Berg var forfardur, tá hann stutt fyri jól fann eina tasku við næstan 100.000 krónum. Nú hevur eigarin fingið peningin aftur, og Jan hevur fingið finningarløn Fann 93.000 kr. í sólmiðstøð Minningarorð um Dánjal Johannus Petersen Porkeri Tøkk Hjartaliga takki eg tykkum øllum, sum gjørdu 80 ára føðingardagin so hugnaligan. Tøkk fyri vitjan, gávur og telegramm. Gott nýggjár, øll somul. Sigrid Jespersen Íslendsk framsýning í Norðurlandahúsinum Sosialurin hevur gjørt eitt sindur við tunlar og trygd seinastu tíð- ina. Sum eitt respons uppá hetta hevur Landsverkfrøðingur- in sent út kunningar- skriv um trygdina í Føroya tunlum TRYGD OG TUNLAR Ingrid Bjarnastein Í Føroyum hava vit norskar tunlanormar. Har verður millum annað kravt, at trygdarútgerð skal vera í tunlum. Allir nýggir tunlar í Føroyum lúka hesi krøv, og ætlanin er, at teir gomlu skulu fáa útgerðina, sum neyðug er. Landsverkfrøðingurin luttók á ráðstevnu í Noregi í 1996 um trygd í tunlum. Landsverkfrøðingurin hev- ur síðani tá so arbeitt við málinum, og í 1999 varð ein bólkur settur at arbeiða við eini tilbúgvingarætlan fyri Kollafjarðartunnilin. Ætlanin er at byrja við Kollafjarðartunnlinum, og síðani flyta arbeiðið so við og við út til hinar tunlarnar í landinum. Henda ætlanin hevur tikið sína tíð, og varð hon ikki liðug fyrr enn beint fyri jól 2001. Onki veðhald Tað ber ikki til at tryggja, at óhapp ongantíð fara at henda. Sum til dømis tær stóru vanlukkurnar í tunl- unum í Europa, kunnu tær henda í Føroyum? Tryggj- ast kann ikki, at tað ikki hendir, men sannlíkindini fyri, at tað hendir eru ógvu- liga lítil, av tí at ferðslan í Føroyum bert er ein brot- partur av ferðsluni í Mið- europa. Í Føroyum er mesta miðalferðslan pr samdøgur í føroyskum tunlum 4.200 bilar, meðan hon er 90.000 bilar í norskum tunlum. Hagtøl siga, at óhapps- títtleikin á veganetinum í Føroyum er lægri enn í hin- um norðanlondunum. Um hugt verður eftir óhappstítt- leika í tunlunum, har eldur er við, í mun til óhapps- títtleika við persónsskaða á vegnum, er tann í tunlunum 90% lægri í tunlunum pr akfarskilometur. Í miðal fyri allar tunlarnar í Føroy- um er óhappstíttleikin har eldur er uppi í, 0,02 óhapp pr. mió. akfarskilometur, ella í øðrum orðum 0,15 óhapp um árið. Um hesi tøl verða flutt yvir á Kolla- fjarðartunnilin, gevur tað okkum eitt tal, sum eitur 0,06 óhapp um árið, ella eitt óhapp hvørt 18. ár. Higartil hava óhappini við eldi í tunlum í Føroyum ikki verið álvarslig, meðan 732 fólk eru skadd á vega- netinum, og harav eru 45 deyð. Følsk trygd verri enn eingin trygd Oyvindur Brimnes, lands- verkfrøðingur, sigur, at peningur og og raðfesting eiga at vera gjørd rætt, tí annars er vandi fyri falskari trygd, og følsk trygd er verri enn eingin trygd. Grundtankin er fyrst at fyribyrgja eldsbruna í tunl- um og í øðrum lagi at sløkkja og bjarga. Og hetta, sigur landsverksfrøðing- urin, kann setast upp í seks punkt: 1:At fyribyrgja ella minka um vandan fyri óhappum við eini "rættari" kon- struktión, t.d. ljósi undir loftinum 2:At hava útgerð soleiðis, at eldur kann sløkkjast innan fáar minuttir, t.d. pulvursløkkjarar 3:At alarmera myndugleik- arnar við t.d. neyðtelefon 4:At avmarka avleiðingar við at ávara aðrar bilfør- arar, t.d. reytt ljós og bummar við innkoyring- arnar 5:At avmarka eldin við ikki at nýtta brennbarar kon- struktiónir 6:At hava skipaða hjálp, tá ið vanlukkan/óhappið er hent, t.d. eina tilbúgving- arætlan. Kanningar í Noregi hava víst, at tað er nærum ómøguligt at gera nakað hjálpi- ella sløkkingarar- beiði frá royksíðuni, meðan tað ber væl hinumegin. Tí er ætlanin at fáa eina me- kaniska ventialtión upp í øllum tunlum, sum hava eina ávísa longd og ferðslu. Kelda: Kunningarskriv frá Landsverkfrøðinginum. Hagtølini í nýtt eru eru fyri árini 1990-99 eisini frá Landsverkfrøðinginum. Trygd í tunlum Vilmund Jacobsen Tvøroyri: Ikki færri enn fimm skip hava landað á Tvøroyri hesa vikuna. Mikudagin var garna- skipið, Ólavur Hvíti, við 14.000 pundum av hav- tasku, og sama dagin var Phoenix við 220.000 pund- um av upsa. Hósdagin, tá ið vit frættu, landaði Vesturskin 80.000 pund av kongafiski og upsa, og kl. 13 hósdagin skuldi Suðringur koma við 220.000 pundum av upsa. At enda í røðini kemur garnaskipið, Anita, í dag við 20.000 pundum av svartkalva. Byrjaðu mikudagin Bjarni Hansen, virkisleið- ari á Fiskavirking á Tvør- oyri, sigur, at tey keyptu nakað av svartkalva í síðstu viku, og tá vóru nøkur fá fólk til arbeiðis, men verulig gongd kom ikki á aftur fyrr enn mikudagin í hesi vikuni, tá ið alt ar- beiðsfólkið varð boðsent. - Í løtuni hava vit nógvan fisk inni, so her verður ríkiliga at gera teir næstu- dagarnar, sigur Bjarni Hansen. Fleiri skip landað á Tvøroyri C M Y K 3 2