mikudagur 28. apríl 2010síða 6

Mikudagur 28. apríl 2010 · Nr. 74 6 Sosialurin Ein kona misbr meg kynsliga KYNSLIG MISNÝTSLA Í meira enn 30 ár duldi Beinta Pedersen fyri øllum, at hon sum smágenta kynsliga var misbrúkt, men nú er hon so væl fyri, at hon hevur dirvi til at stíga fram. Tað ger hon í vónini um at kunna hjálpa øðrum. – Eg ivist ikki í, at Kris eigur lívið í mær, sigur hon Randi Jacobsen Sum smágenta og hálvvaksin var Beinta nokkso ómøgulig, og í sín­ um ungu árum var hennara lív nokkso rótut. Men so møtti hon manninum í hennara lívi, og í 1993 fluttu tey til Danmarkar, har hon fór at út­ búgva seg til heilsurøktara. Ikki eitt menniskja visti, at Beinta øll hesi árini gekk og bar upp á ein loynidóm, sum hon skamm að ist við, og sum hon ikki tordi at siga foreldrunum frá av ótta fyri, at tey ikki fóru at trúgva henni: At hon sum smágenta var kyns liga misbrúkt eina ferð av ein um manni og fleiri ferðir av eini konu. Sjálv heldur Beinta, at júst hetta var orsøkin til, at hon var so óstýrilig sum barn og yngri. Hon fortrongdi ongantíð sínar upp liv ing ar, men tosaði ikki um tær við nakran. Tað kókaði yvir ­ Tá ið eg so fór at lesa til heilsu­ røkt ara og lærdi nógv um sálar­ frøði, kom alt fram fyri meg og órógv aði mítt lív. Eg fór at drekka illa fyri at doyva kenslurnar. Ein dag segði maðurin, at leitaði eg mær ikki hjálp, rýmdi hann, sigur Beinta. Hon fór tá til ein psykolog og fekk tosað um tað, men tað gav ikki ta stóru hjálpina. Beinta hóraði víðari. Tá ið hon segði manninum frá sínum loynidómi, var hann skakk ur, men hann trúði henna, og hann hevur síðan stuðlað henni allan vegin ígjøgnum. ­ Hann hevur verið ómetaliga tol in. Eg kundi ikki fingið betri mann, og hann er veruliga góður við meg, sum eg eisini eri við hann. Beinta, sum búði í Danmark, fekk seg ikki til at ringja til for­ eldr ini og siga, hvussu var. Í staðin skrivaði hon teimum eitt bræv. Í teim um døgunum longdist henni ógvu liga nógv eftir foreldrum og systkjum, sum kundu stuðlað henni eisini. Ætlaði at drepa seg Aftur var galið hjá Beintu, tá ið tey fluttu heim. ­ Eg hugsi mær tilveruna sum eitt glas, ið fyllist upp og kann flóta yvir. Glasið var ikki fult aft­ ur, fyrr enn vit fluttu aftur til Før­ oya og búsettu okkum í Hval vík fyri nøkrum árum síðan, sigur Beinta. Eitt kvøldið Beinta og familjan sótu heima í Hvalvík og ótu døgurða, stakk Beinta knappliga av í bilinum og koyrdi til Saksun­ ar, har hon ætlaði at leypa út av onkra staðni. ­ Eg veit ikki, hvussu tað bar til, at eg fór inn í eitt summarhús hjá nøkr um grannum hjá foreldrum mín um í Havn. Har oysti eg alt burt ur úr mær, og tað gjørdi mær væl, sigur Beinta. Hon er fegin um, at hon ikki gjørdi álvara av at taka lívið av sær, tí hetta kvøldið setti nakað í gongd í henni. Kris hjálpti Nakað eftir vendi hon sær til felags skapin Kris, ið hjálpir kynsliga mis nýttum fólkum, men tá ið hon ringdi, fekk Gvøðbjørg West ikki tosað, men ringdi aftur. Ikki fyrr enn hon hevði ringt nakrar ferðir, tók Beinta telefonina, og soleiðis kom hon í samband við Kris. ­ Eg meini tað veruliga, at Kris eig ur lívið í mær, sigur Beinta. Tvey tey seinastu árini hevur Beinta verið í einum sjálv hjálpar­ bólki hjá Kris. Í bólkinum eru sjey kvinn ur í nøkulunda sama aldri, allar hava tær verið misbrúktar kyns liga. Tað ger Beintu væl at sita saman við teimum og práta, tí tær skilja so væl hvør aðra. Beinta dugir ikki at siga, hvussu leingi tað vardi, at hon varð misbrúkt. Hon minnist tað bara sum leingi. Hon metir, at hon hev ur verið sjey átta ára gomul. Hon hevur tosað nógv við tey trý sysktin síni, og eingin teirra hev ur upplivað nakað slíkt. Hví bara eg? ­ Hví skuldi tað ganga bara út yvir meg? Er ein spurningur, sum fyll­ ir nógv í høvdinum á Beintu. Hon leggur stóran dent á at fáa fram, at tað ikki var nakar av hennara nærmastu, sum mis­ brúk tu hana kynsliga. Tað gjørdi tvey vinfólk hjá familjuni, ein mað ur og ein kvinna óheft av hvør øðrum. Maðurin misbrúkti Beintu eina ferð, og ein kvinna misbrúkti hana fleiri ferðir. Misbrúkið fór fram bæði heima hjá Beintu og teim um og heima hjá konuni. ­ Fór eg inn í kamarið at spæla, kom hon aftan á mær. Tað ringas­ ta eg visti, var tá henda konan sat barna genta hjá mær og skuldi leggja meg um kvøldið. Meðan hon legði meg og bað faðir vár, gjørdi hon tað, sigur Beinta. ­ Og tað gjørdi, at eg vendi kristin dóminum bakið. Nú er hon ikki so avgjørd longur. Er opin Beinta hevur tosað opið við for eldr ini, systkin og vinfólk um tað, sum henni var fyri, og hon held ur tað gjørdi øllum væl, at bæði foreldrini og tvær vinkonur vóru við eina ferð og tosað við Kris. Tí skilja tey so væl, hvussu hon hev ur havt tað og hevur tað. Eisni hevur Beinta tosað opið við starvsfelagar sínar, sum altíð eru til reiðar at tosa, tá ið Beintu tørv ar onkran at lurta eftir sær. ­ Tað gjørdi serliga mammu so ilt at hoyra, at eg varð misbrúkt, tí hon kendi skyld av, at hon einki varn aðist. Men hon eigur ikki at kenna skyld, tí hon kundi ikki vita nakað, sigur Beinta. Vil hjálpa øðrum Hon hugsaði seg væl og virðiliga um, áðrenn hon tók avgerðina um at siga sína søgu alment. ­ Eg geri tað í vónini um at hjálpa øðrum. Eg giti, at nógv mis­ brúkt ikki vilja stíga fram, tí tey eru bangin fyri, at onnur halda tey eisini vera misbrúkarar av børn um. Men soleiðis mugu fólk ikki hugsa, sigur Beinta. Hon er fegin um at vera komin so langt, at hon fær tosað um kyns liga misbrúkið av sær, tí tað er so ræðuligt at skula ganga einsa møll við slíkum ringum upp­ liv in g um. ­ Hemmiligt er vemmiligt, sum eg plagi at siga. Í vár luttók Beinta á einum skeiði, sum Kris hevði í Kelduni í Skálafirði, og har segði Beinta sína søgu. Tað gjørdi hon eisini í einari aðrari samkomu. Hetta merk ir tó ikki, at Beinta hevur lagt lív sítt um og er farin at virka í nakrari samkomu. Beinta er fegin um, at tað eydn aðist henni at konfrontera mann in, sum misbrúkti hana, áðrenn hesin maðurin doyði. ­ Hansara svar vara bara, at hann helt meg ikki taka tað so tungt. Konuna fekk hon ikki tosað við, áðrenn hon doyði, tí konan flutti úr Havn, men eftir at konan doyði, hevur Beinta skrivað fleiri brøv til konuna, og tey brøvini eru sjálvsagt ongantíð send. Men tað er ein máti at sleppa av við aggið. Kris hjálpir væl Beinta rósar Gvøðbjørg West fyri at duga væl at tosa við fólk, sum hava verið fyri kynsligum mis­ brúki. ­ Hon dugir so væl at lurta og seta seg inn í støðuna, tí hon hugs ar við hjartanum. Hon hevur bæði grátið og flent, tá ið vit hava tos að saman. Beinta heldur, at ein felags­ skap ur sum Kris átti at fingið nógv størri fíggjarligan stuðul, tí Kris ger eitt gott arbeiði, sum spar ir samfelagnum fyri aðrar útreðsl ur seinni. Hon ivast ikki í, at fleiri misbrúkt fólk, ið ikki leita sær slíka hjálp, enda á psykiatriskari deild, sum alko­ holik ar ar ella neyðardýr, men ongan tíð kemur fram, hvat liggur aftan fyri. Sárini lekjast ikki Sjálvt um Beinta er komin væl fyri seg, útilokar hon ikki, at tað onkuntíð aftur kemur ein niður­ túrur. ­ Eg læri meg at liva við hesum, men sárini lekjast ongantíð heilt aftur. Sár á sálini síggjast ikki. Út­ eft ir sæst einki, men óveður kann vera innan í sálini. Beinta sigur, at nú er liðugt at hugsa um, hvat hini hugsa. Tað hev ur hon higartil gjørt alt sítt lív, og tað gav einki. Tað loysir seg nógv betur at vera opin. ­ Og tað er mín vón, at eingin finn ur uppá at happa børnini hjá mær og øðrum, ið eru misbrúkt, tí børnini eru í hvussu er ósek. randi@sosialurin.fo