mikudagur 5. mai 2010síða 10

Mikudagur 5. mai 2010 · Nr. 77 10 Sosialurin Rógvi Nybo Í januar mánaði upplýsti Jóannes Eidesgaard, lands­ stýris maður í fíggjarmálum, fyri Løgtinginum, í samband við at Høgni Hoydal vildi vita, hvussu stórar leigu út­ reiðsl ur nar hjá tí almenna eru til at leiga hús og høli runt um í landinum, at játt­ an in hjá tí almenna til leigu­ út reiðslur í 2009 var 37,6 millión ir krónur. Árið fyri vórðu 35,7 millión ir krónur nýttar til leiguútreiðslur, í 2007 30,9 milliónir krónur og hygg ja vit eftir teimum 10 ár unum frá 1999 til 2009, er penga­ sek k u rin, sum tað almenna má lata fyri at leiga, tyngdur í meðal 1,9 millión krónur um árið. Í 1999 var leiguútreiðslan 18,9 milliónir krónur, og er játt an in til hetta endamálið so statt tvífaldað seinastu 10 árini. Tilsamans hevur tað al­ men na í árunum frá 1999 til 2009 goldið heilar 298,3 milliónir krónur í leigu­ útreiðslum. Fleiri og dýrari leigumál Jóannes Eidesgaard, lands­ stýris maður í fíggjarmálum, upp lýsti fyri Løgtinginum, at orsøkin til støðuga vøksturin í almennu leiguútreiðslunum ikki eina skyldast hækkandi leig um, men veruliga orsøk­ in er heldur, at talið av leigu­ málum økist alsamt. Summi leigumál eru dýrari enn onnur. Tað al­ men na hevur eitt loft á, hvussu nógv tað vil gjalda í leigu – 1.300 krónur fyri hvønn fermetur um árið. Men meðan tað eitt nú í Klaks vík og á Tvøroyri er nak að bíligari at leiga, eru fleiri og fleiri nýggj leigumál gjørd í Havn seinastu árini, sum liggja tætt upp móti há­ marki num. Serliga í miðbýnum í Havn eru nøkur av teimum heilt dýru leigumálunum hjá tí almenna. Í høvuðsheitum er talan um bygnignar, sum eru leigaðir til almennu um­ sit ing ina at húsast í, tað vil siga til skrivstovur. Milliónaupphæddir Millum tey heilt grovu leigu málini, sum serliga eru í Havnini, kunnu nevn­ ast høvuðsskrivstovan hjá Landsverki á Ting hús veg­ num, sum Landsverk leigar frá Havnar Arbeiðs manna­ felag fyri 1,89 millión krónur árliga, svarandi til góðar 1.035 krónur fyri fermeturin um árið. Hesin sáttmáli tók við í 2007, og avloysti gamla sátt­ málan millum partarnar. Nøkur leigumál hava verið uppi og vent fyrr, men eru tey tó ikki minni við­ komandi fyri tað. Eitt av teim um er leigumálið hjá Stuðul stænastuni aftanfyri Løgreglustøðina í Havn, har hon leigar seg inn í ein bygning hjá Eik upp á 770 fermetrar fyri 1.300 krónur fermeturin, ella 1,001 millión krónur um árið. Eisini hesin sátt málin er av teimum nýggju, og kom í gildi í juni 2008. Eisini Almannastovan brúk ar árliga rættiliga nógv upp á leigu. Síðani 2005 hev­ ur Almannastovan leigað seg inn í bygningin hjá TF Hold ing á Smyrilsvegi, og er hetta leigumál í 2008 og 2009 útbygt til at fevna um allan bygn ingin. Hetta leigumál kost ar árliga 2,27 milliónir krón ur, ella góðar 906 krónur fyri hvønn fermetur. Bílgari á bygd Leigusáttmálarnir hjá tí al­ menna vísa eisini, at tá leigað verður í Klaksvík, Runa vík ella á Tvøroyri, har nøkur leigu mál eru, er fer metra­ prísur in munandi minni enn í Havn. Jóannes Eidesgaard nevn­ di í svari sínum til Høgna Hoy dal millum annað, at TAKS betalir 875 krónur í leigu fyri fermeturin uppi á Hálsi, og at TAKS har aftur­ ímóti betalir 525 krónur fyri fer meturin á Tvøroyri. Tí er ein loysn upp á óhug na liga høgu almennu leigu út reiðslurnar at flyta stovn ar út í útjaðaran. Men hetta er heldur ikki ein loysn, sum hóvar øllum eins væl. Innlendismálaráðið leigar dýrast Um hugt verður eftir hvørj­ um aðalráði sær, er tað í Før­ oyum Inn lendis mála ráð ið, sum hevur dýrastu leigu mál­ ini í meðal. Innlendismálaráðið – tað vil siga stovnar undir inn­ lendismálaráðnum ­ hev­ ur fýra leigumál, sum øll eru í Havn. Í meðal letur Innlendismálaráðið 1.046 krón ur árliga fyri hvønn leigað an fermetur. Almannamálaráðið hev­ ur hinvegin tey flestu leigu­ málini, 33 í tali, sum eru spjadd kring landið. Sera ymiskt er, hvat Al manna­ mála ráðið vil lata í leigu, og svingar tað úr 260 krónum fyri fermeturin og upp í 1.300 krónur fermeturin. Men í meðal betalir Alman­ na málaráðið 720 krónur fyri hvønn leigaðan fermetur árliga. Av tí at Almanna mála ráð­ ið hevur somikið nógv leig­ u mál, er tað eisini Al man n­ amálaráðið, sum hev ur størstu árligu leigu út reiðsl urnar. Tilsamans leig ar Al man na­ málaráðið fyri beint omanfyri átta millión ir krónur. Sjálvandi er tað sera ymiskt hvønn tørv teir ymisku stovnarnir und ir teim um ymisku aðal ráð un­ um hava á leigumálum, og hava eitt nú Fiskimálaráðið og Vinnumálaráðið stovnar und ir sær, sum hava brúk fyri nógvum lagurplássi, og eru hetta eisini tey bílig as tu leigumálini, meðan stovn ar­ nir undir Inn lendis mála ráð­ num bert hava leigu mál til skrivstovu virk semi og um sit­ ing, og eru hetta tey dýrastu leigumálini. rogvi@sosialurin.fo AlmennAr Hetta er loftið, sum Landsstýrið hevur sett á sum evstamark fyri, hvussu nógv almennir stovnar í mesta lagi sleppa at leiga fyri. Landsverk skal góðkenna allar leigusáttmálar, áðrenn teir verða settir í gildi. 1.300 krónur fyri fermeturin Leiga Hvørt ár leigar tað almenna seg inn í bygningar fyri næstan 40 milliónir krónur. Serliga í Havn er leigan dýr – upp í 1.300 krónur fyri fermeturin. Tveir kostir eru í at velja, fyri at sleppa undan leiguútreiðslunum. Leiga í útjaðaranum ella at byggja ella keypa nýggjar bygningar UM ÁRiÐ UM ÁRiÐ næRveRkiÐ aLMannastovan