fríggjadagur 18. juni 2010síða 2

Fríggjadagur 18. juni 2010 · Nr. 96 vikuskiftisblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo 440 teknaðu seg til »Ung í arbeiði« hjá Tórshavnar kommunu, og nú hava 206 av teimum ungu fingið boðið arbeiði. Tað ber til at fara inn á heimasíðuna www.torshavn. fo og síggja, hvør er sloppin við og hvar viðkomandi skal arbeiða. Átakið er í tíðarskeiðnum frá 28. juni til og við 23. juli. Tey ungu fara at gera ymiskt fyrifallandi arbeiði, so sum smáumvælingar, lúka og sópa gøtur, mála og rudda fyri at fríðka um kommununa. s einastu vikuna eru tvey sjón­ ar mið um kvinnur í barns­ burðarfarloyvi og teirra rætt indi. Fyrra sjónarmiðið kom frá Føroya Handverkarafelag, sum vísti á ein dóm í Føroya Rætti, har ein kvinna, sum varð søgd úr starvi, við dómi fekk løn í seks mánaðir frá arbeisgevara sínum, tí hon varð søgd upp av órøttum – tí hon var við barn. Arbeiðsgevarin kundi ikki prógva, at hann ikki hevði sagt kvinn una úr starvi, tí hon var við barn. Føroya Handverkarafelag, sum varðar av kvinnuni sum fakfelag fegnast um dómin – tí, sum felagið sigur, at við hesum verður sligið fast, at tað skal ikki loysa seg at skúgva lógarfest rættindi í sambandi við barnsburðarfarloyvi til viks. Vit geva verkafelagnum púra rætt í hesum. Øll slík vunnin rætt­ indi skulu virðast. Vit eiga eisini sum heild at virða tørvin hjá báðum foreldrum at vera heima hjá nýføddum barni nógv meira. Barns­ burðarfarloyvi eigur at verða longri, og mammur og pápar eiga at verða javnsett, hvat barnsburðarfarloyvi viðvíkur. Kringvarpið vist fyrr í vik uni at siga frá danskari kann ing, at arbeiðsgevarar í har vilja hava rætt til at siga kvinn ur í barns­ burð ar farloyvi úr starvi. Hesum vísir Føroya Arbeiðs gev ara felag tó aftur. Felagið vísir á, at kanningin vísti, at arbeiðs gevararnir ynskja ikki at geva kvinnum við barn ella í barnsburðarfarloyvi betur rættindi, enn onnur fáa. Felagið vísir á, at javnstøðulógin sigur, at tað er ikki loyvt at gera mismun vegna kyn, og at hesum taka arbeiðsgevararnir undir við. Arbeiðsgevararnir taka eisini undir við, at kvinnur ikki skulu vera fyri mismuni, tí tær eru við barn ella í barnsburðarfarloyvi. Tó ger arbeiðsgevarafelagið púra greitt, at ein kvinna við barn ella í barnsburðarfarloyvi ikki eigur at verða friðhalgað í eini upp sagnar­ rundu. Tað er gott at verja barnakonur ­ men vit eiga sjálvandi at ansa eftir, at vit ikki gera hesum kvinnum eina bjarnatænastu. Tí hetta kann føra til, at arbeiðsgevarar himprast við at seta kvinnur í burðarførum aldri í starv, tí teir eru bangnir fyri avleiðingunum. Tað er tí av týdningi, at kvinnur og menn – og kvinnur, sum fara í barnsburðarfarloyvi, og kvinnur sum ikki fara tað ­ verða javnsett á arbeiðsmarknaðinum. Slíkum eiga bæði javnstøðulógin og lógin um barnsburðarfarloyvi at taka atlit til. Mugu ikki gera kvinnum eina bjarnatænastu Norska skaldsøgan »Høgg ararnir« eftir Roy Jacobsen kem ur nú út í før oysk ari um seting. Skald søg an snýr seg um menniskju og lagnur í finska vet rar­ kríg num. Um menn­ iskja kærleika, um stór leikan í lítlu menn ­ iskjuni og heilag leika lívsins. For lagið sigur, at »Høgg ar ar nir« er ein hug tak andi tilveru lig skaldsøga um sjey menn, sum mugu taka toyggið í felag, um brenni og hita og einar damuskógvar. Og um orðið »takk«. Høvundurin, Roy Ja­ cob sen, f. 1954, er ein av viðurkendastu høv und un­ um í Noregi. Bøkur hansarar er kom nar út í 21 londum, og hann hevur fingið hópin av virðislønum, eitt nú Ivar Lo­pris en, Kritiker prisen, Gyld en dal pris en, Bok­ handler pris en (tvær ferðir) og ikki minst Ungdomm ens Kritikerpris 2005 fyri júst »Høggararnir«, sum er týdd til 12 onnur mál. Í grundgevingini fyri virðislønina segði dóms­ nevndin eitt nú soleiðis: »Glæsiligar, veru lig ar og glógvandi lýs ing ar, sum taka okkum á bóli og senda okkum nøtrandi kylingar nið ur eftir bakinum.« Bókin er 176 síður og Jákup í Skemmuni týddi bókina og út gev ari er for­ lagið Nýlendi. »Eitt tølandi og til veru­ liga skakandi meist ara­ verk«. (Kriste ligt Dagblad) rigmor@sosialurin.fo Finska vetrar­ kríggið á føroyskum Javnstøða á arbEiðsmarknaði Stuðulsstovnurin skriftir nú navn til Studni. Tá ið Stuð uls stov­ nurin varð settur á stovn í 1988, varð fyrst og fremst hugsað um pen inga lig an stuðul, tá ið orðið »stuðul« varð nevnt, t. d. stuðul til fiski­ vinnuna ella lest­ rarstuðul. Í dag hevur »stuðul« ofta merkingina: at stuðla menn ingar­ tarnøaðum ella fólki við sál ar ligum ella likam lig um breki. Tað er ikki so sjáld an, at s t a r v s ­ fólk ini á Stuð uls stovn in um møta hesi upp fatan, tá ið tey siga, at tey arbeiða á Stuðulsstovninum. Hetta er ein av orsøkunum til navnabroytingina. Ein onnur orsøk til at broyta navnið er, at Stuð uls­ stovnurin ofta verður bland­ aður saman við aðrar stovnar. Talan er altíð um stovnar, ið taka sær av fólki við breki. T. d. hevur Stuðulsstovnurin ofta verið blandaður sam­ an við Sernámsdepilin, og fólk hugsa ofta eisini um Stuðulstænastuna hjá Nær verkinum og Stuð­ uls fólka skipanina hjá Al­ manna stovuni, tá ið tosað verður um Stuðulsstovnin. Aðrir líknandi stovnar eru Stuðulsstovan og Stuðuls­ toymið. Studni – nýggja navnið á Stuðulsstovninum Mis skilt national­ isma Helgi abraHamsen kjak á síðu 12 Alt vald frá Føroya fólki kári á rógvi kjak á síðu 15 206 ung sleppa til arbeiðis