mánadagur 19. juli 2010síða 13

13 Mánadagur 19. juli · Nr. 109 Sosialurin Kjak Lat meg beinanvegin siga, at eg dugi ikki at definera dygdarlist og dugi helst líka illa sum tey flestu at gera mun á dygdarlist, vánalist og ítrivslist ella handverkslist. Men hinvegin havi eg valt at hyggja og uppliva við tolsemi og eyðmjúkleika, uttan at vera fordømandi. Eg skal tí als ikki leggja meg út í at definera list. Fyri mær er list fyrst og fremst ein spurningur um persónliga uppfatan og uppliving, um við tolsemi at loyva sær at granska tað nýggja, og annars sum politikkari at vera við til at skapa listini teir neyðugu karmarnar, so listin sovítt møguligt kann hava fríar teymar og ein nátúrligan útvikling og vøkstur. Harmur um niðurgerðing Tað harmar meg almikið at lesa slíka niðurgerðing sum hesa. Serliga tá spurningur verður settur við kommunalu raðfestingarnar og gjøldur verður gjørdur burturúr tí kunnleika, kommunan byggir sínar raðfestingar á. Vitandi, at føroysk list ikki bara snýr seg um at koma á almennu ella komm­ unalu fíggjarlógina, so er Tórshavnar kommuna kortini rættiliga langt frammi í skónum, tá tað snýr seg um at skapa listini best møguligu umstøðurnar. Kommunan letur t.d. 1,5% av byggikostnaðinum av øllum nýggjum kommunalum bygn ingum beinleiðis til list. Kommunan umsitur um framt ein heilan hóp av stovnum, ið verða listprýddir á ymsan hátt, játtar studning til feløg og einstaklingar, listprýðir allar kommunalar bygningar, skipar fyri listaframsýningum í Snar­ skivuni, Smiðjuni í Lítluvík og í Müllers pakkhúsi, stuðlar bóka­ og tónleikaútgávum, umsitir grunnar og legatir og veitir mentanarvirðislønir, keypir standmyndir og keyp ir árliga nógva list til ymisk endamáli. Haraftrat hevur kommunan brúkt og brúkar stórar upphæddir til at varðveita søguliga list. Fjølbroytt ráðgeving Gjøgnum árini hevur komm­ unan havt hópin av fólki sum ráðgevar. Seinastu trý árini hevur kommunan havt ein listabólk, sum ar beiðir eftir samtyktari reglu gerð. Í bólkinum sita býar arki­ tekturin, listarligi leiðarin á Listasavni Føroya og leiðarin á Mentamáladeildini hjá kommununi, sum hevur um­ sitið slík mál í 25 ár. Hesin bólkur hevur víðar heimildir, hann kann velja ávís listafólk út ella bjóða kommunal arbeiði alment út. Bólkurin hevur gjørt bæði. Umframt at lista bólk­ ur in arbeiðir undir menta­ máladeildini, so samskiftir og samstarvar hann við ráðgevar innan byggilist og list, og er tørvur á ser­ kunnleika til ávís mál, so verður tílíkur kunnleiki útveg aður. Og tað er galdandi fyri allar slíkar kommunalar avgerðir. So at skuldseta kommununa fyri at byggja rað festingar á vantandi kunn leika, er at vanvirða ein fjølbroyttan hóp av verandi kunnleika innan byggilist, list og løgfrøði, sum hava ráðgivið í ótaldum málum av hesum slag. ­­ Ætli mær ikki út í eitt kjak við Kinnu Poulsen um hesi viðurskifti annars. Eg skal heldur ikki geva Kinnu Poulsen ráð um myndlist, tó vil eg heita á hana, næstu ferð hon skrivar ummæli, at ummæla listina og ikki persónarnar. Um undrunarverdu raðfestingar kommununar av »dygdarlist« Heðin Mortensen borgarstjóri Seinnu árini hava verið merkt av knappligum kunn­ gerðum um, at størv og stovnar flyta úr eini oyggj í aðra. Landsstýrisfólk flyta stovnar – og av berari tilvild enda teir har, sum tey sjálvi ætla sær atkvøður. Seinast var eitt starv niðurlagt í Havn og trý størv stovnað í Suðri – samlaða umsitingin veksur, tí samraksturin verð ur burtur. Tann frálíki arbeiðs marknaðardepilin, sum partarnir á arbeiðs­ markn aðinum vildu víðka út frá góðu royndunum við ALS, ja hann minkar í staðin; synergi og samstarv mugu víkja, tí onkur kemur í tankar um at hava gloymt sína føðioyggj. Eftirskúli í Suðuroy Framburðssinnaði poli tikk­ urin hjá Sjálvstýrisflokkinum hevði ført heilt annan politikk við sær. Suðuroyggin hevði fingið nógv fleiri og betri størv. Sjálvstýrisflokkurin hevur gingið á odda at skipa eftirskúla í Suðri. Føroyingar fylla í løtuni fleiri skúlar í Danmark. Við næmingunum fara bæði skúlagjøld, lumma­ pengar – og fleiri góð størv. Føroyingar í føroysk fongsul Vit hava eisini víst á, at tað er mannminkandi at føroyskir fangar sita í fongsli í Dan­ mark. Bæði fyri virðiligu við­ ferðina av teimum og teirra avvarðandi – og eisini fyri størvini – eiga vit at skipa fongsul í Føroyum. Tíðin, tá ið fangar vóru sendir um hav, er endað alla aðrastaðni enn her hjá okkum. Fleiri útbúgvingar í Føroyum Einamest vilja vit tó hava útbúgvingarnar heim. Bjóða vit allar vanligar útbúgvingar og eftirútbúgvingar út í Føroyum, fáa vit fleiri út­ búgv in fólk, men vit fáa eisini betur útbúgvin fólk eftir føroyskum fortreytum. Vit varðveita størri part av teimum útbúnu, vit fáa fleiri kundar og fleiri starvsfólk í tænastuvinnum, vit fáa fleiri starvsfólk í útbúgvingarvinnu og av­ leiddum vinnum. Flytið størv heim! Vit eru sannførd um, at liberalur fram burðs poli tikk­ ur er betri: at flyta størvini úr útlandinum og heim til Føroya, heldur enn hetta óvirðiliga stríðið at nápa nøkur hissini størv frá hvør øðrum. Flytið tey heim! Heðin D. Poulsen, Kristina Toftegaard Larsen, Karl A. Olsen og Kári á Rógvi valevni Sjálvstýrisfloksins Herfyri hevði Kinna Poulsen ummæli um framsýning hjá Astri Luihn. Hetta var nú ikki so nógv eitt ummæli, heldur ein niðurgerðing av nógvum av tí, hon persónliga ikki metir vera dygdarlist. Fyri mær er list fyrst og fremst ein spurningur um persónliga uppfatan og uppliving Vitandi, at føroysk list ikki bara snýr seg um at koma á almennu ella kommunalu fíggjarlógina, so er Tórshavnar kommuna kortini rættiliga langt frammi í skónum, tá tað snýr seg um at skapa listini best møguligu umstøðurnar