mikudagur 21. juli 2010síða 30

Mikudagur 21. juli 2010 · Nr. 110 30 Sosialurin Ólavsøka Randi Jacobsen Mynd: Jens Kristian Vang Á ólavsøku hendir tað meira enn so, at fólk detta, sláa seg í ella av aðrari orsøk noyðast á skaðastovuna á Landssjúkrahúsinum. Men tað er ógvuliga ymist frá einum ári til annað, hvussu nógv fólkini eru, sum tør va hjálp fyri skaða. Og tað kann eisini vera nógv at gera annan dagin og lítið hin dagin. Bæði tá ólavsøkukonsertin er, ólav søku aftan og ólavsøkudag er skaðastovnan bet ur mannað enn annars til at taka ímóti skadd um fólki. Randi Gaard, sjúkra røkta r frøð­ ing ur hev ur nakrar ferðir upp­ livað at arbeiða á skaða stovuni á ólavsøku, og tað var ikki so gal ið, tí sjálvt um nógv kann vera at gera, eru starvsfólkini í ólavsøkulag. Og tey, sum koma á skaða stovu­ na eru tey allarflestu eisini í góðum lag. ­ Meginparturin er eitt sindur ávirkaður, og tey práta óført. Lagið plagar at vera sera gott í bíðirúminum, sigur Randi Gaard. Tey flestu ávirkað Flestu skaðarnir henda, tí fólk hava drukk ið ov nógv. Tey eru dott in ella hava stigið skeivt, og harð­ skapur er ikki óvanligur, um enn harðskapurin nokk ikki er so ráur á ólavsøku, sum hann kann vera til aðr ar tíðir. Um dagin plagar ikki at vera so nógv at gera. Randi Gaard sigur, at Lækna­ vaktin hev ur lætt væl um trýstið á skaðstovuna, og tað hava samarit t­ ar nir so sanniliga eisini. ­ Nógv fólk, sum fáa smær ri snuddir, fara heldur til samaritt ar­ nar, tí tey vilja sleppa undan at fara úr býnum. Heilt nógv fólk koma á skaða­ stovuna, tí tey hava drukkið ov nógv, og tað eru ikki bara ungfólk. Av tí, at tað er ólavsøka, fara tey ordi liga í býin. Men fleiri og fleri ung fólk koma á skaðastovuna, tí tey duga ikki at drekka. Til oberservasjón Nú er einki sum eitur at pumpa út fólk, sum hava drukkið ov nógv. Um tey á skaða stovu ni halda, at tey fullu fólkini kunnu hava sligið høvd ið í, verða tey løgd inn á bráð­ feing is deildina til observasjón í 12 tím ar. Eru tey bara full, verður syrgt fyri, at tey verða koyrd heim. ­ Eru tey agressiv, ringja vit til politiið, og tey verða koyrd í detensjónina, men tað hend­ i r ógvuliga sjáldan, sigur Randi Gaard. Hon sigur, at samstarvið við politi ið er gott. Politiið, sum hevur alar mesentralin 112, ringir, um onk ur skal læknakannast, áðr enn við komandi fer í detensjónina, og skaða stovan ringir, um onkur full­ ur skal í deten sjón ina. Fleiri rúsevni Tey uppliva meira enn so, at fólk koma á skaða stovuna og eru ávirkað av rúsevnum. Ofta upp­ lýsa tey tað sjálv, tá ið tey koma við onkrum skaða. Summi eru doyvd, onn ur meira aggresiv. Tað vind­ ur meira uppá seg, at fólk koma á skaðastovuna ávirkað av rús evn­ um, heldur Randi Gaard. Sjúkrar øktar frøð ing ar nir á skaða stovu ni eru væl mannaðir um ólavsøkuna. Ein møt ir kl. 7 og ar beið ir til kl. 15, ein møtir klokkan 10 og arbeiðir til kl. 18, ein arbeiðir frá kl. 15 til 23, og tvær frá kl. 23 til 7. ­ Summi halda, at tað má vera keði ligt at arbeiða a ólavsøku, men vit hava tað oft ast stuttligt her, tí øll eru í so góðum lag. Tíðin flýgur av stað, tí vit hava fyri tað mesta nógv at gera. Einki við at sita nið ri. Aftaná eina vakt á ólavsøku, eru vit rætti liga móðar, men tað ger einki, tí vit hava havt tað stuttlig og hava hitt nógv fólk, sig ur Randi Gaard. Hon sigur, at er tað frið ar ligt ólav­ søku aftans kvøld, njóta vit at sígg ja fýrverkið hiðani. Útsýnið er gott, og nógv ir bilar koma eisini út higar av tí sama at hygg ja at fýr­ verki num. ­ Og útvarpið er frá, so vit kunnu hoyra út varps fólkini ganga úti og práta við fólk. Tað er hugnaligt, sig­ ur Randi Gaard, sum hev ur frí frá arbeiði hesa ólavsøkuna. randi@sosialurin.fo Stuttligt á skaðastovuni Tað er ymiskt, hvussu nógv fólk noyðast á skaðstovuna á ólavsøku. Men tey flestu eru í góðum lag, og tí kann tað vera stuttligt at arbeiða á ólavsøku, sigur Randi Gaard, sjúkrarøktarfrøðingur Hóast nógv er at gera á skaðastovuni á ólavsøkuni, so er tað stuttligt at vera til arbeiðis, tí fólk eru í góðum lag. Og prátið gongur væl í bíðirúminum Lítið av ráum harðskapi Tá ið býurin er stúgvandi fullur av fólki í veitslu lag, er ikki rúm fyri ráum harðskapi. Fólk ansa eft ir hvør øðrum, sigur Johan nes Mortensen, skurð lækni Av tí at so nógv fólk eru í býnum á ólavsøku, slepst ikki undan, at nøkur fáa snuddir. Størri ella min ni snuddir. - Tá ið so nógv fólka saman, kann alt henda, og ung fólk hava lyndi til at detta, fáa snuddir ella skera seg. Johannes Mortensen, skurðlækni hevur m. a. sæð nógv ar koktar fótliðir og nógv skadd knø, men tað fær ikki verið øðrvísi, sigur hann. Eftir at hava arbeitt sum skurðlækni á Lands sjúkra húsi num í fleiri ár heldur hann, at tað eru nógv fleiri til burð ir av ráum harðskapi allar aðrar tíð ir á árinum enn á ólavsøku. - Á ólavsøku fara fólk í býin fyri at hava tað stuttligt. Fyri mær er líkt til, at tað ber illa til at frem ja ráan harð skap á ólavsøku. Býurin er fullur av fegnum fólkum, og tey ansa eftir hvør øðrum, sigur Johannes Mortensen.