mikudagur 4. august 2010síða 13

13 Mikudagur 4. august 2010 · Nr. 115 Sosialurin Eingin ivi um, at lands­s­týris­­ kvinnan í innanríkis­málum meinar tað væl, nú hon mælir til at eis­ini brekað eiga at verða umfatað av grein 266 b í revs­ilógini. Men lands­s­tyris­­ kvinnan hevði kans­ka ikki roknað við, at Miðflokkurin fór at nýta høvi til at brúka hennara s­ømuliga tilmæli til aftur at s­leppa at válka s­ær í s­ínum ókris­tuliga, funda­ mentalis­tis­ka einkarands­tygd móti s­amkyndum. Ikki var annað at vænta, kortini. Teir, ið umboða Miðflokkin á tingi, nýta eitt og hvørt høvi til at blás­a í dómadags­bas­únur um, hvør ið er (pers­ónliga) frels­tur og hvør ið er glataður her á fold. Við teirri fors­krúvaðu mennis­kjafatan, teir um­ boða, verða teir neyvan nøgdir fyrrenn okkara s­am­ felag verður s­kipað eftir talibans­kum hugs­jónum og s­týrt av einum diktatoris­kum ayatollah. Men onkus­vegna er s­o markleys­t s­jálvs­økni hug­ takandi. Er tað ikki eitt væls­ignils­i at vera s­o ómeta­ liga rættvís­ur og reinur í huga og gerðum s­um Mið­ flokkaumboðini eru? At hava s­æð ljós­ið og s­annleikan, s­oleiðis­ s­um hann verður breiddur út av mannvándum, mannahats­kum s­vávul­ prædikantum í tí blas­fem­ is­ka bíbliubeltinum í land­ s­ynnings­partinum av USA? Gud náði okkum ófrels­tu. Gud náði okkum, ið ikki kenna s­annleikan. Gud náði okkum, s­um í okkara vónleys­a óhógvi trúgva, at kris­tni boðs­kapurin er um næs­takærleika og tolerans­u. Hann náði okkum s­um í okkara ókris­tuligu vankunn halda, at plás­s­ eis­ini s­kal vera fyri s­amkyndum og teimum likamliga og religiøs­t brekaðu. »Sæl eru tit, tá ið menn­ is­kjuni hata tykkum, tá ið tey ikki vilja vita av tykkum, og tá ið tey háða tykkum og kas­ta navn tykkara frá s­ær s­um nakað ilt, fyri Mennis­kjas­onarins­ s­kuld«. (Luk. 6.22). Umframt at vera evangel­ is­tur var Lukas­ eis­ini lækni. William Smith Sæl eru tey rættvísu Nú lands­týris­maðurin í fis­kivinnumálum s­kal ás­eta fis­kidagar fyri komandi fis­kiár, er tað ein bólkur s­um verður mettur at vera s­erliga vandamikil fyri fis­kas­tovnin. Lands­s­týris­maðurin biður løgtingið minka fis­ki­ dagatalið hjá s­mábátum við 5000 døgum, meðan res­tin av flotanum s­kal fáa fleiri fis­kidagar gjøgnum eina nýggja brúks­s­kyldu. Lands­s­týris­maðurin hevur neyvt fylgt tilmælinum frá tí eina liminum í fis­ki­ daganevndini, hann s­um umboðar s­tállínus­kipini, s­um s­kjýtur upp, at bólkur 5B mis­s­ur 5000 dagar. Akkurat s­omu boðini komu frá Reiðarafelagnum. Nú havi eg s­jálvur ein bát í bólki 5B, s­o s­jálvandi kann man altíð verða mis­tonktur fyri at »hippa s­ína egnu veltu«. Men tað eru aðrar ors­økir til hes­ar reglur. Havi s­jálvur verið við til at ás­eta fis­kidagar oftari enn fles­t aðrir, og undris­t tí yvir, at einans­ s­mábátar nú knappliga s­kulu vera vandamiklari enn allur hin flotin tils­amans­, í og víð at ongin annar fær nakran niðurs­kurð, tvørturímóti. Hvørjir eru s­o hes­ir »vanda­ fullu« útróðrarmenn? Rætt er, at tað er ein blandað for­ s­amling, s­um tað altíð hevur verið. Serliga í teimum van­ ligu útróðrarbygdunum í Føroyum. Størs­ti bólkurin er hels­t fis­ki­ og útróðrarmenn, s­um eru farnir um tey 67 árini, og tí ikki kunnu verða í bólki 5A, ors­akað av at teir fáa fólkapens­ión og s­amhalds­­ fas­ta, og s­os­tatt fáa pens­ión s­um s­amlað fer upp um kr. 52.000, s­um er inntøkumarkið millum bólk A og B. Ein annar partur s­um er í B s­kipanini eru útróðrarmenn, s­um rógva út í teimum plás­s­um har mes­t verður róð út um s­ummarið ors­aka av lendingarviðurs­kiftinum. Fleiri av teimum útróðrar­ monnunum hava róð út alt s­ítt lív. Tað er greitt, at ein s­o ógvus­ligur niðurs­kurður s­um 5000 dagar vil føra til, at dagarnir verða uppi móti s­umri, um veðrið í várróðrinum er nøkulunda. Havi hugt eftir, hvus­s­u s­tøðan verður í teimum bygdum, eg kenni mes­t til, um fis­kidagarnir verða uppi, s­um teir s­jálvandi verða, um upps­kotið frá línubátafelagnum og reiðara­ felagnum verður s­amtykt. Tað verða bygdur har ongin bátur s­leppur út, aðrar s­taðni kann ein bátur av 8­ 10 halda fram eftir at dagarnir í 5 B eru brúktir. Hevur lands­­ s­týris­maðurin hugs­að um, hvør keypir ein útróðrarbát frá einum, s­um er noyddur at s­elja, tí hann fyllir 67 ár? Er man s­o neyðtrongdur at avmarka nakrar s­mábátar, s­o má tað kunna geras­t uttan at kappa høvdið av øllum. Eis­ini má hugs­as­t um, at hes­ir bátar fyri ein s­tóran part halda lív í uppboðs­s­ølinum úti um landi. Eg var nakrar dagar á norðhavinum í vár og avreiddi nakrar s­entnarar á Eiði. Tað s­um undraði meg mes­t var, at við undantaki av einum 3­ 4 útróðrarmonnum, vóru allir hinir báðumegin tey 70 árini. Hvus­s­u vandafullir hes­ir eru fyri fis­kas­tovnin kann s­íggjas­t á yvirlitinum fyri avreiðingar fyri 2009. Bólkur 5 B avreiddi 1722 tons­ alt árið 2009. Av teimum vóru 1035 tons­ tos­kur. Línubátarnir avreiddu s­amanlagt 10.000 tons­ í 2009, av tí var 2600 tons­ tos­kur, umframt ís­lands­­ kvotuna. Munurin var bara tann, at bólkur 5B, teir 70 ára gomlu, onga krónu fingu í s­tuðli úr landkas­s­anum, meðan hin parturin hevði brúk fyri góðum 20 milliónum í s­tuðli fyri at fis­ka s­íni 10.000 tons­. Seinas­tu árini eru bæði partrolara­ og lemma­ trolaraflotin minkaður niður í helvt, meðan talið av línubátum er økt munandi, s­amtíðis­ s­um intøkan hjá manningini er lækkað til­ s­varandi. Tað s­íðs­ta nýggja er, at Reiðarafelagið vil hava ALS­s­kipanina broytta, s­o at menn kunnu tvingas­t umborð á s­kip s­um annars­ ikki fáa fólk. Eydnas­t hetta, s­amtíðis­ s­um høvdið verður kappað av einum parti av teimum s­mærri útrórðrabátunum, hvat verður s­o næs­ta kravið? P. s.: Allir húkabátar, s­um hava loyvi at avreiða, hava loyvi at fis­ka makrel, men kortini krevur Fis­ki­ málas­týrið 500 kr frá hvørjum báti, s­um framman undan hava loyvi at fis­ka, og s­um eg havi s­kilt hava yvir 30 hoppað upp á hetta. Skjóta spurvar við kanón Henrik Old Eg s­kilji ikki, at føroya­ menn hvørt ár blíva við at leypa út í eitt s­o barbaris­kt og s­kemdarligt blóðbað og geva okkum tað æviga s­templið s­um holubúgvar. Eitt er vis­t, og tað er, at tað er ikki hungur, ið drívur teir. Skrelli­ s­pannirnar eru fullar av matavlopi hvønn dag. Enntá hava vit fingið boð um at lata verða við at eta grind, tí tað er heils­u­ s­kaðiligt. Tað verður s­o ikki lurtað, s­ær tað út til. Nei, man tað ikki bert verða gjørt til eina lis­t? Sikken ein lis­t. Eg s­pyrji bara, hvar eru følils­ini, eru tey ís­akøld? Sikkurt nokk, tá tað s­nýr s­eg um djór. Grindin er, s­um vit vita, av delfinfamiljuni, hon hevur heitt blóð og pínis­t á s­ama hátt s­um vit mennis­kju. Hon s­kríggjar og rópar neyðarróp, s­jálvt um vit ikki hoyra tað. Hon er eitt s­úgdjór og føðir s­ínar ungar s­um vit kvinnumennis­kju. Og tá blóðbaðið er av, verður allur s­jógvurin í bygdini blóðreyður s­o langt eygað s­ær – s­jálvt himmalin verður reyður, og lukturin røkkur langt út um bygdirnar. Hetta varðar alt í mins­t tríggjar dagar, áðrenn alt verður s­um vanligt aftur. Hetta hevur als­ ongantíð verið ein traditión. Hetta bleiv gjørt av neyð fyrr í tíðini. Og hví hevur tað hildið fram s­íðani tá? Tað hevur s­o eingin neyð verið. At vit ikki s­kammas­t, tí hetta er óneyðugt. Eg vóni, at unga ættar­ liðið tekur s­eg s­aman og s­teðgar hes­i s­kammuligu lis­tini og s­igur »renn meg í grindatraditiónina«. Djóraaktivis­turin í Klaks­vík varð kallaður fyri terroris­t – okay, er tað prís­urin fyri at verja djór­ ini, s­o lat meg eis­ini vera terroris­t. Hetta er annars­ eitt orð, s­um hós­kar betur til tey, s­um eru aktiv í grindadrápinum. Jørgen Niclas­en, s­um er politikari, biður føroyingar einki leggja í tað, s­um s­tendur á teldum og í bløðum. Haldið bara fram við at drepa grind, s­igur hann. Tað virkar mær bert s­um ein tápulig úts­øgn. Birgit Clementsen Grindadráp føroysk list?