fríggjadagur 8. februar 2002síða 12

22 Nr. 27 - 8. februar 2002 Nr. 27 - 8. februar 2002 23 UTTAN ÚR HEIMI Búskapur og vinna: Danir spara Hóast danir hava fingið meiri løn seinastu árini, og hóast fleiri og fleiri hava fingið arbeiði, er privata nýtslan hjá fólki ikki vaksin síðani 1998. Tað sæst í einari kann- ing, sum Danske Bank hevur gjørt. Kanningin sigur, at danir skylda meiri í bankum og realkreditt- feløgum nú enn fyrr, men samstundis hava fólk sett munandi meiri pengar til uppsparing, samstundis sum virðið á sethúsunum er hækk- að. Úrslitið er sambært Danske Bank, at tey næstan 2,5 milliónir húskini í Danmark eiga í meðal 1,2 milliónir krónur í dag - í peng- um, virðisbrøvum og fastari ogn. Fiskimenn vigast Nógvir fiskimenn í Noregi eru í øðini um eina nýggja reglugerð, sum krevur eina serliga heilsuváttan frá fiski- monnunum. Reglugerðin, sum sjóferðslumyndugleik- arnir hava gjørt og sett í gildi, sigur m. a., at menn mugu ikki viga meiri enn eitt ávíst samanhildið við, hvussu stórir teir eru. Sum dømi kann verða nevnt, at ein maður, sum er 180 sentimetrar til hæddar, skal ikki viga meiri enn í mesta lagi 112 kilo. Kortini ber til at fáa frávik frá regluni, men bert í av- markaða tíð. Í síðsta mánað fekk ein útróð- rarmaður í Sunnmøre at vita, at hann máttti tveita tólv kilo av sær innan mánaðir. Gjørdi hann ikki tað, máttti hann binda bátin. Nógvir norskir út- róðrarmenn eru í øðini um nýggju regluna. Teir halda, at Noreg er við at gerast eitt land, har alt skal ásetast við regl- um, og teir eru longu farnir at spyrja, hvat tað næsta verður. Úr Norðurlondum: Nýta ikki MMR Næstan 20 prosent av foreldrunum í Norður- noregi taka ikki av til- boðnum um at kopp- seta tey smáu við MMR-vaksinuni. Heilsumyndugleikar nir í Tromsø siga, at 17 prosent av foreldrunum siga beinleiðs nei, tá læknarnir koma við tilboðnum, og hini trý prosentini aftra seg við at taka av og biðja um umhugsunartíð. Orsøkin til ivan hjá foreldrunum eru kann- ingar í Bretlandi, sum benda á, at samband kann vera millum MMR-koppseting og autismu. Krevja broyting Nógvir svenskir polit- ikarar tosa nú um at banna innflytarafor- eldrum at noyða døtur- nar at góðtaka hjúna- samband, longu tá tær eru blaðungar. Orða- skiftið hevur tikið seg upp, eftir at ein kurd- iskur maður myrdi sína egnu dóttur, tí hon sýtti fyri at giftast einum kurdiskum manni, sum foreldrini høvdu valt henni. Mikudagin samtykti Ríkisdagurin at áleggja stjórnini at leggja fram uppskot til lóg, sum skal forða sonevndum "tvningilshjúnaløgum" og hjúnaløgum, har annað ella bæði fram- vegis eru børn. Og sambært samtyktini skal lógin umfata øll fólk í Svøríki, sama um tey eru svenskir ríkis- borgarar ella ikki. Svensk lóg ásetir, at fólk skulu hava fylt 18 ár fyri at fáa loyvi at gifta seg. Lógin hevur tó eina grein, sum gev- ur frávik frá hesum aldursmarkinum, men tann reglan umfatar einans svenskar ríkis- borgarar. Tað er hent, at fólk av útlendskum uppruna hava fingið loyvi at gifta seg, hóast tey bert hava verið 15 ár. Tá hevur verið víst til lógina í upprunaliga heimlandinum, men hetta verður nú steðg- að. Tað dragnar millum USA og tess sameindu í Evropa, nú ameri- kanarar umhugsa næsta stigið í bar- daganum ímóti yvirgangi ALTJÓÐA YVIRGANGUR Árni Joensen Eygleiðarar siga, at franski uttanríkisráðharrin, Hubert Vedrine, segði ikki annað enn tað, sum Evropa hugs- ar, tá hann í einari opin- skáraðari samrøðu við franska útvarpið France Inter mikudagin fanst at politikkinum hjá stjórnini í Washington. - Vit stuðla USA, ameri- kanska fólkið er vinfólk okkara, og soleiðis verður tað eisini. Men í dag eru vit hótt av einari amerikansk- ari uppfatan, sum ber í sær, at alt snýr seg um bardagan ímóti yvirgangi. Men vit góðtaka ikki hendan hug- burðin. Vit eiga at loysa teir grundleggjandi trupul- leikarnar so sum fátækra- dømi og órættvísi, segði Hubert Vedrine við France Inter. Politiskir eygleiðarar siga, at orðini hjá franska uttanríkisráðharranum eru enn ein tekin um ta veks- andi ósemjuna millum USA og tess sameindu í Evropa. Aftan á atsóknirnar tann 11. september í fjør góvu evropeisku londini USA fullan stuðul, men síðani er kuril komin á tráðin. Meðan Bush forseti tosar um lond sum Norðurkorea, Irak og Iran sum "ónd lond" og hóttir við at víðka bardagan ímóti yvirgangi, halda tey sameindu hjá USA í Evropa ikki, at tað er neyðugt við fleiri hernað- artiltøkum. Treytaleysi amerikanski stuðulin til ísraelsku stjórn- ina bøtir heldur ikki um viðurskiftini millum USA og Evropa. Í útvarpssam- røðuni segði Hubert Ved- rine beinleiðis, at Evropa er ímóti amerikanska stuðlin- um til ísraelsku stjórnina. - Eftir okkara tykki er tað skeivt at stuðla einum poli- tikki, sum ikki hevur annað endamál enn kúgan. Poli- tikkurin hjá Sharon er skeivur. Hetta hava vit sagt, og vit hava lagt fleiri upp- skot fram, segði franski uttanríkisráðharrin. Evropa vil ikki hava meiri kríggj Fyri fyrstu ferð í mong ár hava ungar kvinnur tikið prógv á lærda háskúlanum í Kabul AFGHANISTAN Árni Joensen Undir Taliban-stýrinum fingu afghansku kvinnur- nar ikki loyvi at útbúgva seg, og tær, sum brutu bannið, vórðu harðliga revsaðar. Men nógvar kvinnur sýttu kortini fyri at laga seg eftir teimum reglunum. Summar valdu at útbúgva seg við hús, annaðhvørt einsamallar ella saman við øðrum, og nógvar fingu so mikið burturúr, at tær stóðu upptøkuroyndina á lærda háskúlanum. - Í fleiri ár slapp eg ikki í skúla. Eg noyddist sjálv at útbúgva meg, segði ein av kvinnunum, sum fyri nøkr- um døgum síðani stóð upptøkuroyndina á lærda háskúlanum í Kabul. Áhugin at sleppa á lærda háskúlan var so stórur, at vápnaðir løgreglumenn máttu halda skil á teimum nógvu monnunum og kvinnunum, sum vildu sleppa inn um dyrnar. Rektarin á lærda háskúl- anum í Kabul, Gholan Manten Daniz, hevur ikki sæð kvinnur í skúlastovuni í fleiri ár, og hann segði seg eisini fegnast um, at hin helvtin av samfelagnum var komin aftur í skúla. Kvinnurnar í Kabul farnar aftur í skúla Eitt palestinskt húski oman á tí, sum er eftir av húsum teirra, eftir at gravkýr hjá ísraelska herinum javnaðu tey við jørðina. Tað er hesum politikki, Evropa er ímóti Mynd: Reuters UTTAN ÚR HEIMI Búskapur og vinna: Danir spara Hóast danir hava fingið meiri løn seinastu árini, og hóast fleiri og fleiri hava fingið arbeiði, er privata nýtslan hjá fólki ikki vaksin síðani 1998. Tað sæst í einari kann- ing, sum Danske Bank hevur gjørt. Kanningin sigur, at danir skylda meiri í bankum og realkreditt- feløgum nú enn fyrr, men samstundis hava fólk sett munandi meiri pengar til uppsparing, samstundis sum virðið á sethúsunum er hækk- að. Úrslitið er sambært Danske Bank, at tey næstan 2,5 milliónir húskini í Danmark eiga í meðal 1,2 milliónir krónur í dag - í peng- um, virðisbrøvum og fastari ogn. Fiskimenn vigast Nógvir fiskimenn í Noregi eru í øðini um eina nýggja reglugerð, sum krevur eina serliga heilsuváttan frá fiski- monnunum. Reglugerðin, sum sjóferðslumyndugleik- arnir hava gjørt og sett í gildi, sigur m. a., at menn mugu ikki viga meiri enn eitt ávíst samanhildið við, hvussu stórir teir eru. Sum dømi kann verða nevnt, at ein maður, sum er 180 sentimetrar til hæddar, skal ikki viga meiri enn í mesta lagi 112 kilo. Kortini ber til at fáa frávik frá regluni, men bert í av- markaða tíð. Í síðsta mánað fekk ein útróð- rarmaður í Sunnmøre at vita, at hann máttti tveita tólv kilo av sær innan mánaðir. Gjørdi hann ikki tað, máttti hann binda bátin. Nógvir norskir út- róðrarmenn eru í øðini um nýggju regluna. Teir halda, at Noreg er við at gerast eitt land, har alt skal ásetast við regl- um, og teir eru longu farnir at spyrja, hvat tað næsta verður. Úr Norðurlondum: Nýta ikki MMR Næstan 20 prosent av foreldrunum í Norður- noregi taka ikki av til- boðnum um at kopp- seta tey smáu við MMR-vaksinuni. Heilsumyndugleikar nir í Tromsø siga, at 17 prosent av foreldrunum siga beinleiðs nei, tá læknarnir koma við tilboðnum, og hini trý prosentini aftra seg við at taka av og biðja um umhugsunartíð. Orsøkin til ivan hjá foreldrunum eru kann- ingar í Bretlandi, sum benda á, at samband kann vera millum MMR-koppseting og autismu. Krevja broyting Nógvir svenskir polit- ikarar tosa nú um at banna innflytarafor- eldrum at noyða døtur- nar at góðtaka hjúna- samband, longu tá tær eru blaðungar. Orða- skiftið hevur tikið seg upp, eftir at ein kurd- iskur maður myrdi sína egnu dóttur, tí hon sýtti fyri at giftast einum kurdiskum manni, sum foreldrini høvdu valt henni. Mikudagin samtykti Ríkisdagurin at áleggja stjórnini at leggja fram uppskot til lóg, sum skal forða sonevndum "tvningilshjúnaløgum" og hjúnaløgum, har annað ella bæði fram- vegis eru børn. Og sambært samtyktini skal lógin umfata øll fólk í Svøríki, sama um tey eru svenskir ríkis- borgarar ella ikki. Svensk lóg ásetir, at fólk skulu hava fylt 18 ár fyri at fáa loyvi at gifta seg. Lógin hevur tó eina grein, sum gev- ur frávik frá hesum aldursmarkinum, men tann reglan umfatar einans svenskar ríkis- borgarar. Tað er hent, at fólk av útlendskum uppruna hava fingið loyvi at gifta seg, hóast tey bert hava verið 15 ár. Tá hevur verið víst til lógina í upprunaliga heimlandinum, men hetta verður nú steðg- að. Tað dragnar millum USA og tess sameindu í Evropa, nú ameri- kanarar umhugsa næsta stigið í bar- daganum ímóti yvirgangi ALTJÓÐA YVIRGANGUR Árni Joensen Eygleiðarar siga, at franski uttanríkisráðharrin, Hubert Vedrine, segði ikki annað enn tað, sum Evropa hugs- ar, tá hann í einari opin- skáraðari samrøðu við franska útvarpið France Inter mikudagin fanst at politikkinum hjá stjórnini í Washington. - Vit stuðla USA, ameri- kanska fólkið er vinfólk okkara, og soleiðis verður tað eisini. Men í dag eru vit hótt av einari amerikansk- ari uppfatan, sum ber í sær, at alt snýr seg um bardagan ímóti yvirgangi. Men vit góðtaka ikki hendan hug- burðin. Vit eiga at loysa teir grundleggjandi trupul- leikarnar so sum fátækra- dømi og órættvísi, segði Hubert Vedrine við France Inter. Politiskir eygleiðarar siga, at orðini hjá franska uttanríkisráðharranum eru enn ein tekin um ta veks- andi ósemjuna millum USA og tess sameindu í Evropa. Aftan á atsóknirnar tann 11. september í fjør góvu evropeisku londini USA fullan stuðul, men síðani er kuril komin á tráðin. Meðan Bush forseti tosar um lond sum Norðurkorea, Irak og Iran sum "ónd lond" og hóttir við at víðka bardagan ímóti yvirgangi, halda tey sameindu hjá USA í Evropa ikki, at tað er neyðugt við fleiri hernað- artiltøkum. Treytaleysi amerikanski stuðulin til ísraelsku stjórn- ina bøtir heldur ikki um viðurskiftini millum USA og Evropa. Í útvarpssam- røðuni segði Hubert Ved- rine beinleiðis, at Evropa er ímóti amerikanska stuðlin- um til ísraelsku stjórnina. - Eftir okkara tykki er tað skeivt at stuðla einum poli- tikki, sum ikki hevur annað endamál enn kúgan. Poli- tikkurin hjá Sharon er skeivur. Hetta hava vit sagt, og vit hava lagt fleiri upp- skot fram, segði franski uttanríkisráðharrin. Evropa vil ikki hava meiri kríggj Fyri fyrstu ferð í mong ár hava ungar kvinnur tikið prógv á lærda háskúlanum í Kabul AFGHANISTAN Árni Joensen Undir Taliban-stýrinum fingu afghansku kvinnur- nar ikki loyvi at útbúgva seg, og tær, sum brutu bannið, vórðu harðliga revsaðar. Men nógvar kvinnur sýttu kortini fyri at laga seg eftir teimum reglunum. Summar valdu at útbúgva seg við hús, annaðhvørt einsamallar ella saman við øðrum, og nógvar fingu so mikið burturúr, at tær stóðu upptøkuroyndina á lærda háskúlanum. - Í fleiri ár slapp eg ikki í skúla. Eg noyddist sjálv at útbúgva meg, segði ein av kvinnunum, sum fyri nøkr- um døgum síðani stóð upptøkuroyndina á lærda háskúlanum í Kabul. Áhugin at sleppa á lærda háskúlan var so stórur, at vápnaðir løgreglumenn máttu halda skil á teimum nógvu monnunum og kvinnunum, sum vildu sleppa inn um dyrnar. Rektarin á lærda háskúl- anum í Kabul, Gholan Manten Daniz, hevur ikki sæð kvinnur í skúlastovuni í fleiri ár, og hann segði seg eisini fegnast um, at hin helvtin av samfelagnum var komin aftur í skúla. Kvinnurnar í Kabul farnar aftur í skúla Eitt palestinskt húski oman á tí, sum er eftir av húsum teirra, eftir at gravkýr hjá ísraelska herinum javnaðu tey við jørðina. Tað er hesum politikki, Evropa er ímóti Mynd: Reuters C M Y K 23 22