fríggjadagur 15. oktober 2010síða 5

nr. 146 · 15. oktober 2010 5 VIKUSKIFTI loysingina frá Bretlandi kravdi so høga leigu frá bretsku herflotastøðini á oyn­ ni, at bretar valdu at rýma. Jú, Malta hev ur roynt at ganga egnar leiðir, men um aldarskiftið vildi samfelagið ganga í takt við tey stóru inni í Evropeiska Sam veldinum, og í 2004 fekk tjóðin ES­limaskap. Malta hevði eina serstøðu hjá teimum sam eindu undir seinna heimsbardaga. Av fortovskaféini í Republic Street eru bara fáir metrar yvir til loyniligu, strateg isku, høvuðs­ støðina hjá teimum sam eindu í Mið­ jarð ar havinum undir seinna heims ­ bardaga, sum fyri stuttum varð latin upp fyri almenninginum. Støðan hjá Malta mitt í Miðjarðarhavinum og stóra, bretska herstøðin í Valletta gjørdu høvuðsstaðin til eitt bumbumál hjá týsku og italsku hermegini. Hóast bumbur nar regnaðu yvir býin fyrstu krígs árini, sæst aldargamla søgan hjá Val letta framvegis allastaðni í býar­ mynd ini. Líka til sjeytiárini var maltesiski høvuðs staðurin ein býur, týðuliga merkt ur av vertshús­ og skøkjulevnaði, sum kom í kjalarvørrinum av bretsku her monnunum á oynni og sjómonnum. Men í sjeytiárunum flutti ein rættuliga stór ur partur av fólkinum úr býnum, og fram vegis eru nógv tóm hús í Val letta. Hetta gevur møguleikar fyri til flytarar og onnur, sum vilja royna eydnu na í Val letta, og tað í eini tíð, har myndug­ leik ar nir gera stórar íløgur í at fríðka býin. Joanna Delia og Henry Margeir Peter sen hava tikið kjansin og sett føtur undir egið borð í hjartanum av elsta býar part inum í Valletta. ­ Ja, her er eitt sindur at taka hond­ ina í, siga tey skemtandi, tá vit stíga innar í 400 ára gomlu húsini hjá teim­ um. Húsini eru høg og smøl, fastbygt er til báðar síður, og stinga tey seg fimm hædd ir upp í loft. Jú, nógv er at gera við húsini, onkustaðni má farast við stiga millum hæddirnar, meðan tey íð in greiða frá sínum ætlanum. Viður og timbur verður at kalla ikki brúkt á hes um breiddarstigum, so múrsteinar, grót og sement verður álitið í teirra byggi ætlan. Komin upp á terassuna á fim tu hædd taka vit eitt tørn afturat, heilt upp á takið. Sólin stendur høgt á himli yvir Val­ letta henda seinnapart í september, hit in er um 30 stig, og spegilsklári sjógv ur in í stórsligna havnalagnum verður bara brotin av skipunum, ið stev na út og inn. Havnin í Valletta er eitt natúrligt mál hjá flestu cruise skip­ um í Miðjarðarhavinum, og hvønn dag vit ja fleiri av hesum havsins ris um bý­ in. Av takinum síggja vit eisini yvir á niðurløgdu, bretsku her flota støðina, sum í dag verður nýtt til films fram­ leiðslu. ­ Hetta er eitt stórt projekt fyri okk­ um, og tað fara helst at ganga fleiri ár, áðr enn vit eru komin á mál og hava sett øll húsini í stand. Men tað er spennandi, og vit kunnu ikki siga annað enn at vit búgva væl fyri, sigur Henry áðrenn vit leita okkum niður aftur av takinum. Flogbrúgv setir ferð á Tað er enn eingin standmynd av Michael O’Leary á Malta. Men karismatiski stjór in í lágprísflogfelagnum Ryanair fær smílini fram á teimum flestu, tá Framhald á næstu síðu... Tað var kærleiki við fyrsta eygnabrá, tá Joanna Delia og Henry Margeir Petersen hittust til veitslu í Valletta fyri einum ári síðani Mynd: privat