fríggjadagur 15. oktober 2010síða 12

nr. 146 · 15. oktober 2010 12 VIKUSKIFTI google Inna Tørnroos inna@sosialurin.fo Andreas Ekstrøm eitur journalisturin, ið hevur skrivað reportasjubókina "Google- koden". Hann hevur vitjað Google í Kalifornia og tosa við fólkið aftan fyri eina av heimsins skjótast veks andi fyritøkunum. Skapanarsøgan hjá Google líkist tí hjá nógvum øðrum KT-fyritøkum. Nakr ir lesandi, ungir menn fáa eitt hug skot og gerast milliarderar. Men með an flestu aðrir selja fyritøkurnar og liva gott av peninginum, so arbeiða stovn ar ar nir Larry Page og Sergey Brin enn á Google. Tað var 1995 á Stanford Uni ver si- tet i num uttanfyri San Fransisco, at teir báð ir hittust og byrjaðu at arbeiða sam- an. Googol, sum Google var kallað frá byrj an, gjørdist til Google, tá ið onkur stavaði navnið skeivt. Merkið varð stovn sett í 1998. Fyrstu trý árini tjenti Google ikki eitt oyra - stovnararnir vónaðu bara, at teirra skapanarverk fór at geva úrslit fyrr ella seinni. Fyri at gerast størri var neyðugt at fáa meiri telduorku, og fyri at fáa tað, vóru pengar neyðugir. Adam Bechtols- heim eitur íleggjarin, ið gav teimum báð um Larry og Sergey 100.000 dollarar, og teir kundu keypa størri servarar. Fyrstu fimm árini vaks Google við 400.000 prosentum. Google gjørdist eitt sagn orð, at samanbera við at eta ella at renna. Um nakar spyr okkurt, er tað van ligt, at vit svara "googla tað", Og at googla gera vit nógv - umleið 20.000 leiti ng ar um sekundið eru á Google. Slagorðið hjá Google er "Don't be evil", sum merkir umleið "Ver ikki ónd- ur" - við tí vilja teir siga, at Google skal vera ein góð fyritøka, ið ger heimin til eitt betri stað at vera. Tað ljóðar sum eitt gott slagorð, men hóast tað, finnast nógv at Google og tí monopolið, teir eru í ferð við at byggja á internetinum. Høvundin til bókina "Google koden", Andreas Ekstrøm, spældi við tankan at skriva bókina uttan at nýta Google fyri at leita eftir tilfari, hann gav upp - tað bar ikki til. Hann kom eisini við hug- skoti num um ein "Google-frían dag", men sjálvur kiksaði hann longu kl 06:50 sama dag, tá hann lat Google-kaland ar- an upp uttan at hugsa seg um. Google er ein stórur partur av okkara lívi á internetinum - størri enn nógv av okkum hugsa um. Egið busskerv Høvuðsskrivstovan hjá Google eitur Googleplex og er í Kalifornia. Har starvast umleið 20.000 fólk. Tey hava sítt egna busskerv, har ongin skal nýt ast at ganga meira enn 800 metur til buss in. Tey fáa ókeypis mat, kunnu lata síni klæði til vaskaríið, og 20 prosent av ar beiðs tíðini fer til egin projekt, ið ikki nýt ast at vera fíggjarliga berandi, men ný skapandi. Andreas Ekstrøm lýsir Googleplex sum eitt universitetsøki, heldur enn eitt arbeiðspláss. Klædningar eru ikki nógv ir at síggja, og tað er komið fyri, at fólk eru komin til arbeiðis í nátt klæð um. Fyri nøkrum árum síðani var tað sera óvanligt at nakar gavst á Google, men síðani Facebook og Twitter eru kom in, eru tað fleiri, ið hava valt at byrja har ístaðin. Google hevur skrivstovur í 30 ymisk um londum. Størsta verkætlanin, ið nú er í gongd, er Google Books. Ætlanin snýr seg um at skanna allar heimsins bøkur inn og gera tað gjørligt at finna tær á Google. Ljóð ar kanska sum ein óveruligur dreym ur, men er tað nakar, sum kann fáa tað at bera til, er tað Google. Soleiðis tjenar Google pengar Adwords og Adsense. Soleiðis kallast lýsingarhættirnir hjá Google. Felags fyri báðar er, at man skal gjalda fyri hvørt klikk. Um lýsarin hevur ráð til 1.000 klikk fyri 2 krónur stykki, hvørvur lýsingin, tá peningurin eru uppi. Adwords er tað, sum kemur upp til høgru og sæst í gulum, tá tú til dømis leitar eftir skógvum - tá koma lýsingar fyri skógvar upp í teiginum til høgru ella er markerað við gulum. Adsense ger, at allar heimasíður í heiminum kunnu gerast lýsingarøki hjá Google. Við at klistra eina teldukotu inn á tína heimasíðu síggjast lýsingar, sum passa til tína heimasíðu, har. Tú fortjenar eitt sindur, um tú hevur nógv vitjandi, og Google fortjenar sera nógv, tí milliónir og aftur milliónir av brúkarum klistra hesa kotuna inn á sína heimasíðu. Lýsingar við Adwords standa fyri 66 prosentum av inntøkunum hjá Google og Adsense fyri 31 prosentum. Restin - 3 prosent - kemur frá stórum fyritøkum, sum gjalda eyka fyri at goyma data hjá Google. -harradømi á internetinum Eitt lítið, runt G til høgru á tínum teldUsKíGGja stýrir tær nógv mEira, Enn tú ánar. Privata fyritøkan GooGle fær mEira og mEira vald á InternetInUm, og sPurningurin Er, hvat hEndir tá Ein Einstøk fyritøka stýrir alt mEira av okkara samsKIftI á nEtinum. vikuskifti hEvur lisið "GooGle Koden" - og vit Eru Eitt sindur rædd, mEn Eisini Imponerað