fríggjadagur 5. november 2010síða 29

29 Fríggjadagur 5. november 2010 · Nr. 155 Sosialurin Uni Holm Johannesen Dulnevnd lesarabrøv fáa ikki longur teigapláss í føroysku bløðunum. Tað ber ikki longur til at sleingja um seg við orðum og atfinningunum, uttan tú setir navn undir og stendur við ábyrgdini. Vágaportalurin er millum mest vitjaðu føroysku tíð­ indasíðurnar. Ólavur í Beiti, sum rekur heimasíðuna, loyvir fleiri dulnevndum lesarabrøvum framat. Hann heldur, at síðan bløð ini vrakaðu dulnevndu lesarabrøvini, er góða, gamla kjakið, sum hann tekur til, horvið. – Dulnevndu lesarabrøv­ ini ávirka almenna kjakið í størri mun. Fleiri koma við sínum meiningum. Í Føroyum vilja vit so fegin vita, hvør skrivar. Vit vilja síggja nøvn, og innihaldið er ikki so umráðandi. Vit gloyma, at tað, sum verður skrivað, er tað týdningarmesta, sigur Ólavur í Beiti. Øssur Winthereig er útbúgvin journalistur. Hann var tíðindaleiðari í sjón­ varp inum í 10 ár. Saman við Grækarisi Djurhuus Magnus­ sen gav hann út bókina ‘Skjót Journalistin’ í 2003. Øssur Winthereig heldur, at tað kunnu vera fyrimunir við ávísum dulnevndum les­ arabrøvum, tí starvsheiti ella persónligar orsøkir kunnu forða fyri, at fólk seta navn undir, og tískil ikki loysa frá posabandinum. Tað er innihaldið og tíð­ indavirðið, sum er mest um­ ráðandi. – Føroyskir miðlar brúka ofta dulnevndar keld ur. Hvør er munurin á dul nevnd um lesarabrøvum og dul nevnd­ um keldum? Um ein álítandi kelda greiðir dulnevnt frá, hvat veruliga er hent við mið námsskúlanum í Hovi, so skal tað sjálvsagt vera pláss fyri tí. Tað hevði verið eitt stig rætta vegin, sigur Øssur Winther eig, sum tó er fegin um, at óneyðug dulnevnd lesara brøv ikki fáa innivist í bløð unum longur. Blaðstjórin taka støðu Tað eru út við 14 ár síðan, at Sosialurin gavst at prenta dul nevnd lesarabrøv. Dimma­ lætting valdi sama leist fyri trimum árum síðan. Hesi lesarabrøvini, sum oftast var gott tilfar, fingu pláss í bløðunum við teirri grundgeving, at føroysku viðurskiftini eru so smá, og fólk hildu seg aftur, um navnið skuldi standa undir. Bløðini prentaðu hin veg­ in ongantíð allar viðmerk­ ingarnar. Vóru tær ov grovar, sluppu tær ikki í blaðið. Men ofta vórðu dulnevnd lesarabrøv prentað, sum vóru beinleiðis vend móti øðrum persónum. Øssur Winthereig vísir á kjak.org sum dømi um kjak á sera lágum støði, har allarflestu kjakararnir krógva seg undir dulnevni og spilla onnur út. Dulnevndar, ærumeiðandi og útspillandi viðmerkingar skulu í ruskkurvuna, heldur Øssur Winthereig. Men er tað ein dulnevnd kelda, sum vil siga okkurt, sum er stimbrandi fyri sam­ felagskjakið, og livir tær upp til treytirnar, so skal pláss vera fyri teimum, sigur hann. – Um lesarabrøv og keldur skulu vera dulnevnd, skulu tey hava journalistiska við gerð. Blaðstjórin, sum stend ur við evstu ábyrgd ini, skal spyrja seg sjálvan, hvat við kom andi vil við les ara­ brævinum, er keld an álítandi, og er tað journalistiskt rætt at varpa viðmerkingina út dul nevnda. Í summum før­ um er tað gott, tí summi kunnu ikki seta navn undir, uttan at tey brenna seg illa, heldur Øssur Winthereig. Hann sigur, at blaðstjórin veit oftast, hvør avsendarin er, og tí kann blaðstjórin gera av, um avsendarin er álítandi ella ikki. Ólavur í Beiti leggur dent á, at allar viðmerkingar, sum verða sendar Vágaportalinum, verða endavendar. Hann metir um tíð inda­ virðið, og tekur síðani støðu til, um tað er vert at leggja út á netið – Eg havi ongantíð sagt, at dulnevnd kunnu leggja eftir øðrum og siga søgur um onnur, uttan at navn verður sett undir. Als ikki. Vágaportalurin loyvir ikki øllum út, sigur Ólavur í Beiti. Sosialurin og Dimma lætt­ ing vildu hækka støðið við, at navn skuldi setast undir. Soleiðis fingu vit eitt meira opið og erligt kjak, varð mett. Tað varð ført fram, at fólk, sum ikki vildu nevnast við navni, kundu seta seg í samband við journalistarnar á bløðunum at skriva fyri seg. Tað hevur víst seg at verið lættari sagt enn gjørt. Løgtingsmaður fullur Vágaportalurin og Portalurin skrivaðu mikudagin um Hans Paula Strøm, sum var drukkin undir framførslu í Vestmanna. Keldan til søguna var dul­ nevnd. Ólavur í Beiti sigur, at tað er øðrvísi, tá løgtingsfólk standa fyri skotum. – Ein politikari er í ser­ støðu. Tað er ein almennur persónur við almennari ábyrgd, so at siga, og politik­ arin skal standa til svars alment, sigur Ólavur í Beiti. Øssur Winthereig vísir á, at søgan um Hans Paula Strøm hevði helst fingið inni vist í bløðunum sum dul­ nevnt lesarabræv fyri nøkr­ um árum síðan. Portalurin valdi at brúka dulnevndu kelduna og spurdi tingmannin fyri Javn aðar­ flokkin um tilburðin. Søgan fór gjøgnum jour­ nalistisku mylluna, og tað var mett, at tíðindavirði var í søguni. – So kann hvør einstakur gera av, um tað var rætt ella skeivt, sigur Øssur Winth er­ eig. Góða Gamla kjakið er burtur Tá bløðini góvust við dulnevndum lesarabrøvnum, stegðaði góða, gamla kjakið. Tað heldur Ólavur í Beiti, sum rekur Vágaportalin. Hann loyvir fleiri dulnevndum at siga sína hugsan á sínari heimasíðu. Øssur Winthereig, fyrrverandi journalistur, heldur, at tað eru fyrimunir við summum dulnevndum lesarabrøvum og keldum Ólavur í Beiti Øssur Winthereig