fríggjadagur 12. november 2010síða 23

23 Fríggjadagur 12. november 2010 · Nr. 158 Sosialurin eftir eina boring sum hesa, at oljuleitingin við Føroyar gongur móti endanum. Vit mugu framvegis fyrihalda okk um til ta sannroynd, at før oyski landgrunnurin er eitt nýtt leitiøki, har sera lítið er borað higartil. Í Noregi vórðu boraðir 33 brunnar, áðrenn rakt varð við og vestan fyri Hetland einir 70 brunnar. Tí eiga vit heldur ikki at síggja hvønn einstakan brunn isolerað men heldur sum part av eini heild – einum puslispæli, har hvør brunnurin er ein týðandi brikkur í royndunum at fáa nýggja vitan til tess at skilja undirgrundina betur. Vit teimum sjey brunn­ un um, sum eru boraðir á landgrunninum hesi sein­ astu 10 árini, hava vit fing­ ið eina nógv størri vitan um undirgrundina, og spurn­ ingurin er, um vit ikki nærk­ ast eini støðu, har vit skilja undirgrundina so mikið væl, at teir komandi brunnarnir fara at geva verulig úrslit. Tað skulu borast tveir brunnar aftrat á landgrunn­ in um komandi árini. Stat­ oil er fyritøðufelag. Ser­ frøð ingarnir hjá norska fe lag num fara uttan iva at brúka ana lysur nar av Anne Marie brunninum í sínum metingum um, hvar borurin skal setast í. Tað skilst, at avtala er gjørd millum Statoil og ENI um at lata hvørjum øðrum upplýsingar frá ávika­ vist Brugdubrunninum og Anne Mariebrunninum, tað, sum á oljumáli verður kallað “Welltrading”. Vit loyva okk­ um at gita, at slíkur handil kann fáa stóran týdning fyri kom andi boringarnar hjá Stat oil á landgrunninum. Áhugaverdi spurningurin er tí eisini, um vitanin frá Anne Marie boringini kann hjálpa Statoil til at skilja undir grundina betur og her ikki minst tey loyvini, har fe lagið skal seta borin í kom­ andi árini. So í kjalar vørrinum á Anne Marie bor ing ini og tí vitan, ið fæst frá henni, fer kanska at spyrj ast burtur úr eitt fund um enn í øðrum loyvi í granna lagnum. Hvussu enn verður við víðari analysuarbeiðinum av Anne Marie brunninum, so eiga vit at fegnast um, at Statoil hevur bundið seg til at bora tveir brunnar á land­ grunninum. Annar teirra verður helst boraður í 2011, men endaliga avgerðin er ikki tikin enn skilst. Hin kemur so árið eftir ella í 2013. At ein brunnur ella tveir veruliga nærkast síggja vit eisini júst í hesum døgum, har út­ lendskt kanningarskip ger botnkanningar fyri Statoil. Hetta fyri ma. at útvega fe­ lagnum meiri vitan um hav­ botnin, har ætlanin er at seta borin í longu næsta summar. At hetta arbeiði verður gjørt hesa ársins tíð kundi bent á, at Statoil veruliga roynir at vera klárt til at bora í 2011. Statoil roynir í løtuni at finna fram til í hvørjum av trimum av loyvunum tað skal bora. Í hesum loyvum er felagið einasti loyvishavarin, tó at Atlantic Petroleum hevur umleið 1% lut í einum av loyvunum. Statoil fer so neyvan einsamalt at bora enn ein kostnaðarmiklan brunn á landgrunninum, og tað ljóðar tí, at felagið fyri at spjaða váðan er í ferð við at kanna, hvørji onnur oljufeløg vilja vera við at bora annan av brunnunum. Hitt loyvið, har borast skal helst í 2012, er 008, sum liggur út móti markinum og nær stóra oljufundinum Rosebank hinumegin mark­ ið. Í hesum loyvinum eru um­ framt Statoil eisini OMV og DONG. Og tey verða neyvan fleiri, tí somu feløg eru eisini partur av Rosebankfundinum hinumegin markið, umframt at tey nú um dagarnar hava fingið tillutað teigar millum markið og Rosebankfundið. Við teimum báðum brunn ­ un um hjá Statoil kem ur saml aða talið av brunnum á land grunninum uppá 9. Vón­ andi ræður ikki tá lagn unn ar speisemi, nú tað á olju máli plagar at verða tikið til, at tað vanliga skulu borast 10 brun­ nar, áðrenn tú ger eitt fund! Aðrar týðandi fortreytir Eisini onnur viðurskifti kunnu gagna leitingini við Føroyar, eitt nú broyt ing in, sum er gjørd í loyvis treyt­ unum, har olju fe løg kunnu søkja um leitiloyvi uttan um vanligu útbjóðingarnar. Hetta kann eisini gerast ein nýggjur katalysatorur fyri framtíðar leiting. Og tað er nettup hetta, sum Jarðfeingi roynir at dyrgja við fyri at fáa nýggj oljufeløg at leita henda vegin at bora. Tað verður so eisini henda lógar broyt ing nevnd “Open door”, sum stovnurin fer at marknaðarføra á eini stórari oljumessu í Londonn seinast í november. Vit hava í eini analysu um góðu vónirnar til Atlants­ mótið í Sosialinum fyrr í mán aðinum víst á, hvussu oljutilgongdin nærkast før­ oyska markinum fyri hvørt ár og hvønn týdning hetta kann hava fyri okkum og áhugan at gera íløgur her ma. útbygging av fleiri olju­ og gassfundum og nýggjan infrastruktur í økinum. Nýggj ar útbyggingar, sum eru á tekniborðinum, eru ma. Clair, Rosebank, Cambo, Suilven/Tornado, Solan og Laggan/Tormore. Alt nakað, sum kann fáa stóran týdning fyri útbygging av møguligum fundum á føroyska land­ grunn inum eisini. Tað eru so eisini fleiri aðrar nýggjar fortreytir í olju vinnuni, sum gera At­ lants mótið – úr Føroyum til Het lands – enn meira áhuga vert og rentabult. Í bretska partinum av Norð­ sjónum varð herfyri tikin í brúk ein nýggjur gass­ framleiðslupallur, sum kann flytast og brúkast aftur aðra­ staðni, har gassgoymlur eru í undirgrundini. Hetta fer at gera framtíðar gassút bygg­ ingar nógvar ferðir bíligari enn í dag, tí tað skulu ikki pengar setast av frá byrjan til at taka niður aftur pallarnar ein dag í framtíðini. Tað verð ur longu nú tosað um, at hesin nýggi pallurin eisini kann fáa stóran týdning fyri út byggingar av gassfeltum eitt nú vestan fyri Hetland. Bretski heimamarknaðurin tørvar gass, og við at minka kostnaðin fyri at taka gassið upp vestan fyri Hetland og flyta tað til lands, kunnu eisini komandi gassfund á føroyska landgrunninum gera sær dælt av slíkari gongd. Enn ein tøknilig uppfinning verður í næstum tikin í brúk á bretska landgrunninum 60 kilometrar frá føroyska markinum. Tað er á Solan fund inum sunnan fyri Foinaven feltið, har ein ómann að installatión fer at avloysa mannaðar pallar og fram leiðslu skip. Jóannes Rasmussen og olja Tað er uppá sítt pláss sein­ ast í hesi analysuni at minn­ ast aftur á orðini hjá okk ara fræga jarðfrøðingi, Jó annesi Rasmussen, sála. Í sam røðu við Sosialin fyri 25 árum síðani vísti hann á, at oljan helst lá goymd úti í Het lands­ rennuni ella á hellingini, og at tað fóru at ganga meira enn 20 ár, til tøknin var so mikið framkomin, at man kundi fara niður eftir henni. Síðani tá eru gjørd nógv fund hinumegin markið. Eftir er “bara” at finna oljuna hjá okk um eisini. Og hesin dagur er kanska ikki so langt vekk. jan@sosialurin.fo num á anne num Úrslitið av Anne Marie brunninum eigur ikki at fáa okkum at halda, at oljuleit ing við Føroyar nærkast endanum Hóast seinasti brunnurin á landgrunninum ikki livdi upp til vónirnar, so merkir hetta ikki, at oljufeløgini avskriva Føroyar. Tveir nýggir áhugaverdir brunnar eru nevniliga á tekniborðinum skrivar Jan Müller í hesi analysuni