mánadagur 15. november 2010síða 6

Mánadagur 15. november · Nr. 159 6 Sosialurin Áki Bertholdsen – Hetta er eitt mál, sum vit mugu tora at tosa um. John Johannessen, polit­ iskur formaður Javn aðar­ floksins, reisti ein rætti liga umstríddan spurn ing á landsfundinum hjá Javn­ aðar flokkinum í Trongisvági leygardagin. Og tað er spurningurin um allar teir nógvu føroy­ ingarnar, sum arbeiða undir ymsum serligum skipanum. Hetta eru skattaskipanir, sum ávísum førum gera, at teir sleppa lættari skatti. Men í øðrum førum gera hesar serskipanir tað, at teir betala skatt, men at landið so betalir reiðarum skattin aftur í stuðuli. Undir øllum umstøðum eru hetta skattainntøkur, sum landið og kommunurnar missa, staðfestir John Jo­ hannes sen. Sjeyndi hvør føroyingur Hann sigur, at veruleikin er, at sjeyndi hvør føroyingur hevur onkra serliga skip an, sum førir við sær, at sam­ felagið missur skatta inn tøk­ ur. Talan er um yvir 4.000 løntakarar av teimum 30.000, sum eru í Føroyum, sum ikki rinda skatt eftir sama leisti, sum øll hini. Men samstundis sum at landið og kommunurnar missa skattin frá hesum fólk­ unum, fáa tey akkurát somu tænastutilboð frá tí almenna til skúla, heilsuverk og annað, sum øll onnur hava. John Johannesen stúrir eisini fyri rákinum, sum nú er uppi í tíðini um, at fleiri og fleiri skattir verða gjørdir til brúkaragjøld. Hetta eru nevskattir, har øll betala líka, sama, hvussu nógv tey annars hava í løn. – Og tað rakar tey lágløntu harðari enn tey hægri løntu, staðfesti politiski formaðurin í Javnaðarflokkinum. Mugu tora Hann staðfestir, at nú á døg­ um verður nógv tosað um, hvussu neyðugt tað er at fara undir nýskipanir á ymsum økj um í samfelagnum fyri at at varðveita vælferðar sam­ felagið. Hesum er hann samdur í. Men hann heldur, at tað er ein nýskipan, sum er gloymd og tað er ein nýskipan á skattaøkinum. – Vit mugu nú sum skjót­ ast undir at endurskoða alla skattaskipanina og út­ greina hvussu hon skal vera samansett, so at hon at hon lýkur tey krøv, sum Javn­ aðarflokkurin setir til eina skattaskipan, har teir breið­ astu herðarnir bera tær tyngstu byrð arnar. Hann segði, at onkusvegna tóktist tað sum um, at javn­ aðarflokkurin tordi illa at taka hetta málið upp, men tað má gerast, helt hann. – Hetta er ein serstakliga týdningarmikil partur í stremb anini eftir at fram­ tíð ar tryggja vælferðar sam­ felagið, segði John Johannes­ sen. Hann leggur afturat, at vit royna at byggja upp eitt sam halds fast sam felag, har øll vilja gera sítt til felags­ skapin. – Men samhaldsfesti dett­ ur burtur, tá ið vit hava so nógvar serskipanir, sigur polit iski formaður Javnaðar­ floksins. Hetta leggur eisini upp til at skeivleiki kemur í aðrar skipanir, tí hjá hóast inn­ tøkan hjá nógvum av hesum fólkum er høg, stendur null á sjálvuppgávuni og tað elvir so eisini til sosial frípláss í barnagørðum og aðrar ágóð­ ar. aki@sosialurin.fo Dýrt fyri útjað­ aran Kirstin Strøm Bech, borgarstjóri í Vági, fegn ast um, at John Jo hannessen hevur tikið hendan eyma spurn ingin upp. Hon staðfestir, at øll hesi fólkini eru væl­ komin í teimum komm­ unum, tey búgva í. – Men veruleikin er, at tey flestu av øllum teimum, sum eru und ir hesum ser ligu skatta­ skip an um, búgva í út jað ar an um og tí kost ar hetta komm­ un unum kring landið øgi liga dýrt í mistum skattainntøkum, sigur Kirstin Strøm Bech. 391 milliónir Skatta- Tal av Mistar Skipan fólki milliónir DIS 502 168,0 FAS 511 117,5 Fiskimenn 2.620 80,4 Farmaskip 320 25,0 –––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Tilsamans 3.953 390,9 mió Hendan talvan vísir, hvussu nógv føroysk sjófólk sigla undir ymsum serskipanum, hvat skatti viðvíkur, bæði DIS og FAS, umframt tey, sum fáa fiskimannafrádrátt og tey, sum sigla við farmaskipi og fáa frádrátt fyri tey. Her til skal viðmerkjast, at ongi tøl eru fyri tey, sum sigla undir NIS, sum er tann norska serskipanin fyri sjófólk Missa 391 Mió í skatti uM árið SERSKIPANIR Hvørt ár missa landskassin og kommunurnar skatt frá yvir 4000 føroyingum, tí tey hava ymsar serligar skattaskipanir – Tað vísir seg sum um at Javnaðarfólk tora illa at viðgera málið, men tað sleppa vit ikki undan, heldur John Johannessen, politiskur formaður Javnaðarfloksins MISSA INNTØKUR Samhaldsfesti í sam- felagnum dettur sundur John JohAnneSSen Hetta er neyðugt fyri at framtíðartryggja vælferðarsamfelagið John JohAnneSSen