fríggjadagur 15. februar 2002síða 2

2 Nr. 32 - 15. februar 2002 Nr. 32 - 15. februar 2002 3 Henda alfagra miku- morgunin 13. februar vóru øll fløggini í Norðurlandahúsinum drigin í hálva stong. Finnur Olsen, húsavørð- ur í Norðurlandahúsi- num, var slóknaður dagin fyri, 66 ára gamal. Hann var føddur 7. februar 1936. Sjálvan 66 ára føðingardagin í síðstu viku vóru tey øll saman heima á Dalavegnum – og nú var tráðurin slitnaður. Finnur var avlærdur á snikkaravirkinum í Hornabø hjá Kristoffer Toftenæs. Í 1956 keyptu Bjarni Skarðhamar, Alfred Gullbein, Kristoffer Toftenæs og Finnur virkið, og tað var selt aftur í 1966. Finnur var virkin, huga- góður og vinsælur, tú kendi teg altíð væl í sam- veruni við honum. Á ung- um árum var hann íðin og virkin í Skótaliði Sig- mundi Brestissonar, og eisini var hann rovari. Frá hesum skeiði minnast vit Finn við góðu evnunum millum tey ungu. Finnur fekk sær egið virki, tá tey høvdu bygt í Tórfinsgøtu, og Glas-Finn var heitið, sum varð kent víða um, rammur, glas, ja tað var ikki tann ting í samband við glas, sum hann ikki kundi. Og nógv kring um landið kendu Finn, og tey vóru mong, hann við arbeiði sínum gjørdi manga tænastu, og sum hann síðani hevði samband við. Alt hevur sína tíð, so- leiðis eisini við glas- virkinum hjá Finni. Hann seldi í Tórfinsgøtu og bygdi sær onnur hús á Dalavagnum, og høvdu tey eisini nógv góð ár har. Síðan var hann húsavørður í Norðurlandahúsinum, og var hann ikki minni drúgvur har. Tá hann fylti 65 ár, gavst Finnur sum virkin arbeiðsmaður. Vit drýpa høvur og minnast við sorgblídni aftur í árini. Mariu, døtrunum Barbaru, Sú- sonnu og Bjørg og Hannu, mammu Finn, saman við øllum tykkara, siga vit okkara djúpu samkenslu. jl Tað verður hervið gjørt kunnugt, at okkara kæri maður og pápi Finnur Olsen andaðist týsdagin 12. febr. 2002, 66 ára gamal. Jarðarferðin verður úr Vesturkirkjuni leygardagin 16. febr. kl. 13.00. Fyri tey avvarðandi Maria og døturnar Tey, ið vilja minnast Finn, kunnu lata Føroya felag ímóti krabbameini eina peningagávu. Konto í peningastovnunum Finni Olsen til minnis Sambandslistin í Suðurstreymi liðugur Listin hjá Sambandsflokkinum í Suðurstreymi er nú klárur. Flokkurin stillar upp 11 valevni Valevnini eru hesi: Annfinn Brekkstein, stjóri, Velbastaður Súsanna Dam, bankakvinna, Tórshavn Jákup Fróði Djurhuus, vinnurekandi, Tórshavn Bent Jákup Hansen, varhaldsleiðari, Argir Finnur Jensen, sølufólk, Tórshavn Fríðálvur jensen, bygningssnikkari, Tórshavn Jóhan Petur Johannesen, lærari, Argir Kaj Leo Johannesen, fiskasølumaður, Tórshavn Høgni Mikkelsen, býráðslimur, Tórshavn Heðin Mortensen, løgtingsmaður, Tórshavn Lisbeth L. Petersen, løgtingskvinna, Tórshavn Sum skilst gongur striltið hjá nøkrum virkjum at fáa nøkt- andi prís fyri saltfisk í løtuni, og tí er prísur- in á toskin fallin. – Vit arbeiða saltfisk undir “hátrýsti”, sigur ein væl nøgdur stjóri á Kósini, Adrian Dalsá. FISKIVINNA Vilmund Jacobsen Línubátarnir í Klaksvík landa sjáldan aðrastaðni enn í Klaksvík. Og soleiðis var eisini hesaferð, nú teir komu aftur av túri – og onkur fyri veður. Hampiligir túrar Adrian Dalsá, stjóri á Kós- ini, sigur, at virkið hevur keypt fiskin hjá línubátu- num hesa vikuna. Onkur er komin, og onkur er á veg. Summir hava verið longri úti og aðrir stytri, nú hann øtlaði veðrið. - Skipini hava gjørt hampiligar túrar; tey hava úr 100.000 pundum og uppeftir. Onkur eitt sindur minni, sigur stjórin. Skipini, sum hava landað og fara at landa á Kósini hesa vikuna, eru eitt nú Jákup B, Klakkur, Nýpur og Kvik. Onkur teirra hevur verið á Føroya Banka. Keypa ikki alt Adrian Dalsá sigur, at Kós- in í fyrsta lagi hevur lagt seg eftir at keypa toskin hjá línubátunum, og einir trígg- ir av bátunum hava væl av toski. - Hvussu nógv vit keypa av øðrum fiskasløgum, er tengt at, hvussu nógvur toskur er inni, og hvat vit annars kunnu fáa burtur úr teimum ávísu fiskasløgun- um. So, tað er eitt sindur ymiskt frá túri til túr, hvørji fiskasløg, vit keypa, og hvussu nógv vit keypa av hvørjum. Tað er sjáldan, vit keypa eina heila last, sigur hann. Gongur væl Á Kósini er nógv fiska- arbeiði, og Adrian sigur, at øll, sum vilja vera til arb- eiðis, eru til arbeiðis á virk- inum. Spurdur, hvussu gongst við saltfiskinum, nú tað frættist, at marknaðurin er trekur, letur stjórin væl at: - Vit kunnu ikki lata illa at, tí hjá okkum gongur væl við saltfiskinum í løtu- ni,sigur Adrian. Saltfiskurin undir “hátrýsti” Sosialurin hevur annars frætt, at prísirnir á toski á uppboðssøluni eru falnir í seinastuni, tí nøkur virki, sum virka saltfisk, liggja inni við stórum goymslum, sum ikki fæst nøktandi prísur fyri í løtuni. Men Adrian Dalsá sigur, at Kósin telist ikki millum hesi virkir, tí – sum hann tekur til: - Saltfiskurin hjá okkum er undir “hátrýsti” alla tíð- ina, og her sipar hann til, at Kósin keypir nógvan tosk og virkar nógvan saltfisk í løtuni. Kósin keypir toskin hjá línubátunum Sámal Bláhamar hev- ur í hyggju at skipa fyri ferð til kavbáta- savnið í Kiel í Týsk- landi, og á skjala- goymslur, har til ber at fáa upplýsingar um fólk, skip, kavbátar og annað undir kríg- num. Sjálvur hevur hann góðar royndir av hesum, hevur nevniliga funnið fram til skiparan, ið søkti skipið, pápi hansara var við undir kríg- num ÚTGÁVA Turið Kjølbro Í morgin, leygardagin 16. februar, eru 100 ár liðin síðani Frederik Bláhamar, skipari og høvundur, varð borin í heim. Í hesum sam- bandi verður bókin “Ein vandaferð”, sum hann gav út í 1952, givin út á enskum undir heitinum “A Dange- rous voyage”. Bókin er eis- ini komin út á svenskum. Ensku útgávuni hava Poul Olvhøj úr Newcastle, ið er næstringur Frederik Blá- hamar, og dóttur Frederik Bláhamar, Marin, staðið fyri. Vandaferðin Frederik Bláhamar greiðir frá í bók- ini, er um minniligu ferðina undir seinna heimsbardaga, tá ið týskur kavbátur søkti skipið, Union Jack úr Vest- manna, sum hann var við. Tað eydnaðist manningini at sleppa í bjargingarbát og vinna upp land á Flannan Island. Seinni hevur sonur Frederik Bláhamar, Sámal, funnið fram til, hvør kav- báturin var og hvør skiparin á kavbátinum var, og leitað aftur á slóðina. Um hesa ferðina ber til at lesa um í sera áhugaverdari grein eftir Grækaris Magnussen í blaðnum í morgin. - Øll míni barnaár havi eg hugsað um týskarar og alt, sum týskt er, sum nakað ringt. Setti mær fyri at finna út av, hvør skiparin var á kavbátinum, ið søkti skipið pápi var við, og til fyri stuttum visti eg ikki betur enn, at øll manningin doyði undir krígnum. Tí ætlaði eg at finna fram til næstringar hjá skiparanum, leitaði á internetinum eftir manninum, og tá vísti tað seg, at skiparin og aðrir av manningini vóru á lívi eftir kríggið, greiðir Sámal Blá- hamar frá. Sámal Bláhamar er í dag sannførdur um, at skiparin á kavbátinum ikki hevði í hyggju at gera seg inn á manningina á Vestmanna- bátinum. - Skiparin kundi tað sama havt forkomið bjargingar- bátinum, men tað gjørdi hann ikki, og tað eri eg sera takksamur fyri. Tí vildi eg takka næstringum hansara. Sámal Bláhamar sigur, at tað er sera lætt at finna fram til fólk og fáa hendur á øðrum upplýsingum í Týsklandi. - Alt er skrásett, væl skip- að og sera lætt at finna fram til. Um onnur hava hug at leita nakað fram, er bara at fara í gongd. Síðani Sámal Bláhamar hitti familjuna hjá týska kavbátaskiparanum og nak- rar av manningini á kav- bátinum, hevur hann fingið frið í sinnið. - Eg havi fingið vinir fyri lívið. Týskarar eru als ikki ernir av síni fortíð, skamm- ast av tí, sum er farið fram, men nú havi eg fingið eina aðra mynd av hesum fólk- um, sum hava verið noydd at gjørt tað, tað tey vóru biðin um undir krígnum. Pápi mín tosaði ofta um vandaferðina, men nú angri eg, at eg ikki spurdi hann meiri til ferðina. Sámal Bláhamar hevur í hyggju at skipa fyri ferð fyri áhugaðum til Týsk- lands, har vitjað verður á kavbátasavninum í Kiel. Á ferðini ber til at fara á skjalagoymslur at finna fram ávísar upplýsingar. - Eg vildi mett, at áhugi er millum føroyingar at fara ein slíkan túr, eisini hjá søguáhugaðum. Havi sam- band við ein týskara, sum leggur ferðina til rættis í Týsklandi. “Ein vandaferð” eftir Frederik Bláhamar er eitt søguligt skjal, og hevur tí varandi virði. Hon sigur frá føroyingum, sum sjófar- andi tjóð, ið røkti sítt starv á havinum uttan slit, meðan heimsbardagin leikaði harðast. Hesir av “Union Jack” bóru boð í bý, teir vita, hvussu tað var. Høv- undin, Frederik Bláhamar, var sjálvur við. Og hann greiðir í bókini frá uttan reyp og geip, sinniliga sannført, sum tað sømir seg røttum sjómonnum, sum úr vanda eru bjargarðir. Aftur á slóðina Kvinnufelagið í Havn vil hava kvinnulig valevni kring allar Føroyar at geva sítt boð uppá framtíð Føroya FRAMTÍÐ FØROYA Turið Kjølbro Altjóða kvinnudagin 8. mars setur Kvinnufelagið í Havn skjøtil á valstríðið upp undir løgtingsvalið, sum verður í seinasta lagi 30. apríl. Felagið skipar fyri politiskum fundi í Norðurlandahúsinum 8. mars kl. 20.00, sum er eitt fríggjakvøld. Í hesum sam- bandi verður heitt á øll kvinnulig valevni kring landið um at koma til tiltak- ið. Ætlanin er at hava eitt fundarborð til hvønn flokk- in, sum síðani fær orðið í ávísari røð, ið verður av- gjørd við lutakasti. Tann beinleiðis tillutaða talutíðin verður tríggjar ferðir fimm minuttir, har valevnini kunnu leggja fram hugsjón- ir sínar. Orðaskifti verður millum flokkarnar aftan á hvørt umfar, og fólk í salinum kunnu seta skrivliga fyri- spurningar til fundarluttak- ararnar. Aftaná verður høvið at tosa víðari um politikk ella bara hugna sær saman við vinfólki og einum drekka- munni í forhøllini. At- gongumerkið til tiltakið er 50 krónur og tá er drekka- munnur íroknaður. Kvinnudagurin er heldur tíðiliga í valstríðnum, og tí vónar Kvinnufelagið, at kvinnurnar fara at gera sum mest burturúr at greiða frá tí, tær meta um yvirornað mál og veruleikakend fram- tíðarynski fyri Føroyar. Sjálvt kundi felagið hugsað sær, at røtt verður um stór evni sum umhvørvi, bú- skaparstøðu, ríkisrættarligu støðu okkara, samfelags- skipan í eini komandi olju- tíð, familjumynstur og har- við eisini støðuna hjá kvinnum, børnum og gom- lum. Kvinnufelagið skjøtil á valstríðið Føroyar eftir kreppuna Verkætlan um vinnu- lívsmenning í Føroy- um eftir kreppuna kemur út í bók mána- dagin ÚTGÁVA Turið Kjølbro Fyrsta útgávan frá Gransk- ingardeplinum fyri Økis- menning kemur mánadag- in. Talan er um bókina “The Restructuration of the Faroese Economy”, sum Richard Apostle, Dennis Holm, Gestur Hovgaard, Ólavur Waag Høgnesen og Bjarni Mortensen hava staðið fyri. Í tíðindabrævi frá Gran- skingardeplinum verður sagt, at bókin er eitt úrslit av eini granskingarverkæt- lan um vinnulívsmenning í Føroyum eftir kreppuna. Verkætlanin varð gjøgnum- førd seinna hálvár ár 2000 og fyrru helvt av farna ári. Hon varð skipað við fýra sokallaðum útvaldum støð- um: Klaksvík, Fuglafjørð- ur, Tvøroyri og Vágur. Harumframt er ein sjálv- støðugur partur um menn- ingina av føroysku alivinn- uni. Bókin vísir, hvussu íverksetarar, myndugleikar og feløg virka fyri nýskap- an í føroyska búskapinum, ein menning, sum í stóran mun hevur røtur í lokalum viðurskiftum. Hendan hugsan verður undirbygd við bæði søguligum og nú- tíðar atliti. Bókin, sum verður givin út av forlagnum Samfunds- litteratur í Danmark, er gjørd við altjóða útgávu fyri eyga og er tí skrivað á enskum. Arbeitt verður eis- ini við eini føroyskari út- gávu. C M Y K 3 2 -har tað hendir HONDA NORÐBIL SKODA v Volkswagen Group Hyundai frá A-Z Pininfarina, Italia, hevur teknað tann nýggja MPV frá , ið er gjørdur til tað virknu familjuna. Innrættanin er smidlig við góðum plássi og gjørd til lag- arligar loysnir, sum lætta um gerandisdagin. Ein sterk og sikkur kabina við útgerð, sum gevur tær kensluna av trygd. Motorveitingin er í topp, meðan brenniorka og ljóð eru lág. Alt hetta fæst fyri ein prís, sum er ótrúligur. Soleiðis er Matrix: Meira fyri minni Trygdarútgerð: 4 airbags, elektroniskt forsterkaðar ABS-bremsur við EBD, síðustoytbjálkar úr hástyrkistáli, stoytdoyvandi tilfar í síðustolpunum, nakka- stuðlar við hæddarinstilling og trýpunktselar, sum kunnu hæddarinnstillast og við kraftavmarking. Modellvariantar: 1,6 GL bensin 5 hurðar MPV kr. 152.750,- 1,8 GL bensin 5 hurðar MPV kr. 162.750,- 1,5 GL. CRDI. diesle 5 hurðar MPV kr. 175.750,-