mikudagur 22. desember 2010síða 2

Mikudagur 22. desember 2010 · Nr. 175 mikudagsblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Á hvørjum ári til jóla síðani 1989 hava føroyingar kunnað ognað sær bókina SKEMT við tekn­ ingum hjá Óla Pet ersen. Hesi jólini verða tó eitt und an tak, og tað er ein orsøk fyri hesum Jan Müller Tað var við beráddum huga, at Skemt 2010 gjørdist jóla­ trøll. Ístaðin fyri at gerast tann stut t ligasta jólagávan í ár, verður hon nú til ta bestu og og mest hugvekjandi nýggj árs gáv una í jan uar 2011. Um somu tíð sum hon verð­ ur eitt søguligt yvirlit yvir hendingar í farna ár i num, fer hon eisini at taka sam an­ um øll tey mongu árini Óli Pet ersen h evur teknað bak­ síð una á Sosialinum. Listamaðurin og skemt i­ tekn ar in Óli Pet er sen verð­ ur 75 ár 24. jan uar, og tað er í hesum sambandi, at út gev a rin hevur gjørt av at geva Skemt 2010 og havið ta 22. í røð ini av Skemt bókum út til sjálvan føð­ ingardagin. Bókin verður tí eisini ein jubileumsbók, har lista mað ur in verður heiðraður við ein um serstøkum íkoyti til bó k ina. Nú so nógvar bøkur koma út til jóla, man tað eisi ni vera kær­ kom ið fyri øll heim í Føroyum at fáa eina spildurnýggja og feska bók í jan uar eisini, møguliga og helst tann fyrsta føroyska bók in í nýggja árinum. Harvið er hon eisini ein forkunnug føð ing ar dags gáva til sam fel­ ag ið Før oyar, nú tá hol verð­ ur sett á eitt spildurnýtt ár­ tíggju við vónandi mongun for vitn is lig um og stuttligum nýggj um tekn ing um frá list­ a mann i num á Skála. Hátíðarhald verður í Miðl­ a húsinum í sambandi við 75 ára dagin og 22. Jubi le ums­ út gáv una, tá høvundin eisini fer at signera bókina. Hjá teimum í landinum, sum ikki hava ognað sær Skemt bøk u r nar, ber til á føðing ar dags haldinum í Miðla hús inum at ogna sær tær bøk ur, sum framvegis eru á goymslu umframt tús­ und tals or i gi naltekningar, sum ganga heilt aftur til 1989. Til ber eisini longu nú at bí leggja sær Skemt 2010 við at senda ein teldupost til: jan@sosialurin.fo Tað var vorðið sum jólagáva at fáa frá meiralutanum av før oysku komm un­ u num, at vit nú skulu gjalda 19 oyru meira fyri kilowatttíman av streymi. Miðal eyka útreiðslan fyri húskið er 3.000 krón ur um árið. Vit kunnu bara taka undir við Tórshavnar kommunu og Heð­ ini Mort en sen, borg ar stjóra, í kravinum um, at SEV skal hyggja í seg sjálvt. Tað er margháttligt, at ein vinnufyritøka sum SEV ikki akt ar boðini frá eigaranum um at koma við eini nýggjari ætlan – tá eig ar in á aðalfundi vrakar ta ætlan, sum leiðslan er komin við. Bara at koma við somu ætlan einaferð enn vísir eina totala arrogansu. Tað er eftir øllum at døma ikki eigarin, sum ræður í SEV, men í alt ov stóran mun nevnd og leiðsla. Hetta er eisini eitt dømi um, hvussu illa tað kann ganga, tá pol­ i tik ar ar skulu fáast við vinnu. Teir eru vanir at leggja skattir og av­ gjøld á fólk. Teir hava eftir øllum at døma ikki tað jørðforbindilsið, sum skal til fyri at duga at skilja, at ein vinnufyritøku bæði hevur eina inntøkusíðu og serliga eina út­ reiðslu síðu, sum kann regulerast. Tað ber til at reka eina vinnufyritøku bí lig ari. Tak Føroya Tele, tak Posta ­ al menn ar fyr i tøkur, sum eru lagdar í part a feløg. Hesar fyritøkur og aðrar við hava sagt fólki upp og útsett ella avlýst út­ og umbyggingar. Aðr ar fyr­ i tøkur við hava umlagt lán og gjørt reg u leringar fyri at kunna reka virk­ sem ið bí lig ari og við færri fólkum. Hví kann SEV ikki gera tað? El­prísurin hevur so stóra ávirkan á alt sam f elagið, at hetta kann berast sam an við eina stóra skattahækking hjá bæði vinnuni og privatfólki. Hetta rak ar alt samfelagið so sera meint. Tí hvílir ein stór ábyrgd á hes­ um lok al pol i ti k ar um, sum hava tikið hesa av gerð. Og so hava teir eisini lov að okkum somu jólagávu næstu tvey jólini! Tað eru jú vit øll ­ brúkararnir ­ sum eiga SEV. Vit ynskja okkum, at hesin hesin tungi almenni mon o­ pol stovn urin rei sist og vísir vilja í verki. Latið tildømis onnur sleppa at fram leiða streym á netið hjá SEV ­ sum enntá vilja gera tað bíligari. Vísið í verki, at tit veruliga vilja geva stovninum ta kapping, sum skal til fyri at tryggja effektivitet og framburð. Vit ynskja okkum ikki óneyðugur hækkingar. Og skal talan verða um hækking, so er ikki at taka so rívan til men vísa varsemi, eins og við sáttmálanum sum kommunarnar júst hava gjørt við alment sett starvsfólk. Og so ynskja vit øllum eini gleðilig jól! Ynskja ikki fleiri slíkar jólagávur frá kommununum Og so var tað Starvs manna­ fel ag ið, sum traðk aði á grund leggj andi rætt indi hjá starvs fólki... Útvarpið bar í gjár tey tíð­ indi, at Starvsmannafelagið, sum javnan hevur fremst­ a fing ur á lofti, tá almenn størv ikki verða lýst leys, nú sjálvt hev ur brot ið hesa meg in reglu. Fel ag ið hevur sett ein kunn ing ar ráð geva í starv í eitt hálvt ár, men starvið er ikki lýst leyst. Tað eigur tað. Og so kemur umberingin frá for kvinnuni: »at hon skil­ ir at finn ing ar nar, men um­ støð ur nar eru serligar...« Ja go’morin Selma Ellings gaard. Tað er eingin – absolutt eing in – um ber ing góð nokk hjá ein um fak fel ag sum ar­ beiðs gevari at bróta fak fel­ ags rætt indi. Hetta er totalt at und ir minera eks i s tens in hjá fak fel øg u num. Hetta vís ir, at Starvs mannafelagið held ur tað vera í lagi, at ar­ beiðs gev ar ar ikki taka fak­ fel ags við ur s kifti í álvara. Nær eru »umstøðurnar ser ligar«, og hvør skal de­ fi nera tað? Vit hava jú eitt ak t uelt dømi um, at fimm onn ur fak feløg eisini traðka á tey mest grund leggjandi fak fel ags við ur skift ini ­ tá feløgini í Samtaki stuðl aðu Jan Højgaard og Før oya Fisk i mann a felag við fak fel­ ags fígg ind a lig ari burt ur vís­ ing av skriv stov u manni hjá Fisk i mann a fel ag num. Sam­ tak er enn ikki komið við nakr ari umbering, og hóast mað ur in nú er deyður, so er tað tað minsta kravið til hesi fak fel øg ini, at tey koma við eini treyt a leys ari al menn ari um bering fyri at hava borið seg so leið is at. Ella ganga fakfeløgini nú á odda og traðka slóðina fyri ar beiðs gev ar ar nar? Seks fakfeløg virða ikki fak fel ags rættindi Príshækking í jólavágu Eiga at hava seks aðalræað Jógvan SundStein kJak á Síðu 34 Stand­ mynd við Hoy víks­ tjørn Jógvan aRge kJak á Síðu 14 Eirikur lindenskov eirikur@sosialurin.fo Besta nýggjársgávan Óli P ynskir øllum føroyingum eini góð jól Gleðilig jól Sosialurin ynskir øllum lesarum, lýsarum og viðskiftafólki annars eini gleðið jól Sosialurin kemur útaftur mándagin 27. desember.