mánadagur 27. desember 2010síða 9

9 Mánadagur 27. desember · Nr. 176 Sosialurin Uni Holm Johannesen Javnaðarflokkurin ekur á knø unum. Sambært seinastu veljara­ kanningunum hava fleiri før­ oyingar mist álitið á flokk in­ um. Feskasta veljara kanning­ in, sum varð kunngjørd fyri tveimum vikum síðan, gav Javnaðarflokkinum minstu undirtøkuna síðan 1932. Eirikur Lindenskov er ábyrgd ar blað stjóri á Sosial­ inum. Hann heldur, at flokk ­ urin er um at smella í svørð in. – Fyri Javnaðarflokkin er katastrofan so stór, at um flokkurin ikki ger onkrar grundleggjandi broytingar her og nú, so kann hann tað sama pakka saman, skrivar hann í oddagrein. Jóannes Eidesgaard tók fast um stýris vølin á javn ­ aðar skút uni í 1996. Av bjóð ing­ in var møtumikil. Tað breyt í bæði borð hjá flokkinum, sum varð revsaður fyri bú­ skaparkreppuna á valinum í 1994. Flokkurin misti tá nær um helvtina av sínum at­ kvøðum á valinum frá 1990. Við Eidesgaard sum ábyrgd armanni fann flokk­ urin fótafestið aftur í 1998. Or søkin var serliga, at pro­ test flokkurin, Verka manna­ fylkingin, varð syndraður, og fleiri veljarar snaraðu sær aftur til Javnaðarflokkin. Men flokkurin hevur fing­ ið fleiri so logandi á kjaft in síðan seinasta val, tá ting­ mannahópurin varð skerdur við einum limi – úr sjey og niður í seks tinglimir. Samfelagsfrøðingar og polit iskir viðmerkjarar draga somu línu. Javnaðarflokkurin hevur ein stóran trupulleika. Reyðu ávaringarlampurnar lýsa. Jóannes Eidesgaard held­ ur ikki, at knútarnir verða loystir, um hann leggur frá sær sum formaður. Hann hevði ynskt, at hann var trupul leikin einsa mallur, hóast hann ikki vísir aftur, at hann er ein lítil trupul leiki. – Tað er ikki so einfalt, at allir trupulleikarnir í Javn­ aðar flokk in um verða loyst­ ir, um for mað ur in legg ur frá sær. Tilboðini og væl ferðar­ tænasturnar eru skerd, með­ an Javnaðarflokkurin hevur sitið í samgongu, og tað vísir seg at fáa avleiðingar, sigur hann við Dagur og Viku. Landsstýrisessirnir kosta Stóri trupulleikin hjá Javn­ aðarflokkinum hevur verið, sambært formanninum, at flokkurin dugir ikki serliga væl at selja sín boðskap. At flokkurin dugir ikki at varpa ljós á síni úrslit, so tey geva afturljóð í fjølmiðlunum og í fólkinum. Endaliga niðurstøðan er, at Javnaðarflokkurin hevur sitið sum lús millum tvær negl í samgongu við tveimum borgarligum flokkum. Tað er eisini sagt, at sam­ tíðin er ikki til javnaðar­ flokk ar, og at hinir flokkarnir endurita javnaðarhugsjónina. Niðurstøðan er, at stríðið fyri sjálvsøgdum rættindum er vunnið. Sosialdemokratisku javn ­ aðar flokk ar nir í Norðu r lond ­ um dragast við somu trupul­ leikar. Gomlu sið bundnu javn aðar velj ar ar nir eru minni sum sam felags bólkur, og miðalklassin er størri. Bar­ dagin hjá fak fe løg unum móti stættar sam felagnum er ikki eins sjón ligur. Tað hev ur í flestu granna lond un um merkt, at sosial demo krat isku flokk ar nir hava dag ført sína stevnu skrá og lagt seg nærri miðini, tí sam tíðin krevur moderni sering, samanborið við gamla stríðið millum løn­ takaran og arbeiðs gevaran. Hjørdis Gaard er sam­ fe lagsfrøðingur. Umframt vantandi hegni at umskipa seg, setur hon spurnartekin við avgerðina hjá Jóannesi Eidesgaard at taka við lands­ stýrisessinum í fíggjar mál­ um. – Tað kostar at sita á penga kassanum, meðan tað er afturgongd í búskapinum. Tað er populerari at rinda út, enn at taka inn. Eidesgaard tók við uppgávuni, uttan at hava boð upp á loysnir, sum eru grundaðar á sjónar­ miðini hjá flokkinum við sam haldsfasti og javna. Tú fær vald við at sita í sam­ gongu, og tú skal royna at varðveita samgonguna, og sam stundis hugsa um at verða afturvaldur. Tann javn­ vágin er miseydnað hjá teim­ um, sigur Hjørdis Gaard. Hon heldur, at Javn aðar­ flokkurin stendur veik astur í lands stýrinum. Aksel V. Jo­ hanne sen, landsstýrismaður í heilsumálum, stendur í stað, og Helena Dam á Neysta bø, landsstýriskvinna í menta­ málum, hevur greið boð upp á, hvussu skúlaverkið skal skipast rationelt, men tað er framvegis einki hent. Jóannes Eidesgaard vísir ikki ákærunum aftur. – Eg haldi, at Javnaðar­ flokkurin ger eitt gott arbeiði, men vit føra kanska ikki nóg sterkan sosialpolitikk við tveimum borgarligum flokk um í samgonguni, sigur hann. Øssur Winthereig, jour nal­ istur, hevur ver ið tíð inda leið­ ari í Kringvarpinum, umframt at hann var virkin politikari í Verkamannafylkingini fyrst í níti árun um. Hann held ur, at føroyski Javnaðar flokk­ urin hevur ongan greið an politikk, sum sigur før­ oying um, hvat tað er at vera sosialdemokratur í 2011. – Í somu løtu flokkurin veit, hvat hann vil og mein­ ar, og torir at standa við tað, so verður betri hjá Javn­ aðarflokkinum, sigur hann. Kann reisa seg Tað krevur nøkur ódnartøk, um Javnaðarflokkurin skal standa seg væl til næsta løg­ tingsval. Fleiri hava sett spurn­ ar tekin við Jóannes Eides­ gaard sum formann, tí hann kann ikki erpa sær av sín­ um úrslitum sum javnaðar­ ovasti. Tað er hinvegin eisini greitt, at eingin upplagdur av loysari er til formansessin. Aksel V. Johannesen er ikki fólka valdur, John Jo­ hannesen, sum er formaður í ting bólkinum, situr ikki í lands stýr in um, og Helena Dam á Neysta bø hevur for­ tíð í øðrum flokkum, og tað er ikki ein fyrimunur hjá henni. Líkindini eru stór fyri, at Jóannes Eidesgaard stendur eisini á odda fyri flokkinum næsta valstríð. Hjørdis Gaard heldur, at Javnaðarflokkurin skal mill­ um annað kasta sín áhuga yvir almanna­ og heilsuøkið fyri at reisa seg til næsta val. Tað fer hinvegin at krevja nøkur ódnartøk av flokk­ inum. – Tað kundi verið ein loysn. Tað arbeiða gott og væl 3000 kvinnur í al­ manna og heilsuøkinum, og tað eru nógvar atkvøður. Kjarnu veljarin hjá Javnaðar­ flokkinum er í almennu ar­ beiðsplássunum, og við at fáa fatur aftur í kjarnuvirðunum, kann flokkurin fáa fleiri at­ kvøður, sigur Hjørdis Gaard. Landsstýrisessirnir kosta ANALYSA Javnaðarflokkurin er í svárum trupulleikum sambært seinastu veljarakanningunum. Flokkurin missir álitið millum veljararnar. Greiða niðurstøðan millum fólkini, sum Sosialurin hevur prátað við, er, at ábyrgdamenninir, formaðurin og landsstýrisfólkini, hava ikki røkt sína uppgávu nóg væl – Javnaðarflokkurin eigur at kasta sín áhuga yvir almanna- og heilsuøkið fyri at reisa seg til næsta val, heldur Hjørdis Gaard, samfelagsfrøðingur. Hon vísir á, at tað arbeiða yvir 3.000 kvinnur í almanna- og heilsuøkinum, og at har tí eru nógvar atkvøður at heinta