fríggjadagur 21. januar 2011síða 8

Fríggjadagur 21. januar 2011 · Nr. 9 8 Sosialurin Vilmund Jacobsen Síðan 2004 hevur »Livandi Hav«, sum er eitt danskt lands felag við ymiskum áhuga málum innan hav um umhvørvi, stuðlað útróðrar­ monnum í Eritrea, sum fiska í Reyða Havinum. Verkætlanin snýr seg eitt nú um at læra fá­ tækar útróðrarmenn at fiska við línu, gørnum og snellu. Ymiskir grunnar, virk ir og privat hava eisini stuðlað hesi verkætlan fíggjar liga og við keypi av útgerð. Nólsoyingurin, Jack Thomsen, sum hevur verið fiski maður alla sína tíð, hevur eisini fingið høvi at lut taka í tí partinum av verk ætl anini, sum verður rópt »Hjálp frá fiskimanni til fiskimann«, sum er ein hjálpar ætlan millum fátækar fiski menn í Eritrea. Hevur nakar fingið línu­ veiði inn við móðurmjólkini, er tað Jack. Vit kunnu næstan siga, at hann er føddur við saltvatni í blóðinum. Sum blað ungur var hann ikki færri enn 13 túrar í slag við saltfiskalínuskipinum, Borð­ oyarnesi, har túrarnir lógu millum tríggjar og fimm mán aðir hvør. Spurdi tú hann, tá hann kom aftur av túri, um hann ikki nú fór at taka ein frítúr, var standandi svarið ár um ár: »Eg haldi, at eg fari ein túr aftrat...« Og soleiðis gjørdust túr­ arnir 13 í tali – út í eitt. Í Eritrea Men Jack hevur ikki bara siglt við línuskipi. Í fleiri ár hevur hann eisini siglt við ymiskum trolarum, bæði á ísfiskaveiði og á rækjuveiði, og í Nólsoy hevur hann ein 27 fóts útróðrarbát. Onkur hevur sagt, at tað helst skal rulla undir fót­ inum á honum. Er hann ikki á skipsdekki, er hann í bát­ inum, tá høvi býðst. Í heyst fekk Jack Thomsen so høvi til at vera við í hesi verkætlan saman við formanninum í »Livandi Hav«, Knud Andersen, sum er hálvur føroyingur. – Eg fór avstað hin 26. oktober og var heima aftur akkurát ein mánað seinni. Nú er greitt, at vit skulu niður aftur í mars, men fyri ta tíð ætla vit at senda eina bingju niður við útgerð, soleiðis at hendan er komin fram, áðr­ enn vit koma niðuraftur. Í bløðunum í vikuni hev ur Jack Thomsen havt lýsing, har sóknast verður eftir brúktum hondsnellum, og lagt hevur verið aftrat, at gomul lína eisini er kær­ komin. Hann sigur, at áhugi er eisini fyri teinum og lodd­ um, um onkur eigur at geva burturav. – Ætlanin er ikki neyð­ turviliga at fáa fiskireiðskap fyri einki, men bíliga, um tað letur seg gera, sigur hann. Tveir túrar Jack sigur, at meðan teir vóru í Eritrea og í býnum, Massawa, sum liggur við Reyða Havið, gjørdu teir tveir túrar við einum umleið 40 fót stór um báti. – Vit vóru 14 mans við bát­ inum, og hvør túrur sær vardi í fimm dagar. Vit royndu við línu um dagin og gørnum um náttina. Fiskurin, sum vit fingu í gørnunum, er bíligari enn fiskurin, sum tekur á lín­ una, og tí brúktu vit ein part av veiðini, sum vit fingu um náttina, til agn á línuni. Fiskasløgini, sum teir fingu, líkast slett ikki teimum fiskasløgum, sum vit vanliga kenna um okkara leiðir. Jack Thomsen sigur, at tað var rættiliga útgrunt á leið ini, har teir royndu. – Vit kundu sigla í einar 10 tímar, og kortini var dýpið ikki meiri enn eina hálva snøris longd. Sjógvurin var ógv uliga klárur, og tú sást niður á botn langt út til havs. Nógvar korallir eru, bæði størri og smærri, men tað vísti seg, at nakrir av monnunum vóru rættiliga staðkendir. Mill um korallirnar kundi vera sandbotnur. Sum eitt dømi um, hvussu útgrunt tað er í støðum, sigur Jack, at teir tann eina dagin vóru á veg til lands eftir agni. – Vit sigldu inn ímóti, og síðan kom ein minni bátur eftir okkum, sum skuldu í land eftir agni. Men heldur ikki hesin minni báturin kundi sigla heilt til lands. Vit noyddust at vassa tað sein­ asta korterið. Jack sigur, at har var als Úr Nólsoy til Eritrea at læra fátækar fiski- menn at fiska HJÁLPARARBEIÐI – Vit kundu sigla í einar 10 tímar, og kortini var dýpið ikki meiri enn eina hálva snørislongd. Sjógvurin var ógvuliga klárur, og tú sást niður á botn langt út til havs. Nógvar korallir eru, bæði størri og smærri, men tað vísti seg, at nakrir av monnunum vóru rættiliga staðkendir. Millum korallirnar kundi vera sandbotnur, sigur Jack Thomsen Hetta er báturin, sum Jack Thomsen og Knud Andersen vóru við saman við fátækum fiskimonnum úr Eritrea Tað nyttar einki bara at senda bátar, skip ella útgerð niður. Neyðugt er eisini, at tú fert við og lærir tey at brúka útgerðina