mikudagur 9. februar 2011síða 8

Mikudagur 9. februar 2011 · Nr. 17 8 Sosialurin Jan Müller Um tað ringasta skuldi hent og ein dálkivanlukka av sama slag sum hon í Meksikanska flógvanum tók seg upp í sam­ bandi við oljuboring vestan fyri Hetland og tætt upp at før oyska markinum, so fer hon at dálka eitt sera stórt øki. Føroyar koma at liggja mitt í hesi dálking. Tað verður stað fest í eini frágreiðing, sum amerikanska oljufelagið Ame­ rada Hess hevur gjørt í sam­ bandi við, at felagið fer at seta á aftur oljukelduna Cambo skamt við føroyska markið. Oljufeløg, sum bora vest an fyri Hetland skulu gera rættiliga nágreiniligar umhvørviskanningar og ­frá­ greiðingar, tá bor að verður ikki minst á djúpum vatni. Sambært heimasíðuni hjá Shetland Times váttar Hess í síni umhvørvisfrágreiðing, at ein oljudáling vestan fyri Hetland kann hava eins álvars ligar fylgjur sum van­ lukkan í Meksikoflógvanum hevði við sær í fjør, tá 4,3 milli ónir tunnur av olju runnu út í havið í tveir og ein hálv an mánað. Góðkenning Oljufelagið Hess, sum fann Cambokelduna fyri skjótt 10 árum síðani, hevur borað tilsamans tríggjar brunnar har, og skal í mei sera hol á tann fjórða brunnin. Tað er í hesum sambandi, at felagið skal hava góðkenning frá myndugleikunum, og slík góðkenning er treytað av, at tað fyriliggur ein sera neyv umhvørviskanning, sum eisini sigur frá, hvat kann henda í ringasta føri, um ein vanlukka tekur seg upp. Felagið leggur stóra áherðslu á, at sannlíkið fyri, at ein slík vanlukka hendir, er sera lítil, men skuldi eitt blowout hent, so vil tað dálka alt Het­ land, og oljan vil spjaða seg til Føroyar, Ísland, Noreg, Írland og Bretland. Orsakað av lága hitanum í sjónum og høgum aldum og vindi verður torført at fáa bilukt við møguliga dálking. Herfyri setti bretska ting ið eina nevnd at koma við tilmælum um, hvussu reglarnar í sam bandi við oljuboring, skulu end ur skoð­ ast – í kjalarvørr in um á van­ lukkuni í Meksiko flógv anum – fyri at fyri byrgja dálking. Ein av niðurstøðunum í frágreiðingini er, at reglarnar fyri oljuleiting mugu herðast nógv meira fyri at kunna fyribyrgja álvarsligum um­ hvørvisvanlukkum. Verandi skipan og regulverk er ikki nøktandi skal tað kunna verja náttúru og djóralív við skotsku strendurnar stendur m.a. í frágreiðingini. Greenpeace Tað er serstakliga um hvørvis­ felagsskapurin Greenpeace, sum hevur gingið á odda fyri at seta forboð fyri nýggjum boringum á djúpum vatni eitt nú vestan fyri Hetland. Felagið fekk í fjør forðað einum boriskipi at seta hol á Lagavulin leiðina norðan fyri Hetland í fleiri vikur, tó at endin varð, at ein rættur í London gav boringini grønt ljós, um ávísar treytir vórðu fylgdar. Tað eru slíkar treytir, sum stjórnin nú vil hava við í framtíðar loyvi. Í tí førinum gjørdi Chevron eina líknandi umhvørvisárinskanning, sum kom til somu niðurstøðu, nevni liga hana, at eitt blow­ out av sama slag sum tað í Meksikoflógvanum vildi fingið oyðileggjandi avleið­ ingar fyri eitt sera stórt hav umráði. Men felags fyri báðar hesar frágreiðingar er, at hvørki fiskastovnar ella onnur djór fara at verða nerva av slíkari dálking. Stjórin í World Wildlife Skotland, Dr Richard Dixon sigur, at seinasta frá­ greiðingin frá Hess vísir, hvussu neyðugt tað er, at heimsins lond skrúva fyri oljuni og lata upp fyri við­ varandi orkukeldum. Føroyar fylgja við Í farnu viku segði Johan Dahl, landsstýrismaður í olju málum við Sosialin, at hann hevur álagt Jarðfeingi at tryggja, at framtíðar brunn ar við Føroyar eisini liva upp til tey hægstu um­ hvørvis krøvini, ikki minst nú eftir vanlukka í Meksiko­ flógvanum. Hann hevur í hesum sambandi heitt á síni embætis fólk um at fylgja væl við, hvussu okkara granna­ lond eitt nú Bretland endur­ skoða sínar umhvørvisreglar og er ætlanin at bjóða um­ boðum fyri serligu bretsku tingmannanevndina til Før­ oya. Statoil fer í næstum at taka endaliga støðu til, um tað fer at bora ein brunn á landgrunninum í summar ella báðar teir næsta ár. jan@sosialurin.fo Føroyar mitt í dálkingarøki Skuldi ein blowout vanlukka av sama slag sum tann í Meksikoflógvanum hent á djúpum vatni vestan fyri Hetland, kann hon fáa álvarsligar fylgjur fyri alt umhvørvið úr Hetlandi til Íslands sigur frágreiðing, sum oljufelagið Hess hevur gjørt. Kortið vísir, hvussu stórt havumráði ein vanlukka í sambandi við oljuboring á djúpum vatni vestan fyri Føroyar fer at dálka Mynd Shetland Times