mikudagur 23. februar 2011síða 4

Mikudagur 23. februar 2011 · Nr. 23 4 Sosialurin Tað er nógv, sum bend­ ir á, at tað fer ikki at bera til at leggja nakr­ ar kommunur saman fyrr enn í 2016. Tað heldur Gunvá við Keldu, forkvinna í, Kommunu samskipan Føroya, KSF. Hon heldur, at saman legging eigur at fylgja valskeiðnum. Hetta valskeiðið endar nýggj ár saftan í 2012, men hon heldur, at nú er ætlanin at leggja komm un urnar saman, seink að so nógv í lands stýri num, at tað fer neyvan at bera til at avgreiða øll ivamálini hesi bæði næstu árini. Tað eru nevniliga helt nógvir iva spurn­ ing ar eftir at finna sem ju um. Eitt er, hvussu ein fólks lig tilgongd skal skip ast. Eitt annað er, at talan skal vera um eina heildarætlan, har tað skal vera greitt, hvørji málsøki skulu leggjast undir komm­ un ur nar at umsitast, sam stundis sum komm un ur nar verða lagd ar saman. Og ikki minst skal greiða fáast á, hvussu komm un urnar skulu fíggja tey málsøki, sum verða løgd undir tær at um sit ast. S a m a n u m t i k i ð eru so nógv ivamál, at forkvinnan í KSF held ur, at tað er lítið trúl igt, at tað fer at eydn ast at avgreiða øll viðurskiftini í ár og næs ta ár. Tú heldur hon, at tað er meiri sann líkt, at saman legg ing in má útsetast til ann að val skeið byrjar tann 1. janu ar í 2016. Hinvegin er hon sann førd um, at rákið gong ur fram ímóti størri og sterkari komm un um og at tað eisini fara at verða fleiri kommunusaman­ legg ing ar í Føroyum. Áki Bertholdsen Í stýrinum fyri Kommunu­ sam skip an Føroya, KSF, er full semja um, at skulu komm un ur nar leggjast saman, skal talan verða um eina fólksliga tilgongd, sum tað so flott eitur. Í hesum sambandi tekur KSF undir við, at ein liður í hesi fólksligu tilgongdini er, at fólkaatkvøðu verð ur í teimum ymsu kommunu­ num áðrenn nøkur saman­ legg ing verður. Tað sigur eitt samt stýrið fyri KSF til seinasta útspælið frá samgonguni um at broyta komm unubygnaðin. Hinvegin verður onki sagt um, hvussu fólkaatkvøðan skal skipast og hvørja lagnu tær kommunur skulu hava, sum siga nei til saman legg­ ing. ­ Vit taka undir við, at fólkaatkvøða verður í teim­ um einstøku kommun u num, men vit hava latið tað upp í hendurnar á lands stýris­ kvinnuni í innlendismálum, tí tað er haðani, at uppskotið um fólkaatkvøðu kemur, sig­ ur Gunvá við Keldu, sum er for kvin na í KSF. Tí hevur KSF heldur ikki gjørt sær nakrar tankar um, hvørja lagnu tær kommunur skulu fáa, har fólkaatkvøðan vísir ein meiriluta ímóti saman legging og um tær komm un ur nar skulu sleppa at standa uttanfyri ella ikki. Men hon heldur, at tað er eisini neyðugt, at lands­ stýris kvinnan fer at halda kunn andi fundir kring alt land ið, so at veljarin veit heilt ítøkiliga, hvat hann skal at kvøða um. Men áðrenn tað kann verða, verður neyðugt, at sam gongan fyrst finnur eina polit iska semju um, hvussu kommunurnar skulu skipast –og har er eitt fitt petti eftir á mál. Ósemja um Suðuroy Útspælið hjá Samgonguni er, at Føroyar skulu býtast sund ur í níggju kommunur. Men í stýrinum fyri KSF, er ikki semja um, antin Suður oy skal skipast í eina kommu nu ella í tvær. Men í hesum sam bandi heitir KS á lands stýris­ kvinnuna, um at sam skifta við einstøku kommunu stýr­ ini í landinum fyri at av­ greiða møguligar ósemjur. Hinvegin vísir stýr­ ið á, at síðani Kommunu­ samskipanin varð stovnað, hev ur hon tikið undir við at Føroyar verða skipaðar í fær­ ri og sterkari kommunur. Men treytin fyri at taka undir við eini kommunu­ sam an legging, er, at talan er um eina heildarætlan, har yms ar uppgávur eisini verða lagd ar undir kommunurnar at umsitast og ikki minst, hvus su hesar uppgávur skulu fíggjast. aki@sosalurin.fo Vilja hava fólkaatkvøðu um at leggja kommunur saman KOMMUNU SAMANLEGGING Aðrenn kommunur verða lagdar saman, eigur fólkaatkvøða at verða í teimum ymsu kommununum, men enn veit ongin, hvat úrslitið av hesi fólkaatkvøðu skal brúkast til og, hvørja lagnu, tær kommunur fáa, har fólkið sigur nei til samanlegging 2016 Ein stórur spurningur, sum støða skal takast til í sam­ bandi við kommunu sam­ an legging, er, er, um komm­ un ur nar skulu tvingast at leggja saman, ella um saman leggingin skal vera sjálv boðin. Kommunusamskipan Før oya tekur undir við fólkaatkvøðum í kommun­ um, men letur tað upp í hendurnar á lands stýris­ kvinnuni at gera av, hvussu hetta skal skipast. ­ Uppleggið hjá lands­ stýris kvinnuni í inn lendis­ málum, er, at tær komm un­ ur, sum eru ímóti at legg ja saman, fáa eina ávísa freist at taka upp samstarv við hinar kommunurnar í øki num, staðsfestir Gunvá við Keldu, forkvinna í Kommunu­ samskipan Før oya, KSF. ­ Men eydnast tað ikki kommununum at fin na semju um samstarv, skulu tær tvingast at sam star va og at gjalda til hetta samstarvið eftir fólka tali num. Og tað skal ásetast við lóg! Men hvat er so enda­ málið við eini fólkaatkvøðu, tá ið kommunur kortini sku­ lu tvingast at samstarva við lóg? ­ Ja tað er ein góð ur spurn ingur, ásann ar for­ kvinn an í Kommunu sam­ skipan ini. Men hvørja støðu hevur so KSF til samanlegging, skal tað vera sjálvboðið ella tving sil. ­ Kommunusamskipan held ur, at samanleggingin skal vera sjálvboðin. Men tó skal eitt evsamark ásetast, har kommunur skulu hava skip að seg í burðardyggar eind ir, sum tað eitur í eini yvir lýs ing, sum KSF gjørdi í Klaksvíksskjalinum fyri ein­ um ári síðani. ­ So fyrr ella seinni verða kommun ur tvingaðar, sigur Gunvá við Keldu. Hinvegin er ongin dag set­ ing ásett, men í aðrari grein her á síðuni heldur hon, at mest sannlíkt er, at saman­ leggingin kann ikki vera fyrrenn í 2016. Ein stórur ivaspurningur er, hvussu málsøkini, sum verða løgd undir komm­ un ur nar at umsitast, skulu fíggj ast. KSF er ímóti blokk stuðu­ li frá landi til kommunur, tú stúrt verður fyri, at tá ið landið manglar pening, verð­ ur blokkurin bara mink að ur. ­ Tí skal talan verða um eina afturberingarskipan eft­ ir heilt føstum mynstri, sig ur forkvinann í KSF. Tvingast – ella ikki tvingast Samanlegging skal vera sjálvboðin, men evstamark skal ásetast FóLKAAtKvøðA Kommunusamskipan Føroya tekur undir við, at fólkið í teimum ymsu kommununum sleppur at siga sína hugsan um kommunusamanlegging. Men spurningurin er, hvat tað skal brúkast til, tí uppleggið er, at tær kommunur har fólkið sigur nei til samanlegging, skulu kortini tvingast í eitt samstarv