mikudagur 23. februar 2011síða 9

9 Mikudagur 23. februar 2011 · Nr. 23 Sosialurin Lestrarblaðið vit vilja hava, og hvat innihaldið í honum skal vera. Hetta eigur kjak ið fyrst og fremst at snúgva seg um, heldur Páll Isholm. Hann hevur tí eisini fleiri ferðir sagt sína hugsan alment um skúlaskap og av­ bjóðingar í framtíðini. – Eg sakni kjak og meiningar á politiska pallinum um veruliga inni­ haldið í undirvísingini. Tað tykist vera nógv lættari at hava eina mein­ ing um alt annað, t.d. bygningar, skúla garðar, foreldrasamstarv, tíma­ tal og leiðslubygnaðir, heldur enn at hava meiningar um innihaldið í tí, sum fer fram í skúlastovuni. Tá meiningar hendinga ferð eru frammi um innihaldið, snúgva tær seg um bátasmíð, kvøðing og kristni. Men vit tosa tá um at varð­ veita mentan og siðaarv og ikki um sovorðið, sum hevur við av bjóð­ ingar í framtíðini at gera. Tað áttu vit at tosað nógv meira um, sigur Páll Isholm. Hann skrivaði herfyri eina kro­ nikk undir heitinum »Framtíðin í bíðistøðu,« har hann m.a. vísti á, at føroyingar vita væl, hvat er rætt at gera innan skúlaøkið, men megna ikki at gera tað. Vit gagnnýta ikki tær milliardaíløgur, sum eru gjørdar í samferðslukervið, og brúka ov nógvan pening upp á skipanir, sum tíðin langt síðan er farin frá. Vit effektivisera okkum ikki og verða tí ikki kappingarfør. »Vit halda fast í eini farnari og dýrari fortíð, sam stundis sum vit vilja inn í eina effektiva og framskygda framtíð. Hetta er eitt paradoks, sum ikki letur seg gera, og sum kostar okkum dýrt hvønn einasta dag. Bæði í pen­ ingi og dygd,« skrivaði hann. Sama lærara í 10 ár Hann nevndi m.a., at í Eysturoynni og Norðoyggjum eru sjey fram­ haldsdeildir, sum hava eitt og sama endamál, nevniliga at útbúgva ung­ dómar í 8., 9. og 10. flokki. Mesta fjar støðan millum hesar sjey fram­ halds deildirnar er 35 kilometrar. Kortini verður hildið fast við hesa sundurbýting, og úrslitið er, at kanska á ongari framhaldsdeild er fakliga støðið nóg høgt og menn andi. Hann skrivaði eisini, at summa staðni verður enn hildið fast við, at flokkar skulu hava sama floks lærara í samfull 10 ár, ja, helst helst eisini sama føroysktlærara og rokni lærara. Einlærara skip­ anin er sostatt framvegis í gildi, og neyvan samsvarar hon við ný mót­ ans námsfrøðilig krøv, helt hann. »Ímynda tær felagsskapin av børnum, sum ikki fekst at rigga í barna garðinum, sum so fekk ein vánaligan og kanska ótolnan floks­ lærara í 1. flokki, ið tey hingu uppá, líka til tey skuldu á miðnám. Hvussu hava hesi børnini tað, hvussu hevur skúlin og fyri tann skuld barna­ garð urin megnað sína uppgávu? Hvussu nógv føroysk børn hava upp livað nakað líknandi í sínum nær umhvørvi, og hvussu nógv børn ynskja vit skulu uppliva hetta í fram tíðini,« spurdi Páll Isholm í kronikkini. Hetta og mangt annað verður umrøtt á seminarinum, sum Rigmor Dam, Helgi Rasmussen og hann sjálvur skipa fyri á Føroya Fólka skúla 10. mars. ua@sosialurin.fo FAKTA: Rigmor Dam, Helgi Rasmussen og Páll Isholm skipa 10. mars fyri reflektiónsseminari á Føroya Fólkaháskúla um fólkaskúlan Tey vilja hava kjakið at snúgva seg um annað enn tímatal, bygningar og stríðsmál millum áhugabólkar. Hvussu fæst skúlin at hóska til nútíðina, er høvuðsspurningurin PISA-kanningin í 2009 vísti, at føroyskir næmingar eru ringast fyri av teimum norðurlendsku. Føroyar vóru aftast bæði í lesing, støddfrøði og náttúruvísindum Í PISA-kanningini varð staðfest, at støðan var javnt góð ella vánalig í ymsu skúlunum. Tvær orsøkir til vantandi innlæring vóru ónøktandi undirvísingaramboð og órógv PISA-kappingin í 2009 vísti eina ávísa framgongd í lesing samanborið kanningina í 2006, sum skelkaði alt samfelagið. Men framgongdin var lítil Tilvildarlig mynd