mikudagur 23. februar 2011síða 10

Mikudagur 23. februar 2011 · Nr. 23 10 Sosialurin Randi Jacobsen Myndir: Álvur Haraldsen Tað hvílir ein serligur friður yvir hvíldarheiminum Naina í Gundadali í Havn. Hvíldar­ heimið minnir ikki um nakr­ an stovn. Har valdar heimligt ró. Lakeraðu trappurnar skína, og stovurnar eru hugna ligar við sínum vakra innbúgvi og nógvum máln­ ingum á bróstunum. Naina stendur har beint upp at viðarlundini í eini grøn ari lagd við vøkrum út­ sýni. Í dag eru 75 ár liðin, síðan Naina læt upp, og tað verður hátíðarheildið við móttøku, har Tórshavnar Manskór fer at syngja. Naina, sum merkir eitt vak urt stað, er uppkallað eftir donsku kvinnuni Naina Scharla Nielsen, sum í 20­árunum kom til Føroya at undirvísa í húsarhaldi. Áhug an fyri Føroyum fekk hon, tí hon í Danmark hevði fleiri næmingar úr Føroyum, og so hevði hon eisini hug at uppliva nakað. Í 1929 bygdi hon ein húsar­ haldsskúla í Havn, og eftir at hava verið runt í landinum og sæð, hvusu ússaligt lív nógvar familjur livdu, fekk hon tað hugskot at stovna eitt hvíldarheimi við húsar­ haldsnæmingum sum ar­ beiðs megi og á tann hátt halda útreiðslunum niðri. Hetta var meðan ruberklarnir gingu, og kvinnurnar áttu upp í 16 børn. Kvinnurnar vóru illa fyri. Naina Scharla Nielsen kom ikki á mál við síni ætlan, tí hon doyði í 1934 av bróst krabba einans 41 ára gomul. Ætlanin við at hava næmingar sum arbeiðsmegi kundi ikki rættiliga brúkast. Nógvar gávur Men hon hevði ein góðan hjálpara, sum æt Alma Juhl­ ert, sum setti sær fyri at fullføra ætlanina hjá Nainu. Naina hevði testamenterað sínar ognir til ætlanina, men tá ið arvingarnir høvdu fing­ ið sítt, vóru bara 5.600 krónur eftir. Og tað var langt frá nóg mikið til at byggja eitt hvíldarheim fyri. Alma Juhlert fór so til verka. Í Danmark eydnaðist henni at savna 25.000 krónur inn m.a. frá vælviljaðum fyri­ tøkum og einstaklingum, og hon syrgdi eisini fyri at fáa sement úr Danmark fyri hálvan prís. Hon fekk ein byggimeistara at koma til Føroya at standa fyri bygg­ ingini, tí føroyingar vóru tá ikki vanir við betongarbeiði. Timbrið varð somuleiðis keypt bíliga. Skjótt og gott verk Fyri at sleppa bíligari varð søkt eftir handverkarum, sum vildu koma at gera ar­ beiðið fyri hálva løn, og tað stóð ikki á at fáa nóg mikið av fólki. Arbeiðið byrjðai í juni, og í september sama ár var húsið longu takt. 23. februar 1936 var húsið klárt at flyta inn í. Tað gingu sostatt bara níggju mánaðir, frá tí at arbeiðið byrjaði, til húsið stóð liðugt. Samstundis fór inn savn­ ing fram í Føroyum, og hóast vánaligar tíðir, komu 15.000 krónur inn. Av teim um komu 800 krónur frá skúla børn­ um. Heimið fekk nógvar gávur frá høgum og lágum. Lánið var einas 5.000 krónur. Eitt kall Maður Almu æt Ehrenfryd Juhlert, og hansara partur lá ikki eftir. Tey vóru missiónsfólk og sóu tað sum eitt kall við hvíldarheiminum Naina. Tey trúðu fult og fast uppá, at Várharra helt hond­ ina yvir heiminum, tí hvørja ferð tað stóð á, kom ein óvæntað hjálp. Tá ið handverkararnir skuldu hava løn, var eingin pen ingur tøkur. ­ Beint tá kom ein maður framvið av tilvild og beyð sær at keypa húsini hjá Almu og Ehrenfryd Juhlert. Tað var annars ikki lætt at finna keypara, men hesin maðurin legði peningin á borðið, og tí bar til at gjalda monnunum løn, greiðir Ása Olsen frá. Tey bæði búðu so í kjall­ aranum á hvíldar heiminum, og tey fingu sær ikki løn frá heiminum. Eina aðru ferð var ein blað maður á Berlingske Tid­ ende og vitjaði fyri at skriva um heimið. Tá var vanligt, at fólk seldu fisk, og tað kom blað­ mann inum fyri oyrað, at Eitt megnartak at byggja Naina Tvær danskar kvinnur eiga størsta heiðurin fyri, at hvíldarheimið Naina nakrantíð varð bygt. Við áhaldni fingu tær pening til vega, tí tær sóu, at tørvur var á einum hvíldarheimi til fátækar og útstríddar kvinnur í Føroyum. Hóast korini nú eru betri, er framvegis tørvur á hvíldarheiminum, sum í dag fyllir 75 ár, sigur Ása Olsen, leiðari Her sita tey væl beint upp at viðarlundini – Hetta húsið er so deiligt, at eg gleði meg hvønn morgun at koma til arbeiåðis, sigur Ása Olsen, leiðari