fríggjadagur 8. apríl 2011síða 14

Fríggjadagur 8. apríl 2011 · Nr. 42 14 Sosialurin Lagt til rættis: Árni Joensen Bretska kringvarpið BBC sig­ ur, at tann álvarssama fíggj­ arkreppan í Íslandi hevur havt við sær, at munandi minni av íslendskum fiski kemur á marknaðin í Grims­ by nú enn fyrr. Ein onnur orsøk er, at íslendingar hava valt at virka ein størri part av fiskinum í Íslandi. BBC veit eisini at siga, at norðmenn ætla sær at fáa vinning av, at minni fiskur kemur úr Íslandi, og í næstum kemur ein norsk sendinevnd til Grimsby at tosa um at flyta meiri norskan fisk á marknaðin har. Ein av fiskaseljarunum í Grimsby, Andy Fyche, sigur við BBC, at nú minni fiskur kem ur úr Íslandi, hava hann og felagar hansara ver­ ið noyddir at keypa fisk í Føroyum og Noregi. Men tað er ikki tað besta, sigur hann, tí tá síggja teir ikki fiskin, áðrenn teir keypa hann. Kemur fiskurin har aftur­ ímóti á marknaðin í Grims­ by, kunnu teir hyggja at fiskinum, áðrenn teir keypa, sigur Andy Fyche við BBC. Ikki tað besta at keypa fisk í Føroyum Norðmenn liggja framvið, nú minni av íslendskum fiski kemur á marklnaðin í Grimsby Tað kann vera skilagott at spara, men vandi er í hvørjari vælferð, og nú ávara danskir búskaparfrøðingar um, at tann stóri sparihugurin kann steðga vøkstrinum í sam­ felagnum. Tøl, sum Danske Bank hev ur gjørt upp, vísa, at síð­ ani fíggjarkreppan byrjaði í 2007, hava danir tvífaldað sína uppsparing. Í meðal leggur hvørt húski 34.000 krón ur til viks um árið, og til samans gevur tað 86,5 milliardir krónur. Samstundis stendur tann privata nýtslan í stað, og við verandi gongd er vandi fyri, at Danmark kann koma í somu støðu sum Japan, har ovurstórur sparihugur millum fólk hevur steðga vøkstrinum í búskapinum. Stjórin í danska Tjóð­ bank anum, Niels Bernstein, sigur við Berlingske Tidende, at tann privara nýtslan er søguliga lítil. Sambært tølunum er nýtslan fýra prosent minni, enn hon var, áðrenn kreppan tók seg upp á heysti í 2007. Danir brúka ov lítið av pengum Tey seinastu árini hava danir verið so sparnir, at eftir bara fáum árum er uppsparingin tvífaldað. Men tað er ikki bara gott Besti ikki bestur longur Á seinasta kommunuvali í Íslandi hildu nógvir veljarar, at best mundi vera at velja Besta Flokk in, og flokkurin gjørdist eisini tann stóri sigursharrin við 35 prosentum av atkvøð­ unum. Men sambært einari nýggjari kanning eru tað ikki so mong, sum halda Besta Flokkin vera tann besta longur. Hevði val verið nú, hevði flokkurin fingið 19 prosent av at­ kvøðunum og hevði mist helvtina av sínum kommunustýrislimum, sigur RÚV. Eingin royking! Støðugt fleiri danskir ar beiðsgevarar nokta sínum starvs fólki at roykja á arbeiðs pláss­ in um. Boðini eru heilt einfalt, at fólk skulu bíða við at festa sær í, til tey koma til hús. Hjá Kræftens Be­ kæmp else eru tey fegin um gongdina. – Fyrr var tað púra óhoyrt at tosa um at banna royking. Men nú síggja vit, at støðugt fleiri og serliga almennir arbeiðsgevarar siga við fólk, at royking hoyrir til privatlívið, sigur Inge Haunstrup Clemmensen, sum er yvirlækni hjá felagsskapinum, við DR. Til Noregs vit fara Áttandi hvør arbeiðs­ tak ari í Noregi er út­ lendingur, og sambært einari meting hjá Norges Bank koma metnógvir útlendingar til Noregs at arbeiða tey næstu trý árini. Tølini vísa, at um árs skiftið 2009­2010 ar­ beiddu 326.000 útlend­ ingar í Noregi. Tað vil siga, at 13 prosent av ar beiðsmegini vóru út­ lendingar,og tað er tvær ferðir so nógv sum fyri átta árum síðani. Norges Bank sigur, at gongdin fer at halda fram, og at vøksturin fer at seta nýtt met á hvørj­ um ári til 2014. Danir spara so nógv, at tað tálmar vøkstrinum í samfelagnum