leygardagur 9. mars 2002síða 7
‹ fyrra síða allar 27 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
12
Nr. 48 - 9. mars 2002
Nr. 48 - 9. mars 2002
13
VIÐMERKINGAR
Jógvan Arge
Líkt er til, at vit eru komin
illa frá royndunum at finna
útav, hvat oljuvinna undir
Føroyum fer at merkja fyri
føroyska samfelagið.
Eitt prógv eru orðadrátt-
urin og ruðuleikin, sum nú
hevur verið um Menas-frá-
greiðingina. Fróðskaparset-
rið tykist vera nærum í
upploysn av einari upp-
gávu, sum okkara fremsti
vísindaligi stovnur átti at
havt lagt allan dent á at
loysa fyrimyndarliga.
Eitt úrslit av hesi gongd-
ini er, at vit hava ikki enn
fingið eina líkinda frá-
greiðing um, hvat vit skula
hugsa um, og hvat vit skula
gera tann dagin, oljuvinna
verður í fullum blóma undir
Føroyum.
Ein pulserandi oljuvinna
kann vera komin inn á
okkum, áðrenn vit hava
fingið umrátt okkum, og
enn eru vit ikki komin
longur, enn at smádeilast
um antin vit skula varðveita
tað sera avgerandi kravið
um keikantin ella ei.
Góð ráðlegging
í nítiárunum
Men sama, um vit halda
fast við, at alt skal um før-
oyskan bryggjukant ella vit
sleppa hesum kravi, so
verða samfelagsligu árinini
av oljuvinnu stór í Føroy-
um.
Men hvussu stór verða
tey, og hvat skula vit gera
fyri ikki at missa okkum
heilt burtur í hesum møgu-
liga dollaradansi?
Vit eru langt aftur út í so
máta. Og tað er vanda-
mikið.
Landsstýrið hevði í níti-
árunum eina oljuráðlegg-
ingarnevnd.
Hendan
nevndin, sum var mannað
við umboðum fyri em-
bætisverk
og
vinnulív
gjørdi eitt dygdargott fyri-
reikandi arbeiði, so farast
kundi undir at leita eftir
olju undir Føroyum.
Nevndin lat á sumri í
1997 eitt gott álit úr hond-
um. Hetta álit viðgjørdi ser-
liga tey viðurskifti, sum
høvdu týdning fyri for-
kanningar og leiting undir
Føroyum. Nevndin hevði
eisini greið uppskot um
mannagongdirnar hesa tíð-
ina, og hvussu lógirnar
skuldu setast saman.
Landsstýri og løgting
tóku væl undir við tilmælu-
num, og hóast ikki øll
vórðu samtykt, so er ar-
beiðið hjá oljuráðlegging-
arnevndini framvegis ein
týðandi partur av grundar-
lagnum undir tí, sum í dag
hendir í oljumálinum í Før-
oyum.
Nevndin varð send til hús
Men nú verður álitið skjótt
uppi. Tá leitingarskeiðið er
av, og tað kann verða so
skjótt, verður væntandi
næsta stigið, at farið verður
undir at útvinna olju úr
undirgrund Føroya.
Hesi viðurskiftini kom
oljuráðleggingarnevndin
ikki reiðiliga til. Hon
nevndi í stuttum, at í for-
kanningar- og leitingar-
skeiðunum var neyðugt at
gera útreiðingar av ymsum
spurningum, sum tóku seg
upp um tilstundandi olju-
vinnu.
Nevnt varð, at stórt tilfar
av samfelagsligum týdningi
í so máta fanst í samfeløg-
um, sum líkjast Føroyum -
eitt nú Noregi, Skotlandi,
Hetlandi,
Orknoyggjum,
Ný Funnalandi og fleiri.
Men meir varð ikki gjørt
burtur úr tá á sinni.
Nærliggjandi
var
at
hugsa, at hendan sama
nevnd í einum ella øðrum
formi beinanvegin fekk til
setning at halda fram við
sínum kanningar- og ráð-
gevingararbeiði, men so
varð ikki.
Samstundis sum rættiliga
varð farið til makrónurnar í
oljumálinum, varð oljuráð-
leggingarnevndin tikin av
og send til hús.
Nýggja samskipan av
oljuráðlegging
Tað var stórt spell, tí síðani
hava vit ongan havt, hvørs
uppgáva tað er at gera sær
greitt, hvørji árinini av
oljuvinnuni í veruleikanum
verða, og hvussu vit skula
fyrireika okkum til at taka
ímóti teimum.
Oljumálastýrið
hevur
staðið seg væl, síðani tað
varð sett á stovn, og fær
viðurkenning allastaðni frá.
Fremst í tess huga liggur
valla at fáa greiðu á øllum
hesum viðurskiftum, tí
stýrið hevur úr at gera við
so mongum øðrum viður-
skiftum.
Loyvi mær tí at taka tráð-
in upp aftur og mæla til, at
sett verður ein nýggj olju-
ráðleggingarnevnd, hvørs
setningur verður at skipa
fyri kanningum av árin-
unum av oljuvinnuni og
gera tilmæli um, hvussu
føroyska samfelagið í øll-
um lutum eigur at fyrireika
seg til at taka ímóti hesi
vinnu.
Diplomaturin
Árni
Olafsson eigur enn einaferð
at verða settur at standa fyri
arbeiðnum. Ráðleggingin
skal verða gjørd í góðum
samljóði millum oljumála-
stýrið og onnur stýri og
umboð fyri bæði vinnulív
og mentanarlív eiga at vera
uppií.
Allir hesir partar høvdu
dugað at sett teir røttu
spurningarnar og funnið
teir røttu persónarnar og
stovnarnar at gjørt arbeiðið,
bæði føroyskar og útlend-
skar.
Pengarnir eiga fyri ein
part at koma frá føroyskum
stovnum og myndugleik-
um, men ikki minst frá
teimum oljufeløgum, sum
hava bundið seg til at brúka
stórar peningaupphæddir til
júst fyrireikingar- og kann-
ingararbeiði upp undir eina
árinsmikla oljuvinnu í Før-
oyum.
Málið hevur skund, skula
vit ikki verða tikin av fót-
um.
Kanningar mugu samskipast:
Oljuvinnan og árinið á samfelagið
Súni í Hjøllum
Tjóðveldisflokkurin,
Eysturoy
Seinastu árini hava al-
samt fleiri ásannað, at
ríkisrættarliga støða Før-
oya er ein vavgreytur.
Fyrst í nítiárunum varð
prógvað ferð eftir ferð, at
vit livdu í einum ábyrgd-
arleysum og ótryggum
samfelag, sum rakti tey
veikastu meinast. Føroy-
ingar vórðu bundnir nið-
ur av politiskum kreppu-
tiltøkum, sum høvdu við
sær, at fleiri túsund før-
oyingar vórðu noyddir at
fara frá húsi og heimi.
So at siga ongin hevði
álit á samfelagsskipanini
- hvørki í Føroyum, Dan-
mark ella í útheiminum.
Búskapurin og vinnu-
lívið í Føroyum vórðu
við tíðini vorðin alsamt
meira avlagað, so hvørt
sum peningastreymurin
úr Danmark øktist. Føgru
orðini um, at hetta var
hjálp til sjálvhjálp, hildu
ikki. Avleiðingin varð
stutt sagt, at vinnulívið í
stóran mun als ikki stóð
á egnum beinum, men
hóraði einans undan, tí
almennur rakstarstuðul
varð latin. Á henda hátt
hevði vinnulívið ongar
tryggar karmar at menna
seg undir.
Á løgtingsvalinum 30.
april 1998 bjóðaði tjóð-
veldisflokkurin seg fram
til at endurreisa sam-
felagið
á
nýggjum
grundvølli. Tjóðveldis-
flokkurin gjørdist størsti
flokkur á tingi, og flokk-
urin fekk sostatt álitis-
váttan frá veljarunum
saman við øðrum góðum
kreftum í okkara landi at
skipa eitt føroyskt demo-
kratiskt samfelag, har
øllum borgarum verður
tryggjað grundleggjandi
og javnbjóðis rættindi –
rættindi, sum ríkisfelags-
skapurin við Danmark
ikki hevði megnað at
tryggja.
Eftir valið eydnaðist
tjóðveldisflokkinum at
koma í samgongu, og
sjálvstýrissinnað fólk í
Føroyum kunnu nú stað-
festa, at søguliga "Sam-
gonguskjalið" setti ferð
á skipaðu loysingina. Vit
er mong, sum høvdu
hugsað okkum, at tað
gekk skjótari, men føroy-
ingar hava ongantíð áður
verið so nær einum sjálv-
berandi búskapi.
Føroyingar eru eitt
dugnaligt og arbeiðssamt
fólk. Nú hava vit eisini
eitt stolt og sjálvberandi
vinnulív. Nú hava vit sum
fólk veruliga møguleika
at seta okkum greið mál
á øllum samfelagsøkjum
– fyri allar føroyingar,
yngri sum eldri. Frælsis-
kósin er sett, men langt
er á mál.
Sterkar kreftir vilja nú
leggja stilt og venda aftur
til tað ótryggja samband-
ið, ið tekur alla ábyrgd
burtur. Vinna hesa røddir
løgtingsvalið, býður ikki
bøtur, vit falla aftur í
heimastýrisgarðin
og
studningsmeldurin, sum
leiddi land og fólk út í
ófrælsi og fátækradømi.
Tað er mín vón, at allar
góðar sjálvstýrishugaðar
kreftir í landi okkara
standa saman um frælsis-
strembanina.
Frælsiskósin
verður
hildin við tjóðveldis-
flokkinum í landsins
leiðslu!
Kósin er sett
Kristina Háfoss
Løgtingsvalevni
Tjóðveldisfloksins
Alheimsgerðin ber við sær,
at
mørk
millum
lond
hvørva og at mentanir kring
allan heim líkjast alsamt
meira. Samstundis sóknast
fólk alsamt meira eftir øðr-
vísi og serstøkum mentan-
um. Mentan hevur tískil í
dag ikki bert týdning fyri
samleikan og vælferðina
hjá eini tjóð, men fær
somuleiðis alsamt størri
búskaparligan týdning.
Týdning fyri
føroyskt vinnulív
Mentan føroyinga er við til
at ríka hvønn einstaka før-
oying eins væl og henda er
ein avbera góð umboðan av
Føroyum í umheimi okk-
ara. Eitt nú hava føroyskar
bókmentir og føroyskir
listamálarar fingið heiður-
lønir og viðurkenning í út-
londum og somuleiðis eru
føroyskir sniðskerar og tón-
leikarar, ið liva av at bera
fram teirra list í útlondum.
Somuleiðis hava ítróttar-
fólk okkara verið virkin
umboðsfólk fyri Føroyar í
útheimi.
Hetta er alt við til at gera
umheimin varugan við, at
har er eitt lítið land við rík-
ari mentan uppi í Norður-
atlantshavi, ið eitur Føroy-
ar. Hetta hevur so avgjørt
positiv árin á føroysku út-
flutningsvinnuna og ikki
minst á ferðavinnuna.
Somuleiðis gerast vinnur,
ið eru grundaðar á mentan -
eitt nú innan tónleik, bók-
mentur og film - í alsamt
størri mun vinnur, ið hava
stóran búskaparligan týdn-
ing fyri grannalond okkara.
Vinnur grundaðar á mentan
fara óivað eisini at fáa
størri leiklut í føroyskum
vinnulívi í framtíðini.
Tað átti tískil at verið
sjálvsagt,
at
føroyska
vinnulívið og tað almenna
vóru saman um, at gera
karmarnir fyri føroyskari
mentan betur.
Betri karmar
Mentan er eitt umfatandi
fyribrigdi, ið fevnir um
allan okkara gerandisdag.
Eg fari tískil bert at nema
við partar av føroysku
mentanini, ið eg meti hava
tørv á, at fáa betur karmar.
• SVF
skal
raðfestast
hægri og fáa hægri játtan
á fíggjarætlanini
• Tjóðarleikpallur og lista-
skúli skulu byggjast
• Mentanarhús til ungdóm-
in í kommunum runt allar
Føroyar
• Føroysk mentan raðfest-
ast enn hægri í skúlunum
• Skráseta øll føroysk forn-
minnir og endurskoða
friðingarlóggávuna sum
skjótast
• Betri karmar til listafólk
eitt nú umvegis hægri
játtan
til
Mentanar-
grunnin
• Størri stuðul til bók-
menta-, tónleika-, sjón-
leika- og filmsframleið-
slur v.m.
Verður bøtt um karmarnar
við omanfyristandandi til-
tøkum, vil hetta geva føroy-
skar mentan munandi betri
møguleikar at liva og
mennast í føroyska sam-
felagnum.
Týdning fyri samleika
og vælferð
Føroyingar mynda føroysku
mentanina
og
føroysk
mentan myndar føroyingar.
Mentan er avgerandi fyri
samleikan og vælferðina
hjá eini tjóð og er føroysk
mentan nakað, ið vit føroy-
ingar kunnu standa saman
um og kenna okkum sjálv
aftur í.
Alheimsgerðin ber við
sær, at mørk millum lond
hvørva og at mentanir kring
allan heim líkjast alsamt
meira. Føroyska samfelagið
byggir tó í dag á ein sterkan
mentanararv, ið hevur yvir-
livað hóast mótgang og fer
føroysk mentan eisini í
framtíðini, at menna seg í
samanspæli við útlendskar
mentanir, um karmarnir
verða teir røttu. Tað er tískil
avgerandi, at vit gera
okkara til, at skapa karmar
soleiðis, at mentan okkara
kan liva og mennast - til
frama fyri samleika, vinnu-
veg og vælferð okkara.
www.hafoss.com
Føroysk mentan
– týdning fyri samleika, vinnulív og vælferð
Elin Lindenskov,
býráðslimur í Havn
Tórshavnar Býráð samtykti
hóskvøldið, at Tjarnargarð-
ur skal brúkast til røktar-
fyribyrgjandi
stovn
til
heimabúgvandi pensiónist-
ar. Tjarnargarður verður
nýggja navnið á Marinusta-
tiónini við Hoyvíkstjørn, tá
í kommunan komandi sum-
mar yvirtekur bygningin.
Uppvenging og umlætting
Ein partur av bygninginum
skal brúkst til uppvenjing
og umlætting fyri heima-
búgvandi
pensiónistar.
Uppvenjingarstovan verður
skipað við eini ergo- og
fysioterapi, har sjúklingar
kunna búgva í longri tíðar-
skeið, meðan tey fáa upp-
venjing aftan á sjúkravið-
gerð.
Talan kann eisini vera um
fólk, sum ikki kunna fara
heim beinanvegin, tí broyt-
ingar skulu gerast í heimi-
num. Fólk kunna eisini
koma á Tjarnargarð fyri at
meta um støðuna hjá teim-
um, soleiðis at tey fáa røttu
viðgerðina.
Í Danmark hava tey sera
positivar royndir við upp-
venjingarstovum.
Ofta
hendir tað góða, at sjúk-
lingurin fær so mikið góða
likamliga og sálarliga røkt,
at hann gerst meira sjálv-
bjargin og kann flyta heim-
aftur heldur enn á røktar-
heim.
Dagstovnur til heima-
búgvandi minnisveik
Ein partur av bygninginum
skal brúkast til dagstovn
hjá heimabúgvandi minnis-
veikum. Minnisveik er ein
samfelagsbólkur, sum er
sera illa fyri í dag. Eitt dag-
tilboð til minnisveik kann
verða við til at menna tann
minnisveika, samstundis
sum tað lættir um gerandis-
dagin hjá avarðandi. Við
hesum tilboð er kommunan
við til lætta nakað um um-
støðurnar hjá minnisveik-
um. Tað næsta stigið verður
at byggja røktarheim til
minnisveik. Arbeiðið við
einum røktarheimið til 16
minnisveik er væl á veg.
Tilboðini uppá byggjing
eru komin inn. Vónandi
gongur tað ikki lang tíð,
áðrenn arbeiðið fer at byrja.
Lívsgleði og trivnaður
í hásæti
Við samtyktini hóskvøldið
er býráðið komi eitt stig
longri við tí eldrapolitikki,
sum var stungin út í korti í
desember 1999 í álitinum
»Tey gomlu í Tórshavnar
kommunu«. Vónandi held-
ur hesin politikkurin fram,
til vit ein dag kunna bjóða
okkara gomlu eitt virðiligt
lív, har lívsgleði og trivnað-
ur er í hásæti.
www.lindenskov.com
elin@lindenskov.com
Tjarnargarður nýggjur fyribyrgjandi stovnur
VIÐMERKINGAR
William Max Hansen
Valevni Javnaðarfloksins,
Eysturoy
Fullveldisekperimentið hjá
samgonguni hevur higartil
kostað føroyingum hundra-
tals mió. krónur í útreiðlum
og mistum inntøkum, har-
næst kemur so tann haturs-
kenda spjaðingin í fólki-
num, við teimun sonevndu
rættu ella ikki rættu føroy-
ingumum.
Fullveldi ella tjóðarfrælsi
á papírinum, kann als ikki
einsamalt tryggja okkum
nakað sum helst. Var tað so
einfalt, at fullveldi gav okk-
um veingir, so tók eg eisini
undir við loysingini nú,
men soleiðis er tað jú ikki
hjá øllum, langt ífrá tí.
Man kann so spyrja seg
sjálvan, hvør fylgir við tið-
ini, teir ella vit sum siga:
FÓLKIÐ FYRST. Tí eitt er
vist, avleiðingarnar eru
tíðiligar, tað skal eg koma
aftur til eitt sindur seinri.
Fullveldisverkætlanin er
ein ætlan uttan nakað ítøki-
ligt atlit til lívsfrælsi og
lívskvalitet føroyinga. Tað
tekur als ikki hædd fyri, at
nútíðar føroyingurin longu
hevur eina sosiala tilvitan,
sum krevur eitt samhalds-
fast lívsfrælsi við nøktandi
lívskvaliteti, har andaligt
og hugsjónarlig frælsi er
ein sjálvfylgja, og har nøkt-
andi
fíggjarviðurskifti
skulu til fyri at geva realist-
isk spælirúm fyri persón-
ligum
og
sosialum
frælsi.Viðhvørt kann ein
fáa tað fatan, at hin ágang-
andi
nationalromantiski
fullveldisdreymurin í ov
stóran mun verður borin
uppi av einari ella aðrari
undirlutakenslu, tí tað er
loysing fyri loysiningina
skyld - kosta hvat tað vil.
Gongdin á arbeiðsmarkn-
aðinum undir loysingar-
samgonguni vísir klárt, at
fólk vil hava lívsfrælsi og
lívskvalitet heldur en na-
tionalromantisk fullveldi.
Tey mongu verkføllini inn-
an flestu vinnugreinar hava
verið fyri persónliga at fáa
rúmsáttari fíggjarkarmar og
harvið størri lívsfrælsi og
lívskvalitet. Vit kenna øll
gongdina. Einki av hesum
verkføllum hevur verið til
gagn fyri fullveldissakina.
Einvegis
avgerðin
um
niðurskurðin av blokkinum
í ótíð uttan fyrst at seta seg
inn í veruliga fíggjarliga
tørvin bæði innan skúla-
verkið, almannaøkið og
heilsuverkið talar fyri seg.
Føroyingar eru eisini nú so
smátt farnir at merkja av-
leiðingarnar av fullveldis-
sparingunum. (sparing skal
valdast)
Trupulleikar á skúlunum
grundað ov lítla játtan.
Sjúkrasystrarnar á lands-
sjúkrahúsinum fóru í verk-
fall fyri at vísa á tær prak-
tisku avleiðingarnar av full-
veldissparingunum og tað
fíggjarligu niðurpíningina
á heilsuverkinum. Ansing-
artrupulleikar á barnaøki-
num og tann mestsum
skandaløsa støðan á eldra-
økinum skulu eisini síggj-
ast sum ein fullveldisav-
leiðing. Alt hetta er bert ein
byrjan, tí blokkurin fór ikki
at minka fyrrenn 1. Januar í
ár. Men uttan mun til,
hvussu leikur fer, so hevur
hendan samgongan verið
føroyingum dýr, og teirra
fullveldiseksperiment hev-
ur longu nú máað av okkara
lívsfrælsi.
Hetta vil
javnaðarflokkurin:
Samstarv í ríkisfelagsskapi
Javnaðarflokkurin ásannar,
at samstundis sum kósin er
sett móti politiskum sjálv-
stýri, gerst tað uppaftur
meira neyðugt, at Føroyar
ikki verða avbyrgdar við at
avsiga sær samstarvsmøgu-
leikar. VIT HAVA BRÚK
FYRI altjóða samstarvi, og
norðurlenskum samstarvi.
Men serliga hava vit brúk
fyri tí samstarvi, sum ríkis-
felagsskapur er karmur um:
Í ríkisfelagsskapinum hava
føroyingar í dag stórar
ítøkiligar fyrimunir á t. d.
ú t b ú g v i n g a r ø k i n u m ,
sjúkrahús- og heilsuøki-
num annars, tí sosiala øki-
num, tí fyrisitingarliga øki-
num,
arbeiðsmarknaðar-
økinum, uttanríkisøkinum,
tí tøkniliga økinum og tí
mentunarliga økinum. At
avsiga okkum samstarv í
ríkisfelagsskapinum er at
avsiga okkum tann sjálv-
sagda rættin til hesar fyri-
munir. Javnaðarflokkurin
ásannar, at tað verður eitt
strævið og tógvið stríð at
vinna Føroyum búskapar-
ligt sjálvbjargni við einum
minkandi ríkisstuðuli, sam-
stundis sum vit ikki bert
varðveita men eisini fram-
vegis skulu menna tað før-
oyska vælferðarsamfelagið.
Tí hava vit brúk fyri tí rætta
samstarvi. Sum kann fáast í
ríkisfelagsskapi. Eisini fyri
at eiga møguleikar at finna
serstakar loysnir, tá um-
støður ikki eru okkum til
vildar.
Javnaðarflokkurin ásann-
ar, at búskaparliga støðið
undir føroyska vælferðar-
samfelagnum eigur at vera
grundað á okkara egnu
framleiðslu. Tí vil Javnað-
arflokkurin, at ríkisveiting-
ingarnar verða brúktar at
styrkja sjálvbjargni í Før-
oyum.
Sjónarmið okkara er, at
peningaveitingin millum
partar í einum ríkisfelags-
skapi hava til endamáls at
tryggja øllum eitt virðiligt
lív. Veitingarnar frá danska
statinum til Føroya er ikki
olmussa, men natúrligur
rættur í tí samstarvi, sum
ríkisfelagsskapurin
er
karmur um.
Tað er langt síðani, at
javnaðarflokkurin ásann-
aði, at neyðugt var at
fremja djúptøknar broyt-
ingar í ríkisrættarviður-
skiftum Føroya. Bæði í
samgongu og í andstøðu
hevur
Javnaðarflokkurin
skotið upp, at verandi
heimastýrislóg verður av-
tikin, og sett verður ein
sjálvstýrislóg ístaðin, sum
ruddar slóð fyri veruligum
sjálvræði.
Ríkisfelagskapurin Før-
oyar og Danmark ímillum
eigur, sum lagt í stjórnar-
skipanina fyri Føroyar 23.
Mars 1948, at botna í tí
fulla og óskerda manna-
frælsinum.
Hetta vil í hesum føri
siga, at báðum tjóðunum,
teirri føroysku sum teirri
donsku, er frítt at fara úr
stjørnarliga og fíggjarliga
felagsskapinum, um eitt
mál ella eitt málsøki verður
yvirtikið, soleiðis at Føroya
løgting og landsstýri taka
við teirri lógarligu, fíggjar-
ligu, umsitingarligu og sið-
menningarligu ábyrgdini av
málinum ella málsøkinum.
Hesin "generelli" rættur
til báðar síður røkkur líka at
loysingini. Spurningurin er
tí sera einfaldur, vilt tú
sleppa út úr ríkisfelags-
skapinum er eingin foring.
Javnaðarflokkurin leggur
doyðin á, at allar broytingar
og nýskipanir verða framd-
ar á tryggum grundarlag, til
tess at føroyingar ikki við
sjálvstýrinum missa meir
fyri minni.
Javnaðarflokkurin leggur
tí alstóran dent á, at arbeitt
verður við ábyrgd og við
skili framímóti støðugt økt-
um sjálvstýri. Hetta merkir
m.a., at fíggjarligu og um-
sitingarligu
fortreytirnar
skulu vera í lagi áðrenn
yvirtøkur verða framdar,
dentur verður lagdur á yvir-
tøkur av øllum málsøkjum,
tí
Javnaðarflokkurin heldur
føroyingar vera best førar
fyri at taka avgerðir, sum
viðvíkja føroyingum sjálv-
um, innanfyri ríkisfelags-
skapin.
Fullveldiseksperimentið
Sune Jacobsen
Valevni fyri
Sambandsflokkin í Vágum
Tann, sum vil einum máli
væl, roynir eftir førimuni at
fyrireika hetta so væl, at
eingin kann seta ein fingur
á nakað.
Soleiðis er ikki við máli-
num um Norðoyatunnilin.
Fyri at gera seg sjálvar
áhugaverdar, vevja løg-
maður og Karsten Hansen
alt upp í ein ellubita, og
leggja fyri tingið, tveir tím-
ar fyri evsta mark, eitt upp-
skat, sum ikki er borðbart
og tí ikki kann verða sam-
tykt, tí har er einki at sam-
tykkja.
Hvussu leikur fer, kann
tíðin bert vísa, men verður
hetta málið samtykt í ver-
andi líki, eigur eitt ískoyti
at verða sett í frágreiðing-
ina um 80- árini, nevniliga
hetta.
Fyri at alt ikki skuldi
enda í einum hurlivasa
aftur eftir 80-árini, varð
roynt at stramma tingini
upp. Nýggj ting- og stýris-
skipan varð fingin til vega,
sum skuldi seta skott mill-
um lóggevandi og útinn-
andi valdið, ella millum
løgtingið og landsstýrið.
Løgmaður fekk víðar
heimildir, og tað fekk hann
sjálvandi, tí teir sum skriv-
aðu stýrisskipanina rokn-
aðu við, at tað var so fræg-
ur ryggur í løgmanni, at
hann dugdi og tordi at
brúka hesar heimildir.
Sosialurin hevur í smá-
lutum lýst fyri okkum,
hvussu málið um Norðoya-
tunnilin, tveir tímar fyri
evsta mark, varð skrumblað
ígjøgnum, og helst verður
sent aftur í høvdið á løg-
manni.
Bjarni Djurholm, sum
umsitur málið, sigur, at
málið er so ófullfíggjað, at
hvørki hann ella umsitingin
í
Vinnumálastýrinum
kundu leggja navn til. Hvør
í umsitingini so hevur lagt
navn til, veit eg ikki í skriv-
andi løtu, men løgmaður
vildi ikki sita eftir við
Svarta Peri, og tí sendi
hann í bráðskundi málið
niðan á løgtingsskrivstovu-
na.
Nú er tað soleiðis við
einum Svarta Peri, at hann
hvørvur ikki út í bláa luft.
Málið endar fyrr ella seinni
í eini nevnd, og tá kemur
nevndin at sita eftir við
honum, allar helst Heini O
Heinesen.
Onnur umbering hjá løg-
manni var, at um hann ikki
legði málið fram, so hevði
onkur annar landsstýris-
maður gjørt tað, og so
kundi tað verið brúkt ímóti
mær politiskt í ólukkumát.
Hetta er tvætl frá byrjan
til enda. Løgmaður sam-
skipar arbeiði hjá lands-
stýrismonnum, og tí hevur
hann regluliga landsstýris-
fundir, har øll uppskot
verða framløgd, áðrenn tey
verða løgd fyri løgtingið.
Skuldi tað hent, at t.d. Kar-
sten Hansen á einum lands-
stýrisfundi segði, at hann
fór at leggja málið um
Norðoyatunnilin
fram,
kundi løgmaður víst hon-
um á grein 33 í stýrisskip-
anarlógini, sum gevur løg-
manni heimild at senda
Karsten Hansen tvørtur um
Leirvíksfjørð sama dag
sum fyrrverandi lands-
stýrismann. Men hetta er
sjálvandi ein spurningur
um at tora at vera løg-
maður.
Hvat skal so løgtingið
taka støðu til? Løgtings-
málið skal geva P/F Norð-
oyatunnlinum heimild at
gera veg og tunnil millum
Eysturoy og Borðoy. Men í
málinum eru viðlagdar
níggju ymiskar linjuføring-
ar.
Tá málið verður beint í
Vinnunevndina, skal Heini
O Heinesen geva tinginum
eitt tilmæli. Í álitinum skal
hann mæla tinginum til at
samtykkja ella ikki at sam-
tykkja uppskotið. Hvat skal
tingið samtykkja: linjufør-
ing 1,2,3... ella 9 ella er tað
frítt val. Tað ber snøgt sagt
ikki til. Og tá situr Heini O
Heinesen eftir við Svarta
Peri.
Nei, norðingar nýtast
ikki at vera bangnir fyri, at
fasta sambandið ikki verð-
ur veruleiki. Eingin rætt-
siktaður fer at tosa um
annað enn fast samband
millum Eysturoy og Borð-
oynna til frama fyri landið
alt, men málið má vera
borðbart. Teir, sum nú sita,
høvdu ikki stundir at gera
arbeiði til lítar, og tí skal
tað nú brúkast til politiska
kastibløku. Hetta álvarsmál
fyri tykkum og okkum
hevði annað uppiborið.
Norðoyatunnilin -
politisk kastibløka
C
M
Y
K
13
12