mikudagur 11. mai 2011síða 11

11 Mikudagur 11. mai 2011 · Nr. 54 Sosialurin - Hendan skyldan fyri borg ar an verður mett at vera eitt minni inntriv sæð í mun til nyttuna, sum sam- felag ið fær av úrslitinum av mann t ali num, sigur Øssur Winther eig, sum sipar til, at alt Føroya fólk kann fáa ágóð an av tí, sum spyrst burtur úr hagtalslýsingini í heyst. Brot á ST-sáttmála Men tað er ikki bara bleytir upp lýsingar, sum vit før oy- ing ar væntandi skulu hosta upp við í heyst. Umframt teir obligator- isku upplýsingarnar um navn, bústað, p-tal og kyn hava øll skyldu til at svara nøkr um heldur eymari spurn ing um. Vit at verða bæði biðin um at meta um okkara heilsu støðu í mun til aldurin, um framt at hvør einstakur skal upplýsa, um eins dagliga virki er avmarkað orsakað av ein um heilsutrupulleika ella breki, sum hevur varað ella vænt an di fer at vara í minsta lagi 12 mánaðir. - Her fert fert tú alt ov nær persón ligum upplýsingum, held ur Jørgen Niclasen. Tað sama heldur løg frøði- ligi ráðgevin hjá løg tings um- siting ini. ”At krevja, at borgarar svara upp á henda spur n- ing kann verða í stríð við grein 22, 2 í ST-sáttmálanum um rættindi hjá fólki, ið bera brek”, skrivar Birita Ludvíksdóttir, sum í notat- in um vísir á, at ST-lima- lond sambært sáttmálanum skulu verja rættin at dylja persón ligar og heilsuligar upp lýsingar hjá fólki, ið bera brek, á jøvnum føti við onn- ur. Hon mælir ístaðin til, at fólk velja sjálvi, um tey ynskja at svara spurn in g un- um um heilsu støðu na – eins og tað er sjálv boð ið at svara teim um spurn ing um, sum snúg va trúgv. Grønt ljós frá MBF Øssur Winthereig, kunn ing- ar ráðgevi fyri verkætlanina, er ikki samdur við fólka- floks formannin og løg frøði- liga ráðgevan í løg tings- um siti ngini um, at báðir spurn ing arnir kunnu stríða við nakran ST-sáttmála. - Hesir spurningar verða eftir ST-vegleiðingini ikki hildn ir at vera viðkvæmir spurn ing ar, sigur Øssur Winther eig, sum vísir á, at eisini onnur land hava somu spurningar við í teirra spurna bløðum. Hann leggur afturat, at spurn ingarnir ikki eru brot á ST-sáttmálan um rættindi hjá fólki, ið bera brek, tí talan er um sonevnda ”sjálv upp- fatan” av egnari heilsu. - Talan er ikki um diagnos ur ella um, hvørja sjúku ella hvørji brek, svar- ar in hevur. Úrslitið verður ein hagfrøðilig mynd av, hvussu føroyingar fata sína egnu heilsu og møgu lig- ar avmarkingar í dag lig um virki, sigur Øssur Winther- eig. Harumframt vísir kunn- ing ar ráðgevin hjá Manntali á, at Meginfelag Brekað í Føroyum hevur havt spurn- ing in, sum viðvíkir brek, til um røðu, og felagið hevði einki at finnast at. - Tvørturímóti var áhugi fyri fleiri spurningum um brek og sjúkur. Men Manntal helt, at fleiri spurningar kundu fatast sum viðkvæmir, sig ur Øssur Winthereig, sum leggur afturat, at eisini Dátueftirlitið hevur góð kent spurningarnar í spurna blað- num. Umfatandi spurningar Tað er rættiliga ymiskt, hvat stendur í spurnablaðnum, sum allir føroyingar væntandi hava skyldu at svara í heyst í samband við umfatandi fólkateljingina. Her er nakrir av teimum heldur eymu og øðrvísi spurningunum í spurnablaðnum, sum var nýtt til royndarfólkateljingina í fjør heyst: Hvør er húsaleigan? Hvussu nógvir fermetrar av býlinum eru óinnrættaðir? Hevur býlið vesi? Hevur tú systkin ella hálvsystkin í útlondum? Hvat var fyrsta málið, tú lærdi heima? Vart tú heima við hús náttina til 11. november? Hvussu er heilsan hjá tær í mun til aldurin? Bert tú nakað varandi brek? Hvørja kristna kirkju/fríkirkju ella samkomubólkar hevur tú tilknýti til? Hvørja trúgv hevur tú? Hvussu væl dugir tú føroyskt? Hvussu lýsir tú tín tjóðskap? Gjørdi tú nakað húsligt arbeiði heima seinastu 7 dagarnar? Ert tú limur í nøkrum fakfelagi?