fríggjadagur 13. mai 2011síða 2

Fríggjadagur 13. mai 2011 · Nr. 55 vikuskiftisblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tað kann verða eitt sindur strævið, tá tað er meirilutin, sum ræður. So­ leið is kundu vit útlagt støðuna, nú vit hava eitt minn i lut a lands stýri, sum finn ur sær yms ar meir i lut ar til tess at sigla millum skerini. Tað gav at bíta hjá fleiri, tá løg­ ting ið í síðstu viku sam tykti bæði at loyva brygg ing og sølu av sterk um øli og brygg ing av brenn i víni í Før­ oy um. Sjálv andi eru fólk ikki samd um hetta, men ein stór ur meir i luti í løg ting i num vil hava tað soleiðis, og kanska tann meir i lut in eis ini um boð ar mei r i lut an í fólk i num. Tað fáa vit so at síggja inn an fá ar mán að ir. Men tað sum kortini var á huga­ vert var, at fleiri av teim um, sum vóru ímóti, vildu leggja trýst á – og mæltu bein leið is um boð um úr Javn­ að ar­ og Sam bands flokk i num um at trýsta sín ar egnu at atkvøða ímóti. Eitt av teimum 32 málinum, sum standa á skránni til løg tings fund in í dag er »Upp skot til sam tykt ar um at skipa Før oy ar fræls ar«, sum Tjóð­ veldi hev ur lagt fyri tingið ­ og sum flokk ur in nú vil hava ting ið at taka upp aft ur til 2. viðgerð. Hetta mál ið, sum er eitt upp skot til sam tykt ar, snýr seg um at gera eina ætl an um, hvussu Før oya kunnu loysa frá Dan­ mark. Hetta evnið varð viðgjørt í Degi og Viku í gjár kvøld ið, og har vísti Ed mund Jo en sen á vand an , sum er, tá lands stýr ið hev ur so lít ið tam ar­ hald á parl a ment ar iska grund ar lag­ num í løg tinginum. Og rætt hevur hann, tí tað líkist nógv ein um sjálv tøk u borði, so leið­ is, sum løg ting ið ar beið ir nú. Men tað skal ikki last ast Tjóð veld i num, tí flokk urin ger bara tað, sum er skil a best. Hann hevur gjørt eina makr el sam gongu við Javn að ar­ og Sam bands f lokk in, og við at lata løg­ mann og landsstýri sita, so kann flokk ur in fáa fleiri mál á skrá, sum kanska kunnu koma í gøgn um ting­ ið. Mál ið um øl ið og brenn ivínið var eitt, sum kom í gjøgnum á henda hátt, hóast tað ikki var eitt tjóð veld­ is mál, og tað sum flokk ur in helst vón ar við upp skot i num um at skipa Før oy ar fræls ar, er at fáa stuð ul frá Fólk a flokk i – og helst frá Mið flokki, Sjálv stýri og Fram sókn við ­ og so hava vit brád liga aft ur Full veld­ is sam gong una við 20 ting fólk um móti teim um 13 hjá samgonguni. Og er hetta meir ilutin, so vita vit, hvat løg tingið vil. Tal an er »bara« um eitt upp skot til sam tykt ar, so tað fær ong ar – fyri sambands fólk – ó be hag i lig ar av leið ing ar. Men løg­ mað ur kann nær sum helst hála stikk ið úr og út skriva val. Skipað parla mentarisma kann tykj ast í so skip að við hvørt, tá einki ber til. Støð an í Før oy um í dag er tann øvuta. Og tað er áhugavert at síggja, hvussu leikur fer... Nú kann full veld is­ meirilutin fylkjast á tingi Nýggjar bøkur eru komnar frá Bókadeild Føroya Lær­ ar a fel ags. Ein teirra er Hin stóra bókin um familjur. Hvat er ein familja? Fyri fá um ár um síð ani var ein fam ilja ein mamma, ein pápi og tvey, trý børn. Men hesi sein astu ár ini er fam­ ilj u mynstr ið broytt kring all an heim. Fam ilj ur nar eru sum æla bog ans lit ir – sera fjøl broytt ar: tær eru ymiskt sam an set t ar, og tað er ym­ iskt, hvussu persón ar nir í ein støku fam ilj u num eru sam an. Í bókini fara vit at vitja nógv ar fam ilj ur; vit fara við teim um út at ferðast, til ar beið is, í skúla og fáa eitt sind ur at vita um kelidýr, kensl ur, fam ilj u træ – og nógv annað... Bókin hevur sum so einki ald urs mark. Øll – eisini ella ser liga – vit vaksnu kunnu læra nógv av bókini. Serliga hetta at rúma øðrum, sum eru øðr vísi enn vit. Bókin letur nevn i liga upp fyri ein um kjaki um, at hóast øll eru ym isk, hava vit somu rætt indi at vera her. Mary Hoff mann skrivaði, Ros As quith mynd prýddi og Gunn leyg M. Arge týddi. Bók in er 36 blaðsíður Øll hava somu rættindi at vera her Tá mEiriLuTin ræður... Tað var ein sterk sending um ferðsl u deyða, sum sjón varp­ ið hjá Kring varpinum vísti í gjár kvøldið. Í send ing ini varð tos að við av varð andi hjá fólki, sum doyðu í trim um ó ­ hugn a lig um ferðsl u van lukk­ um í 2007. Harumframt varð tos að við kvinn una, sum koyrdi bil­ in sum rendi á Ditlev og Rosu Elde vig á Sandvíkarhjalla á hvítu sunnu í 2007. Tað skal meira enn dirvi til hjá fólki, sum er komið í ta støðu at hava volt tveimum fólk um deyða, soleiðis at trína fram og tosa opið um evnið. Slíkt er hugtakandi – og hjartanemandi var tað eisini at hoyra dóttir teirra vísa fyrigeving. At bilur, ferð og rúsevni eru deyðans vandamikil, tað vita øll, kortini henda slíkar vanlukkur við jøvnum millumbilum – vanlukkur, sum fullkomiliga broyta lívið eftir fáum sekundum. Onnur vanlukkan var, tá Sám al av Reyni í Havn varð á koyrd ur tíð liga ein sunn u ­ morgun, tá hann var á veg til gongu heim til hús eft ir at hava koyrt taxa alla nátt ­ ina. Eis ini hesaferð var tað ein ávirkað ung kvinna, sum koyrdi bilin. Hó ast kona og dótt ir ikki hava hitt kvinn­ una, so hava tær fyrigivið henni. Tríða vanlukkan var, tá 18 ára gamla Unn Hansdóttir misti tamahaldið á bilinum í hálku á Kalbaksfirði, rendi á Árna Gregersen, sum koyrdi mótsættan veg. Unn Hansdóttir doyði av vanlukkuni. Árni Gregersen greiddi frá, hvussu hann hevur tað, og hvussu væl tað hóast alt kendist at vita, at hann ikki var orsøkin til vanlukkuna. Hetta árið – í 2007 – doyðu sjey fólk í ferðsluni. Tað var Bergljót Debes Hentze, sum legði hesa hugvekjandi sending til rættis. Sterk sending um ferðsludeyða Roynir at gera nýggjan sannleika Helgi AbrAHAmsen kjAk á síðu 11 Hála buksurnar upp jóAn PAuli DAHl jAkobsen kjAk á síðu 16 Hjálparfólk bjarga ungu kvinnuni úr bilinum, sum var Ditlev og Rosu Eldevig at bana Bilurin hjá Ditlev Eldevig endaði oman fyri vegin. Ditlev doyði á staðnum, meðan Rosa doyði stutt eftir