mánadagur 16. mai 2011síða 2

Mánadagur 16. mai 2011 · Nr. 56 mánadagsblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Í sendingini »Meg minnist«, hev ur Jógv an Arge seinastu vik ur nar tosað við Paula Ell­ ef sen, fyrrverandi løgtings­, fólk a tings­ og løgmann. Onk­ ur vil siga, at Pauli Ellefsen á mang an hátt var ein íspegil – í øll um førum, at honum dámdi væl at arga. Men hvussu er og ikki, so greiddi hann frá, hvussu hann kom upp í praktiskan sam bands pol i tikk í sínum ung um árum: »Tað var á VBV (stu denta­ skúl in, red). Har var ein ser­ deil is iv r i g ur sam bands mað­ ur, sum æt Zacharias Wang. Hann spurdi meg, um vit báð ir ikki skuldu taka ein pol it isk an fund saman við øðr um. Eg hevði ongantíð upp traðk að fyrr, so eg vildi, at vit fyri reik aðu okkum væl. Vit fóru oman til Georg L. Sam u el sen, hann gav okkum krút. Vit hirdu á, og eg trúgvi ikki, at Sambandsflokkurin nakr an tíð hevur fingið so stórt stemmu lut fall, sum tað kvøld ið...« So leiðis segði Pauli Ell ef­ sen. Vit kunnu bara staðfesta orð ini hjá Jens Otto Krag, at »man har et standpunkt, til man ta’r et nyt«. Stjórnarmálið hevur fylt nógv í før­ oysk um politikki, longu langt áðr­ enn vit fingu floksbýti á tingi mill­ um sjálvstýri og samband í 1906. Tey nógvu árini eftir floksbýtið, var stjórn ar málið tað, sum var munurin mill um flokkarnar. Í 1928 blandaði sos ia l dem o krat­ iski Javn að ar flokk ur in seg uppí, kom á ting við eini sos i al dem o­ krat isk ari hug sjón, sum ikki hevði stjórn ar mál ið sum høv uðs mál. Í 1936 kom Vinnu flokk ur in, kanska sum eitt mót spæl til ar beið ar a rørsl­ una, sum kom á ting gjøgn um Javn­ að ar flokk in. Vinn u flokk ur in bleiv til Fólk a flokk in, tá fólk úr Gamla Sjálv stýr i num kast aðu sam an við Vinn u flokk i num um Fólk a flokk in. Støðuna undir krígnum kenna vit, tá Fólk a flokk urin var ein ting­ mann frá meir i lut a num. Ein av ting monn u num hjá Javn aðar f lokk­ i num hevði bet ur hug á Fólka flok­ k i num, og tað endaði alt við fólka­ at kvøð uni um loys ing ella sam band 14. sep tem ber í 1946. Tað sló Zakariasi Wang fyri bróst ið, at vit á hes um stað mik u­ dagin skriv aðu, at fólka at kvøð an var »dem o krat isk i v a som«. Tá vit skriv aðu so, er tað tí, at vit halda ikki, at til gongd in ella við gerð in ella fólks liga lut tøk an kring fólka­ at kvøð una var nóg rím u lig. Men tað er nú ikki so nógv tað, sum vit hava á huga í at við gera. Tað er so mang­ ur, sum hev ur vrak að hasa fólka at­ kvøð u na, so tað nýtist okkum í dag ikki at kjak ast um. Men vit halda so avgjørt ikki, at hend an fólka at kvøð an kann brúk­ ast sum grund arlag fyri fólksins støðu í dag. Tað er ikki rætt at grunda fólksins støðu á eina út við sjeyti ára gamla fólkaatkvøðu, sum varð vrakað, og hvørs týdn ing ur ann ars er fán að ur, tí all ir flokk ar í praks is hava góð tik ið ta hei m a stýr­ is lóg, sum nakrir flokkar samtyktu í kjal ar vørr i num á fólka at kvøð uni. Men sjálvandi er tað fólkið í Før­ oy um, sum skal taka avgerð um okk ara fram tíð – eis ini um okk ara fram tíð í danska rík i num. Tí er tað spell, at arbeiðið í stjórn ar skip an­ na r nevnd ini eft ir øll um at døma er far ið fyri bakka. Tað allar besta var, at all ir flokk ar á tingi kundu kom­ ið til eina fel ags støðu. Men tað ber helst ikki til, og tí minnir støðan í so máta eitt sind ur um støð u na í 1946, at vit ikki ein gong kunnu semj ast um, hvussu tilgongdin skal vera til av gerðina, sum annaðhvørt loys ir okk um frá ríkinum ella sigur, at vit góð taka at vera partur av rík i num og harvið eisini av donsku grund­ lóg i ni. Men tað er ikki neyðugt at gera tað so innviklað. Tá tingfólk ikki megna at finna eina semju – nú tey hava roynt tað besta tey kunna í 13 ár, lat okkum so fáa hasa fólka at­ kvøð una, so pol it ik ar ar nir kunnu fara til ar beiðis – inn an ella ut t an fyri rík is fel ags skap in! Sjálvandi skal fólkið í Føroyum gera av framtíðina Á framsýning, sum letur upp í Steinprenti á 75 ára føð ing ar deg num hjá Zacharias Hein e sen hós dag­ in 19. mai, sýn ir hann fram eitt úrval av vatn lit a mynd­ um, sum hann hevur mál að seinastu fimtan ár ini. Vatnlitamáling hevur Zach ar ias altíð fingist við til skits ubrúk, men hann er seinnu árini farin at dyrka hesa lista grein ina í al samt størri mun sum eina sjálv­ støð uga listagrein, sum hann hev ur fing ið størstu við ur kenn ing fyri bæði í Før oy um og utt an lands. Tað eru sum kunn ugt hansara vatn lit a myndir, ið prýða okk ara penga seðl ar og eisini eru hansara vatnlitamyndir umboðaðar í høgt virda pappírslistasavninum hjá Statens Museum for Kunst (Kobberstiksamlingen). Samanborið við olju mál­ ing eru vatn lit ir betri egn­ að ir til spon t an ar, lætt ar og ljós ar mynd ir og eft ir mynd­ u num á hesi fram sýn ing ini at døma, eru vatnlitir eisini sum skapt ir til listarligu ætl an ir Zach ar i as ar, tá hann við fáum ella mong um strok um fang ar eitt fúlt æl í Havn, várligt sirm á Vel ba­ stað ella glitrandi ljósbrigdi í Mik i nesi. Ofta eru spek t r a­ l lit ir nir umboðaðir í mynd­ u num, har skyggjandi gulir og reyðir litblettir festa í grønt, violett og blátt. Før­ oyska landslagið, vátt í vátt við leskiligastu litum – tað ljóð ar næstan sum kundi tað verið ov nógv av tí góða, men so er ikki. Hetta er Zach ar i as Heinesen, ein ekt að ur list a maður, ið sýnir fram sínar sevj u miklu, neyvu vatn lit a m ynd ir, sum brima av listarligum yvi r­ skoti. Øll eru vælkomin til upp­ lat ing ina klokkan 16­18 hós­ dagin 19.mai í Steinprenti á Skál a trøð. Framsýningin er stuðlað av Okkara og verður at síggja í Steinprenti hetta til 2. juli. Zacharias Heine­ sen sjeytifimm Kom so við fóLKaatKvøðuni Í næstu viku fer Sosialurin at broyta Lýs ing ar torg ið, sum hev ur ver ið í blað num í næst an 20 ár. Ein av broyt­ ing u num verð ur, at nú skal gjald ast fyri lýs ing ar nar, og at tær skulu send ast blað­ num um vegis int er n et ið. Hig artil hevur tað verið ó keyp is at seta lýs ing ar í, sum ikki eru hand ils lig ar, ella har virð ið á selda lut i num hev u r ver ið und ir eitt vist. Hetta verður nú alt broytt, so treyt ir nar verða einfaldari. Fólk skulu nú sjálvi skrivað lýs ing ar nar inn gjøgnum int er net ið, og gjaldast skal eis ini við gjalds korti um veg­ is int er net ið. Kostn að ur in fyri all ar lýs­ ing ar nar verð ur fram yvir 50 krón ur hvørja ferð. Gjalda fyri Lýsingartorgið Tá Zakarias Wang skapti ein sambandsløgmann Arab­ iskir til­ stand ir á tingi Bjarni Djurholm kjak á síðu 24 Løg­ mað ur lagd ur á ís kári á rógvi kjak á síðu 25