týsdagur 23. august 1927síða 3

satte »Fylla« Dampen op og piskede Farvandet omkring Sydisland op til taarnhøje Bølger for at finde Gernings- manden til den frygtelige Gerning; det lykkedes den ogsa, og Chefen paa »Fylla« tog Skipperen i Forhør, og efter hvad man ved, forklarede Skipperen, at han havde kollideret med en færøsk Kutter, men da hans Skib ikke fik nogen Skade, saa troede han heller ikke det andet havde faaet nogen Skade, denne Slutning var nu i og for sig ikke saa dum, som den røber en vis Ilensigt at skjule en ond Samvittighed, hvis man her kan tale om Samvittighed. Med denne Forklaring forlader Søpolitiet Manden og indberetter den optagne Rapport til Myndighederne her, og denne Forklaring respektive Myndigheder al være tilfreds med synes vore foreløbig, da de ikke engang forlanger, at Skipperen skal tages hjem og stilles i et retsligt Forhør straks, hvilket vilde være sket alle andre Steder, men i vort mærkelige Samfund Fær øerne skete det ikke. Som alle ved, san fik Manden Lov til at fiske Sæsonen ud, ja efter hvad jeg har erfaret, var Hensigten den at give ham Lov til at sejle til Grønland ogsaa, men efter hvad jeg har fanet oplyst, satte Skipper- og Navigator foreningen sig imod dette, hvorfor Skipperen og Bedstemanden ble holdt tilbage Nu har den respektive Ret indtil Dommen var falden. afsagt Dom i Sagen, og den lyder som ovenfor anført. Ved Forhøret her forklarede Skip peren paa Forespørgsel af Dommeren, hvorfor han ikke vendte tilbage, at det var fordi at hans Skib havde faaet Skade og turde saaledes ikke vende om, for saa kom den formentlige Lækage ned i Læ, og dette vilde, efter Skipperens Mening have til Følge, at »Hafstein« gik til Bunds. At denne Forklaring synes at være uholdbar for ikke at sige løgn agtig kan man med en vis Beret tigelse hævde, da »Hafstein« i Stedet for at søge Land for at udbedre Skaden sejlede ud paa 70,000 Favne Vand, naturligvis stadig med Lækagen op i Lu, for at lægge den ned i Læ var ensbetydende med Døden. Denne Forklaring, sammenholdt med den, som var rapporteret af Chefen paa »Fylla«, viser, hvor mange Udflugter Manden søger for at redde Skindet, men af daarlig Hukommelse mod siger han sig stadigvæk selv; man behøver ikke at være Psykeotriker for at se, at Manden simulærer, og det, som han har gjort, er en Vil- kaarlighed, og derfor burde han døm- mes, om det saa var Tusinder af Attester og Anbefalinger, der lovpriste Mandens ædle Karakter og Handle mauader, ihvert Fald skulde en saadan Mand miste sine Slupsførerpapirer for Livstid, det maa betragtes som en Selvfølge; men han mistede dem ikke; men derimod fik han 3 Maaneders simpelt Fængsel, og det er hvad man vil spørge for hvad? En af Skipperens Brødre giver en anden Forklaring, da denne pan Politimesterens Fore »Hafstein« forkla ford!, at spørgsel om, hvorfor ikke vendte tilbage, saa rede denne, at det var deres Skib ingen Skade havde fanet, og paa Dommerens Forespørgsel hvorledes han vidste det, at »Hafstein« ingen Skade havde fanet, saa for- klarede Vidnet aabent og ærligt, at de saa efter og kunde ikke se nogen Skade. Angaaende Nødsignalerne saa var der ingen paa »Hafstein« der vidste, hvad saadanne Tegn betød, kun Bedstemanden synes at have haft en svag Erindring om, at disse Tegn var Signaler i Nød, men dette synes ikke at have anfægtet Skipperen, denne har, efter hvad man kan slutte sig til, givet Ordre til at sejle videre, selv om Bedstemanden spurgte, om der skulde vendes tilbage, men efter sigende fik intet Svar. En anden meget paafaldende og mærkværdig Forklaring blev givet af et andet Vidne fra »Hafstein«, som i det første Forhør fortalte, at han rensede Fisk pan Dækket og gjorde Bedstemanden, som stod ved Roret, opmærksom paa »Florens«, I et senere Forhør forklarede Vidnet, at han stod pan Udkig og gjorde ikke Bedste- manden opmærksom paa »Florens«, Hvis dette Vidne blev afhørt for tredie Gang, vilde det, efter de første For klaringer at dømme, fortælle, at det tjænte som Hækkehjørne paa Kt. „af stein«, hvilket slog Hul paa »Floren's« Bov, At Retten ikke arresterede dette Vidne for falsk Erklæring, er ufor staneligt, eftersom den pointerer med Rettens Myndighed, at der maa tales Sandhed; i dette Tilfælde forelan to forskellige Beretninger, hvem af de to var Sandhed? Det er ingen Tvivl om, at det Offentlige vil appellere Dom- men og fan fradømt Skipperen Pa- pirerne for Livstid, thi en Skibsfører kan umuligt fun noget at sige paa Havet, efter at han har beganet en saa forfærdelig Udaad som denne. Nu fnar vi se hvad det Offentlige gør, om det appellerer Dommen eller ikke. M. J. Tríggir ungir føroyskir kunstnarar. Myndaframsýningin, ið hildin varð fyrst í vikuni, ið fór,*) er óivað ein hin merkiligasta og hugnaligasta framsýning, ið enn Foroyum. Al- gongdin var frí fyri ein og hvønn, og dúliga varð hon viljað gomlum. hevur verið í bædi av ungum og Stuttligt var at síggja, hvat hesir kunstnarar hava ólíkur er allir tríggir tríggir = ungi avrikað — hvor ø0rum, men hava góðar gávur til at mála. William Heinesen er tann mest búni av teimum. Hansara ógvuliga myndir til foroyskar sagnir og ævinlýr prógva ikki einans, at hann hevur sæð nógvan kunst, men eisini, at hann bæði hevur dugað at lært av fremmandum og við idni roynir at skapa sín egna stíl. Myndir sum tær frá- líku — »Trøllio í Purkhúsig >Huldubrúdleypið í Stapa“ »Dvørgar« og »Nidagrisur og madur« eru heilt sermerktar. Summar av hinum trølla- og risumyndunum sipa aftur til tær frálíku huldumyndir, men kortini við týðiligum foroyskum dåmi, og eru Kittelsen og Werenskjold júst ikki tey verstu fyridomir fyri ein Foroying, ið hevur hug gróðursmettaðu norsku ftrolla- og at oysa úr tí kraft, ið okkara sagnir og ævin- tyr goyma. Hesar myndir prógva, at Wil- linm Heinesen eigur ta skapar- hann fyri megi í sær, at: um álvara vil geva seg til tað verk, at skapa myndir til okkara, so vil hann vera forur era lað á Sagnir Í > botni, men fyri ikki bert at føroyskum við slørum strikur eru føstum cisini skapandi kynstri. Hansara sterkar og fastar, hann fínan ans fyri litum og eisini fyri slíkum smáum serkennum, ið gera åskodaran væl hýrdan. fråliku mynd- rýma fyri hevur Soleiðis í leim unum: >Trollini degnum«, væl tann besta av ollum, »Risin ið liggur á baki sínum og rytur« og »Kempu- rullan«, ein kraftig og heilt ser- merkt tekning. At W. H. eisini hevur góð evni til at mála eftir nátúrini prógva hin yndisliga myndin úr Sandagerði og hin lítla meistar- liga tekningin av Nolsoynni. Samuel E. Joensen úr Miki- nesi er heilt ungur og hevur ikki sæð størvegis av myndum enn; hann hevur lært nógv av *) Greinin kundi, vegna plástrot, ikki koma í seinasta blað. svenska málaranum Gislander, ið eina tíð var vesturi í Miki- nesi, og er Í summum myndum sterkt ávirkaður av honum. Men at hann sjálvur góðar gávur til at mála er eingin hevur sera ivi um, og í nógvum myndum hann frá hesi hevur leysan ávirkan. Hugnaligastar eru hesar óávirkaðu myndirnar, ið prógva innarliga nátúrkenslu og brenn- gjørt seg fremmandi longu andi hug til at liva seg saman vid nålårina; serliga tykist sjógv- urin at hugtaka hann. Tó er tað ikki her, hann enn er bestur; her hevur hann haft lærimeistara, sum ofta góðun kennsl aftur í málingarhálti hansara, men at hann fer al mála sjógv og brim er ikki at duga al ivast um. Best av myndum hansara dámar mær (lå av bygdini í Mikinesi í sólarroða, sum er ein av hansara fyrslu, ein flógv, fjálg, einføld mynd, heilt uttan nakað fyridømi. So leiðis málar ein ungur maður, ið er hugtikin av stórleikanum í ollum, ið til er, út av sínum Jast við tað, al myndin er málað á so einfaldan hátt, tekur hon ein um hjarta, og var helta ein mynd, id hug- egna brósti. tók flest oll, id vitjaðu fram- sýningina. Ein onnur frálík mynd, ið tíverri hekk so illa fyri, at neyvan oll bóru eyga við hana, er »Vørdusteinur«; ein heystmynd við slignum bo, einum koldum, sálum víða hvar og svørtum bergi móti stálgráum himni. Eins og hin fyrra málað á sera einfaldan hátt, ið kortini prógvar djúpa nátúrkenslu. Av oðrum myndum kunnu m.a. >Polla- »Summarmorgun« og brytur«, men góðum nevnasl mjorki«, »Kumlagrynnan yvirhøvur er al siga um mynd- irnar, al bóru prågv um at vera málaðar av sjálvt um tær einum ungum manni, so sýndu tær samtføis, at hann hevur góðar gávur, og at vón er til, at hann kann koma at verða landi hann sínum (il heiðurs, um sleppur burtur at læra og dugir sær al goyma tann brennandi hug til at mála, sum hann nú tykist at hava. Tridi målarin, Jacob Olsen, hevur ikki búgvað seg so væl til framsýningina sum hinir báðir. Hann hevði bert fáar myndir, og vóru fleiri av teim heldur ikki heilt lidnar (skizzur), kortini hugdi ein við sltórari gleði at teimum, lí tær prógvaðu ikki bert góðan og friskan ans fyri litum, men eisini fori fyri at byggja eina mynd upp við føstum, klárum linjum. Best av myndum hansara var »kompo- silion«, ein frålik dekorativ sjón, sera einfold, sett upp vid slíkari kraft, leikandi yndi og samtføis miklum fastleika, at ein sjáldan sær eina so dekorativa mynd. Yvirhovur tykist tað dekorativa at vera tað, ið mest sermerkir J. O. Myndirnar: »Aftanå »Rekandi sterkum, føstum, målandi linjum. Ein lítil skizza, »Vårmynd«, var heilt hugtakandi; vóru skýggini sera væl málað. góða ælid« og sýna sama ans fyri serliga Tað er at vóna, at hesir triggir ungi målarar vilja halda áfram; um leir eisini í framtidini fara at geva seg til arbeiði sítt við ídni og álvara, er at vænta nógv golt frá teimum. Richard Long. Úr Foroyum. Tórshavn. Heim úr Grenlandi. Amtið hevur frá Falke fingið telegram um, at hesu skip eru á heimleið: >Gun- hilda, »Vesterhavet«, „Elisabeth“, »Gefion«, „William Stephans „Hafsteins, „Íslands SON“, »Godthaab«, »Harry« og »Hanna«. Redaktør Anton Nielsen afrejstle med S/S. »Tjaldur« i Forsdugs. Aftenen forud samledes Med- lemmer af Partiorganisationerne til en Afskedsfest før Hr. Niel- sen. Formanden, P. J. Hansen, Fosaa, Andresen og J. P. David- sen takkede Anton Nielsen for, hvad han havde været for nær- værende Blad og Organisalio- nerne. Anton Nielsen takkede i smukke Ørd for, hvad Færøerne og det færøske Socialdemokrati havde budt ham de 4 Maane- der, han havde opholdt sig her. Han drog Hjem med kun glade Minder fra sin Færørejse og ønskede, at den færøske Arbej- bære Socialis- derklasse vilde mens Fane højt og føre Social- demokratiets Ideer til Sejr. Festen sluttede med, at man afsang Socialistmarchen i Re- daktør C. Holm-Isaksens ud- mærkede Oversættelse. „Tjaldur“ kom til Keypmannahavn kl. 10 í gjáramorgunin. Pjece. Med dette Nummer følger Pjecen: Danmarks Fremtid. Fhv. Statsminister Staunings Tale ved Kongressen i Vejle: Trøl! i dimmalætting. Nåtlin lå um landið svørt fólkið kreyp i skoltum, saknaðist tå sólin bjørt óttin lá í lotum. Komu út úr skógum tá menn við hjálp í kvitta, peikaðu á myrku vrá. Har er bót at hitta! Stevrur ein úr havið stóð tóktist heldur dókkur, sigst to verða ljósins fljóð bert at myrkrið sokkur. Reis úr havid harrans sól skein á grønum vølli, tokan burt frá steyri mól, tá var steyrur trollið. Stendur svart hitt dimma troll, »Dimmalætting« skírdist, svartari enn sótardoll mangur maður smírdist. Ring í nevi, eyga rangt bjølli ber á fingri. Kvíið kallast ikki svangt, pleyrar rossum tyngri. Føroya Løgting. 9. august. Fiskavrakingarlógin. Amtmaðurin greiddi frá, hvussu málið lá fyri får. Løg- tingid hevði ífjor loyst lønspurn- ingin brådfengis og álagt amt- inum at innheinta erkleringar frá organisationunum; tað hevði men bert Feroya hevði svarað amtið gjørt, Fiskimannafelag aftur. R. Rasmussen refereraði er- kleringina frá Fiskimannafelag- num og segði, at sin ætlan um hetta mål var løgd niður í hetta skjal: „Tað er av størsta týdningi, at fiskavrakararnir verða so dugn- aligir til sítt yrki sum meguligt, og sjålvbjargnir menn, ið kunnu gera rætt og skjal á báðar hendur. Hetta verður eisini lættari at fremja, tá teir verða færri. Til frama fyri sama endamál vil tað eisini vera, at teir hava fasta løn og ikki daglønir. Sum nå er fellur fiskavrak- ingin eisini sera Ojøvn til kostnað å ymsum stoðum. Meðan hon er bilig í teim storri plássunum, har fleiri vrakarar eru við hondina, og har vrakarafor- maðurin er nær við, fellur hon nógv dýrari, stundum 2 til 4 ferðir dýrari á smáplássum, har eingin vrakari er til taks, tá um ræður, og har bæði vrakarar og vrakaraformaður mugu ferðast langar leiðir fyri at koma til- steðis. Hesin Øjavni, sum er bæði tvorligur og órættvísir, vil verða javnaður, tá allir vrak- arar fáa bert fasta lønir. Fyri at fremja málið á tann, sum omanfyri er bent á, vil tað verða neyðugt, at Løgtingid ger nýtt uppskot til lóg um vraking av fiski í Foroyum, harí ásett verður, at allur virkaður og óvirkaður fiskur, sum fer av landinum á útlendar marknaðar har kapp er, skal verða sýnaður av lógligum vrakarum. Fiski- heldur tað vera rættast, at vrakararnir, sum hóskandi eru skipaðir um landið, standa hvor ødrum javnbjóðis í allar mátar og eru eins løntir. Lønir teirra hugsar felagið sær at verða útreiddar á tann hátt, at statskassin ber tær út- reiðslur, hann hevur, meðan Løgtingid leggur annadslikt til år sinum køssum. Tad, sum tå restar á vrakararlønirnar, skulu teir, id avskipa fiskin, rinda á tann hått, at Løgtingid leggur åt vrakararlønirnar bråfengis og letur sidan peningin krevja inn frå avskiparunum, åsettan eftir hvør hevur mannafelagið teirri fiskamongd, avskipað<. Gunnar Winther meinti, at hendan sak trongdi til eina grunduga viðgerð. Annars vildi hann mæla til, at her varð settur ein fiskavrakari í Sandoy. Mitens helt eisini, at fiska- vrakingarløgin trongdi til eina broyting serliga viðvíkjandi saltfiskavraking. Hvat lonini við- víkti, mátti vrakaralønin nokk vera hægri enn vanlig dagløn, men hann peikaði á, at har lógu eisini treytir vid fyri vrakarar- nar. Tað vóru nokk ikki allir ið hugsaðu um, at vrakararnir eftir tí galdandi instruksi høvdu plikt til at vraka 5 skpd. av smáfiski ella 10 skpd. av stórum fiski um dagin fyri at hava rætt til hina ásettu vrakaralønina; men soleiðis var tað. Amtmadurin — framlegdi tær sakligu grundirnar fyri, hví eingin fiskavrakari var settur í Sandoy — har var ovlftid av fiski avskipað fyri at seta ein serligan vrakara til.