týsdagur 30. august 1927síða 2

, — Pe. Føroya Logting. 11. august. Andragender om Ændringer i Jagtloven. Jacob Jacobsen bar fram an- dragandi frå Hvalbingum um friding av Lítlu Dímun, talaði væl og leingi um oyðingina av fugli, við skjóting, og hann und- irbygdi tað framflutta dúgliga vid mongum dómum. /. Patursson åvisti hin stóra tydning, ið tað hevði at varð- veita búfuglin, Lomvigin var ikki somikið oyddur sum Lund- in; men Lundin varð mest skotin til spæls og stygdur. At 5 Lundaárini hava verið ring, mundi skjótingin óivað hava skuldina fyri. Hann vildi býta sól og byrð líka, og vildi hava ásett hvussi langa tíð, ið bjargamenn skuldi hava, og hvussi langa tíð byrsunar. Soleiðis sum nú er, hava bjargamenn 1 mánað til fleyg- ing, Í mánað til fygling — og bert nakrar dagar umframt til ræning. Byrsumenn høvdu fyri Lomvigu frá leypársmessu til syftusøku — teir hava nógv meiri tíð. Lundan hava bjargamenn longur tíð til, tá dráttur er roknaður til 2 mánaðir; meðan byrsumenn hava rætt til at skjóta hann alt árið. Hann var stemtur fyri at lata Lundan friða nógv fyri byrsu, heldir enn Lomviguna, kanska friða hann til í. d. fyri 5 ár fult út, so lundin aftur kundi nørst og verði til prýðu fyri landi, enn sum áður. Lættari vil tað kanska vera at friða Lundan, har hann lítið eigur, við at sett mark fyri, hvussi langt frá landi og fram- við landi, skjóting skuldi loyv- ast — t. d. 1 fjórðing frá og 2 fjórðingar framvið landi. Fyri at skjóta upp í berg eigur at vera goldin stór og harð bót, mestsum tað sama sum fyri tjóvs- og rånsverk, — í grundini er slíkt verri enn at taka seyð, tí seyður kann nørast aftur. I. H. Poulsen helt íað vera ringt at taka dagar ímillum teir, ið bjørgini eiga og vilja verja sínu rættindir, og teir sum eingi bjørg eiga, og sum rimuligt vilja verja skjótingarættin. Klagur vóru komnar úr Mikjunesi og Dímun. Nú er tað komið upp til at vera »fuglir fyri landsins skulda, og henda interessan er, alt sum fólkið mentast komið at ráandi. Jaktlógina skapa, men hon vera hin kunnu vit verður ikki góð at vakta ella hondheva. Klagur hava mangan verið yvurdrivnar, vit kunnu bera fram demir í so máta. Leogtingið hevdi í 1884 til við- gerð eina klagu frá Sumbingum, sakin nevndist »En Fugleklage«, men sjálvsagt tók Løgtingid einki hensýn til hetta. Tað má gerast munur ímillum jakt til nyttu og til stuttleika. Táð hevur altíð verið víst til Hjaltland, táið talan hevur verið um fuglafriðing, men har ger eitt seg galdandi, sum vit her- heima í Feroyum ikki kunnu rokna við tað er, at har eru fleiri sum ikki eta fugl. Hann talaði nógv fyri nyttuskjóling, men vildi ganga við til at hæðka bøturnar og kanska til at seta vakthald við sjótum motorbåti. Bøturnar átti at falla til politi- kassan. Eisini vildi hann mæla til, at:tað varð sett forboð fyri at ovungir menn gingu við byrsu. Mælti eisini til at loyva at skjóta Lomvigu í juli, men kundi eisini verið við til at friða Lundan meir. Effersøe vildi ikki siga nógv, men mátti svara J. H. Poulsen aftur. Hann dugdi ikki at síggja tær mólstríðandi interessurnar, sum Poulsen talaði um. Hann meinti, at andragandi av 1881 var bæði rætt og gott. Tað at Sumbingar bóru hetta fram tað árið gjordi, at vit fingu lógina um 1. juli, og hon hevur vart fuglin so væl, at vit nú kunnu siga, at hann ikki er oyddur. Mikkjal á Ryggi kundi ikki halda, at andragandi frá Sumb- ingum var so yvurdrivid. Tvortur ímóti vísir andragandi og upp- gáva eftir H. C. Miller, at Lundin um lað mundi var nógv minkaður, sjálvt um Lomvigin ikki var tað, J. H. Poulsen skeyt uppá mentan, men hann var bangin fyri, at tað vildi ganga ovlong tíð til tess, og fuglurin kundi verða oyddur, áður enn komið var so langt. J. Jacobsen vildi ikki vóna, at Í fjórðingur skuldi vera mark. atursson gekk væl við til al seta reglur fyri bjargamenn eisini, bædi viðvíkjandi fygling, dráttri og fleyg. Midjord meinti, at ikki alt var bjargafuglur, sum skotin var, lí tað var skolid í nógvum bygdum. M. Samuelsen vildi ganga við til stóra bót fyri at >krenka landi«, men sjógvin vildi hann hava frían. Hann vildi stytta um málið frá landi, men skerpa lógina tilmælti hann eisini. Konoy helt, at tað galt líka mikið um at seta onkran at ansa eftir, at lógin verður hildin, sum al vit gera lógina. Ilin ræðuligu byrsuhugur, sum For- ovingar høvdu, var ikki til at vinna við lóg; tað var eitt vill- manna standpunkt. Hann vildi vera við til at bjarga tað, sum bjargast kundi, men hann hevði mist trúnna uppá at betra For- ovingar í so máta. Debess: Um eitt hampuligt uppskot kom frá nevndini, vildi hann stemma fyri tí. Hann vildi minna um heiðafuglin, sum ikki var til minni prýði fyri landið. Meinti, at tað júst vóru lærarar við hrr. Konoy á odda, sum skuldi bøtt við mentan í teim foroysku skúlunum. Likkuni vildi hann ann. Segði Konoy mær ímóti, var tað væl av teirri grund, at ongar Likkur vóru í Gøtu — men bert Skurar. 12. august. Kvæðabekur til skúlarnar. J. Patursson vísti á hvonn tydning kvæðini høvdu og mælti til at skúlarnir fingu tey. A. Samuelsen vildi ikki undir- kenna virði av kvæðunum; men fyri skúlarnar helt hann tey ikki vera hóskandi, og mælti ti frá. Sakin fór í fíggjarneyndina. Tilskud til Dr. Alexandrines Hospital. Effersøe segði frå málinum. Tað vóru 25000 kr. id tørvadust, men hann vildi ikki taka stødu til hetta hospital, men vit måtti síggja uppá heila okkara hospi- talsvesin í heila takið. Fólk, sum vóru løgd inn fyri sjúkrakassa- ella kommunu- rokning, skuldi betala 2 kr. og onnur 4 kr. hetta mátti vit 25000 taxtirnar koma til. Skuldu 25000 kr. ikki kunna fáa longur niður enn frá 6 til 4 kr. so var tað ræðuligt. Vit mátti kanna eftir, um ikki hospitalid kundi drívast híligari. Vit kunnu ikki forsvara at lata Suðuroynna og Norðoyar bera teirra hospitalsútreiðslur einsamallar, meðan allar For- oyar skuldi bera útreiðslurnar til hetta hospitalið, sum bert kom Havnini og nærhendis kommunum til góðar. Kundu vit ikki fáa ræðið á annan hátt og vildi staturin ikki, so mátti vit leggja meira toll á vissar vorur men her mátti jú far- ast forsiktiga arstað. Mælti til, at málið fór í serstaka 5-manna nevnd. A. Samuelsen spurdi, um tað ikki var rættari, at málið fór í fíugjarneyndina. Effersøe tók sítt uppskot aftur. O. F, Joensen gav Kifersøe viðhald. Staturin hevði jú ikki verið so fmoølikomandi, vegna okkara ynski av 1925; hann helt seg til tær 25000 kr., tí vit samd- ust í fjør um 50.000 og treytaðu okkum til 25000. Bæði Suðurova og Norðoya doktarar senda ofta patientar til Havnar, men tað verður dýrt fyri kommununar og sjúkra- kassarnar. Talarin meinti, at útreiðslurnar til Hospital og doktara málli fåast nakað nógv niður. J. Jacobsen takka Effersoe og gleddi seg yvur, at hrr. Effersøe vildi virka fyri sjúkrakassasakini í Suðuroy, tí tað var so stor trongd til tess. Tað vóru Melz og Effersoe, sum átti æruna fyri, at patientar komu aðrastaðni frá. Hann vildi bera fram eilt ynski frá fólkið í Suðuroy, sum komið var av, at so nógvir patienlar vóru sendir til Havnar, tf tað var dýrt og 6behagiligt. 76 patientar år Suduroy, 11 år Klaksvik og 20 úr Sandoy; her vóru vit illa stillaðir. Meðan dr. Etfersoe var, var ringt, betri var tó meðan byrjaði við al dr. Dahl var. Ynski var at fán betri doktara ansettan í Suðuroy. Effersøe ásannaði ynski frá J. Jacobsen, og hann hevdi í sínari tíð sett hetta ynski fyri Justitsministaranum um at an- seta betri doktara við sjúka- húsið; hann hevði nógv ímóti, at doktarir har sendi patientar niður til dýrar anstaltir. Debess: Tað sær nú út til, at Logtingið ikki kann sleppa frå sínum pliktum móti teim sjúku, og hetta helt hana vera í sín ordan tingið målti bera sína byrðu. (Meira). Neistar. En Tøffelhelt. Den største Tøffelhelt i Verden er opdaget. Han hedder William Keuntje og bor i Westerville i den nordameri kanske Stat Ohio. William Keuntje er gift og en møn- stergyldig dresseret Ægtemand. Fa miljens Overhovede er Fru Keuntje, der bestemmer, hvor meget hendes Mand skal beholde af den Løn, han kommer hjem med hver Fredag; det er ikke meget, nemlig intet. Men Fru Keuntje har alligevel et godt Hjærte. Hver Dag faar Manden en Cigar til fem Cent, og en Gang om [Ugen en Pakke Tyggegummi. Men den utak- nemmelige William fik en Fredag en forvoven Idé og beholdt 50 Cent af sin Ugeløn for sig selv. Fru Keuntje blev først maalløs, men aabnede saa Sluserne for en Strøm af Skældsord. Da alle Kilder var udtørret, tog hun Keuntje ved Vingebenet og slæbte ham til Retten. Men dette var hun ikke heldig med. Dommeren var en ivrig Tilhænger af »Ligaen for Mæn- denes Rettigheder« han var nemlig ogsan gift og erklærede sig uden videre solidarisk med William Keuntje. Ægtemanden fik tilkendt de 50 Cenls, og Madammen lempet ud af Retssalen. Men det er ikke enhver tilsyne ladende Sejr, som virkelig er en Sejr. William Keuntje maatte med Hjærtet i Buxerne fra Retssalen begive sig hæm til sin Zanlippe. Hvordan det gik ham, er ikke meddelt Offentlig heden, men i hvert Fald er han ikke oftere blevet trukket for Retten. * Få 4 Tjener, giv mig et Glas Øl, mens jeg venter paa en Dame. Lys eller mørk? Kan det ikke være Dem lige- gyldig, hvilken Farve hun har? Ur Føroyum. | í —| Tórshavn. Thorshavns Byraad. Byrandsmøde afholdtes Fredag den 25. ds. Tilstede var 6 af Raadets 9 Medlemmer. Andragende om Friplads i Real- skolen, foranledigede Hr. Nyholm Debess at paatale dette nuværende Forhold, at Byrnadet stiller en Del Penge til Disposition til Fordel for enkelte af vor Skoles Børn, der ad den Vej kan komme í Realskolen for at skaffe sig bedre Kundskaber. Det naturlige vilde derimod være, at man udvidede og forbedrede vor egen Skole, snaledes at alle dens Børn kunde have Adgang til den Lærdom, som disses Evner tillod det. Selv om vi bevilger et bestemt Beløb i 4 Aar f. Eks., saa vilde der alligevel melde sig et Tidspunkt, hvor vi er nød- sagede til at foretage noget andet, idet Realskølen allerede er saa overbe- byrdet med Elever, at der, om ikke ret lang Tid, ikke vil kunne frem- skaffes de nødvendige Lokaler. I hele Taget er det en uholdbar Stilling at gaa í ommeldte Skole paa Friplads, efter hvad han personlig havde været ude for man var udsat for at blive paamindet omg at man gik paa Friplads løvrigt sporedes en Forstaaelse af et Samarbejde mellem de to Skoler, og Sagen sendtes til Skoleudvalget, hvor selve Skoleordningen vil blive behandlet. Erklæring fra Havneudvalget ved- rørende Skrivelse af 10. Aug. d. A. fra „Foroya skipara- og navigatørfelag« om Plads til Skibsværft í Hornabø fremlagdes, men da denne, efter Raadets Mening, var lidt mangelfuld, henvistes denne til Kasseudvalget. Andragende fra Jocob Kjærbø m. fl. kom tilbage fra Havneudvalget med følgende Erklæring: At man i Aar ikke havde Raad til at efterkomme Andragendet, hvorimod man anbe- falede, at Arealet imellem Smedjerne ude i Grind blev ryddet, for paa den Maade at skaffe Baadepladser. Andragende fra VN. Lútæen om Tilladelse til Udbedring af Landings- forholdene í »Rætlarå« efterkom- medes, Byraadsmedlem Clementsen, der en Gang í Foraaret androg om at erholde til Leje eller til Købs den Plads i Vågsbotn, der hidtil har været benyttet som Baadeplads, da han her vilde lade opføre en Pakhus- og Forretningsbygning, synes at ønske dette »Ben« behandlet Gang efter Gang. Clementsen har faget Broen tilleje; det næste der høres er, at han ønsker at indhegne Broen; senere andrager han om at faa Tilladelse til at lade opføre el »skår«, hvad han ogsaa fik. (Det forlyder iøvrigt, al Amtet modsætter sig, at der opføres et saadant »blikk- skur« der paa Pladsen). Paa Byraads- mødet i Fredags andrager Hr. Cle- mentsen om Tilladelse at bortleje Broen til sine Kompagnoner Balslev & Goos! Dette Andragende henvistes til Kasseudvalget. Oprettelse af Styrmandsskole i Thorshavn. Der forelaa en Indstilling fra Kasse- og Regnskabsudvalget. Ud- valgets Medlemmer havtle været til et Eftermiddagsmøde med Kommandør Lorch; da denne havde erklæret, at J. P. Andreasens Ejendom var for lille Lokale til Styrmandsskole, havde Udvalget beredvilligst tilbudt den til Alderdomshjem erhvervede Bygning til Løkale() (Dette Alderdomshjem har det altsan aldrig været Hensigten at oprette ). Udvalgets Erklæring blev tilføjet en Bemærkning og der paa vedtaget: 1. at man foruden J. P. Andreasens Lokaler vil stille den midterste Del af den gamle Navigations- skole ved Sandagerdsvegur til Disposition til Navigationskole- undervisning i Vinter, samt at anskalle ca. 15 Enkeltmandsborde med Stole, og at man svarer Handelsministeriet, at Byraadet, san snart Eksamen til Foraaret er afsluttet, vil stille de nødvendige Lokaler til Disposition, saaledes at Skolen kan samles under eet Tag, 9. at Byraadet slutter sig til Han- delsministeriets Ønske om, at Navigationslærer Guldhammer foreløbig ansættes som Bestyrer for Navigationskolen, under For- udsætning af, at denne Stilling besættes af Hr. J. P. Andreasen, saa snart som han har erhvervet de Kundskaber, der er nodvendige hertil, idet man dog gaar ud fra, at Hr. Andreasen straks ansættes som fast Lærer ved Skolen, samt at Kaptajn Joen Christiansen fore- løbig bliver Timelærer ved Sko len, og at han, saa snart J, P. An- dreasen ansættes som Bestyrer, opnaar Pladsen som fast Lærer, — Skrivelse fra V. B. V. om, at By. randet tilvejebringer de nodvendige Arealer til Anlæggelse af Koreka'en, Formanden oplyste, at Hr. Jens Andreasen var villig til at afstaa det af ham afkrævede Areal, mod at fan et lignende Stykke nordenfør hans Pakhus, Der havde været ført Forhandlin- ger med Konsulinde Olsen, men der var ikke opnanet Enighed om Prisen, idet Fru Olsen forlangte 2 Kr. pr. () Alen, (det drejer sig om ca. 2000 (| Alen), mens Byraadet tilbød 1 Kr. pr. Alen. Man blev enig om at fortsætte Un- derhaandsforhandling, og hvis der ikke kunde opnaas en tilfredsstillende Ordning, da at expropriere det nød- vendige Areal, Anganende »Miillars brúgvg sax var Formanden overbevist om, at Fru Muller, der for Tiden var i Danmark, vilde stille sig imødekommende over- for Afstanelsen af det af hendes Ejen- dom nødvendige Areal. Man enedes om at svare V. B. V., at Byraudet stillede de nødvendige Arcaler til Disposition, og hvad man ikke allerede havde, vilde man, om fornødent, expropriere. Bókakassar. Bókakassarnir, sum Feroya Amts Bókasavn eigur, verða sendir úl í september. Tær bygdir, ið vilja hava ein bóka- kassa til láns í vetur, mugu skriva til bókasavnið innan 15. september. Berigtigelse. Formanden for »Føroya skip- ara- og navigatørfelag«, N. Niel- sen, har gjort os opmærksom paa, at Foreningen ikke, som nævnt i sidste Nr. af nærværende Blad, har forhindret, at >Haf- stein«s Fører fortsatte til Grøn- land. Da vi havde tillroet nævnte Forening denne Handling, note- rer vi denne Skuffelse. „Tjaldur“. »ljaldrid« hevur nú gjørt 50 ferðir til Føroyar. Tað kom fyrstu ferð til landa 20. apríl 1925. Øll eru fegin yvur at síggja hetta stásiliga farið; hvorja ferð tað kemur til Havnur frá Keypmannahavn — tíðliga ella seint — er mikil manna- múgva á bryggjuni. Tað merkist alt meiri og meiri, at »Tjaldrid« er okkara skip. „Gunhild“ . kom heim frá Gronlandi 25. august. Veiðan var 30,000, „Silverlining““. Frá »Silverlining« frættist 26. í hs., at teir hava fiskað 19,000 av stórum og 6000 av smáum fiski. Tilsamans er Gronlands- veiðan: 25,000, Vág. Vágstíðindir. Hoyggjan er byrjuð í hvørjari bygd í Suðuroy. Nú um dagarnar var roykur og eingin grind; og útiróðurin er mest sum eingin. Herfyri hevur nógv sild fing- ist í Lopra; men nú hoyrist einki haðani frá. Undir Íslandi er ivaleyst hóp- ur av fiski. >Vigelanlc hevur verið eina stutta tíð har yvuri og hevur fingið 12,500 fiskar. Teir hovdu 100 skpd. undir Føroyum — av bankfiski — so teir hava veitt væl í summar; og bert eru teir 14 manns, so har verður væl í part. Porkeri. Ein dúgva er fangað av dreingum her nú ein dagin. Hon hevdi ring um beinid, og var hann merktur: S. Ú. & K. 898. 4 t