týsdagur 27. september 1927síða 1

É -FØROYA- SOCIAL. DEMOKRAT FRÆLSI JAVNADUR I Nr. 19. .ysingaprisur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, 20 oyr. á 3. og 4. síðu. avsláttur í prísinum. Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið Við størri lýsingum fæst Tirsdag hin 27. septbr. 1927. AD HEVUR MANGAN i okkara framhildið og eisini okkara skúlaviðurskiftir eru alt Tað er so satt, døgum verið ávíst, at út av lagi ring. sum tað verður framborið, og meldar seg ti við tað sama spurningurin, um tað herheima kann gerast nakað fyri at beta um hesu vánaligu vidurskiftir. Tað, sum í fyrsta syfti má sigast at verða heilt rangt vorið við, eru okkara egnu kommu- nalu skúlar, har børn úr teim flestu foroysku heimum eru sett til at nera um sínu andligu evnir; í teim smáu bygdum adruhvørja ferð í skúla og stundum tridju hverja, alt skift- andi í »holdum«, sum tað eitur, ti bert eru ein ella tvær stovur, og bernini eru mong og oftast lærarin bert ein. Tað er skiligt, at ein slík skúlagongd, sum fer so dattasliga fram, ikki gevur bornum rættuliga nógv, og enn alt, av ti, teimum minni sum tørvast i livsins baldruta stridi fyri tilveruni. Tad mesta, sum tey i besta fall kunnu fáa við sær út í lívið úr hesu skúlagongd, er nakað at kunna lesa, lítið at kunna skrivað og minni at kunna roknað. — Hann, id komin er til árini, vil ásanna, at tað krevst nógy meiri av andaligari fødi, enn at hava hylling á hesum trimum greinum, sum tey hava fingið eitt sindur av kunnleika um hesu 5—6—7 árini, sum tey hava halga skúlagongdina. Tað skal ikki sigast, at hesar læru- greinir eru einki verdar, men tær eru nakað einsamallar, og táið so kann koma afturat, at børn bert hava fingið hylling á teim, so verður hesin lærdómur ikki til stuðul í vinum — fyri ikki at siga, at tey kunnu koma sær í 6førid við at líta á hesa hylling frá skúlaárunum. Tað eru óivað tey, sum hava kent sviðan av hesum. Við hesum gåloysni uppvaksandi okkara teim hálvan ímóti ti ungdómi her í smáu korum, verður fólksins mentan undirgrivin, og tann neisti av vitið, sum til er í ti skúlasokjandi verður niðurgrivin — og tað, ungdómi, sum í skúlaárunum verður nið- urgrivið av evnum, batar lítið at fáast við at grava uppaftur, táið komið er til manns. Tað eiga oll hugsandi at leggja sær i geyma. — Tað verður sagt, at skúlarnir í teim størri bygdum eru betur farnir í so máta, men grundir eru til at ivast í hesum, og íkki alt í einum líta á, at soleiðis er, Eitt talandi domi um, at íkki er alt so ljóst í so máta, eru skúlaviðurskiftini í størstu bygd: Havnini. okkara Har er Jorden rundt gennem Luften. ; : Et hurtigt Trip fra Land til Land. rock og Der staar ikke saa<megen Gny om de to amerikanske Flyvere g Schlee, der forleden ankom til London efter at være fløjet over Atlanten paa 24 Timer. Og det er dog en Kæmpebedrift, de har gjort. Men de vilde ikke nøjes med at flyve over Atlanten, det er der flere, 5. d < De vil Jorden rundt gennem Luften, og Indledningen til denne Tur var Efter et anske kort Ophold i London fløj de to Amerikanere videre, over Miinchen til Belgrad og videre J ? » der har gjort før dem. »Hoppet over Dammen«, Flyvningen fra New York til London. Turen varede 24 Timer. via Konstantinopel og Aleppo til Indien og Japan, hvorfra de vil forsøge at komme over Stillehavet tilbage til U. S. A. Som man vil se af vore Billeder er »Pride of Detroit«, hvori Turen foretages, ikke nogen stor Maskine, men den er utvivlsomt god og har i hvert Fald klaret den første Del af Turen med Bravour. »Pride of Detroit«s Start fra Jordomflyveren i Hangaren, hvor Motoren under- Vore Billeder viser øverst: Interesserede Tilskuere overværer Croydon Aerodromen ved London og nederst: kastes en Prøve, ikki skåla-»håstrot« tað verður altid tilskilað, at teir skúlatrot — tað vil siga ikki hava greitt sínar ábyrgslur og lærararnir | eru tveir, realskúli og kommun- landsins ikki sort yvur fyri smáu ydja í hesum skúlum, men | uskåli. Umframt eru borgarum. hvussi er úrslitið fyri børn, id | av »privatum« skúlum, og tað Í realskúlan kunnu få børn sækja hesar skúlar? ófort, vilja | kann sigast uttan at vera | koma, uttan teirra foreldir eru summi halda, men tað gongur, | yvurdrivið — at hesir »privatu« | toluliga væl stødd, — onkur tíverri, sjón fyri søgn, at her er | skúlarnir eru framkomnir av | hendingi kann fáa »friplåss«, og ikki best. teirri grund, at sovæl hin kom- | bert hetta, at børn merkja, at sum hin »reali« skúlin | tað er av »miskunn«, at tey eru Fyrst eru her tveir skúlar, og | munali verður bílagt á posthúsinum, brævsavnarstoðum og skrivstovuni. Telf. 143. javnar ikki BRÓÐURSKAPUR Tamm komin í henda >hægra< skúla, Blaðið T Porto. skúlans næmingar men ger, at hesi å »friplåssi« føla seg sum framvegis hoyrandi til tey »lågu«, og må hetta væl sigast at vera væl so nógv av- gjørt i ti tjågunda århundradi: fyrst at hava ein høgan og ein lágan skúla — umframt teir »privatu« — og so omaná tað heila børn úr betri og minni vælstillaðum heimum í sama skúla tey, úr teim betri still- aðu heimum ganga í skúla, hinu ganga á »friplåss«, Tað einasta, sum kann bera burt úr hesum haldleysa skúla- óskilið, er, at øll undirvisingin i ellum føroyskum skúlum verður skipað soleiðis, at lært verður í somu greinum — um ikki alt í sama mát — og nýttar verða somu skúlabokur í somu lærugreinum, tað vil reka áleiðis til at og gera børnini fullfiggjadi til at hevja endamåls skúlans halda åfram vid at læra. I øllum teim størstu bygdum eigir altid slikum at verda atgongd hjå børnum at taka >realeksamiuc. Tá verður tað ónýtt at halda yrealskúlac í Havn. Tá eru landsins skúlar vorðnir tað, teir eiga at vera: Landsins skúlar fyri landsins børn. Ein slík skipan vil nøra barn- sins andligu evnir, hvar aftur- imóti henda skipanin, sum nú er, køvur fyri ikki at siga drepur — hvønn vitugan neista i okkara ungdómi, har úrslitið vil verða, at Feroyingar aldri kunnu blíva eitt gloggskygt, fram- fúst fólk. Hetta ikki vera ætlanin? — kann væl Í staðin fyri henda nú sokall- aða »realskåla« eigur latínskúlin ai verða endurreistur, so Fer- ovingar við ti prógvi, sum teir á honum kunnu fáa, eru mentir at søkja til grannalondini ella víðari til útheimsins og nøra sin aftur til sinum lærdóm fyri at koma sitt heimland og blíva fólki og heimi at gagni. Hetta er mál, vert er at taka fyri lút og kalt vatn, enn longu sum upp, áður enn meiri fer farið er. En ung Laps kommer ind í et Kon- ditori og forlanger en Æblekage. Da han har spist lidt af Kagen, udbryder han: »Denne Æblekage smager jo skræk- keligt.« Den gamle Konditor svarer: >Tror De, at De kan kritisere mine Kager, jeg har bagt Kager, førend De blev født.« Hertil svarer Lapsen: »Naah! saa er denne her maaske en af dem.« Seks Á